Nghiên cứu sửa đổi toàn diện các luật về thuế với phương châm chống thất thu, tránh trục lợi chính sách trong quản lý thuế

Soạn thảo, xây dựng Luật phải phù hợp với thực tiễn, đạt hiệu quả cao

Trước đó, chiều ngày 21/4 Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã đọc Tờ trình trước Quốc hội về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt.

Theo đó, việc xây dựng, sửa đổi 4 dự án Luật trên là cần thiết để xử lý các vấn đề cấp bách, phát sinh trong thực tiễn nhằm hỗ trợ cho hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp; đồng thời góp phần thúc đẩy chuyển đổi xanh, cải thiện chất lượng không khí, bảo vệ môi trường, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững...

Tại phiên thảo luận, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh: Bộ Tài chính đã có văn bản báo cáo Thủ tướng cũng như soạn thảo Nghị định gửi ý kiến thẩm định của Bộ Tư pháp. Sau khi Luật được Quốc hội thông qua sẽ có văn bản hướng dẫn, giúp Luật đạt hiệu quả cao.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng phát biểu kết luận Phiên thảo luận.

Góp ý về dự thảo Luật, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết: Bộ đã cân nhắc nhiều mặt, tính toán rất kỹ về “ngưỡng” doanh thu được miễn, không phải nộp thuế. Ngưỡng 1 tỷ đồng đã gấp đôi mức hiện hành và tác động ngân sách khoảng 7.000 tỷ đồng. Với các hộ và cá nhân kinh doanh thì mức miễn lên đến 1 tỷ đồng sẽ giảm thu ngân sách khoảng 4.800 tỷ đồng, khoảng 256.000 doanh nghiệp nhỏ được hưởng với mức là 2.100 tỷ đồng. Như vậy, với ngưỡng 1 tỷ đồng, là ngưỡng hài hòa với thời điểm hiện nay. Và trong luật cũng đã tiếp thu theo hướng, với ngưỡng cụ thể thì sẽ giao cho Chính phủ quy định phù hợp với diễn biến kinh tế - xã hội trên nguyên tắc lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ - Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn phân tích.

Đối với công tác quản lý thu thuế, Bộ trưởng Bộ Tài chính khẳng định việc thiết kế các Luật về thuế phải mang tính trung lập, đảm bảo hiệu quả, đảm bảo chi phí tiến hành thu thuế thấp nhất và chi phí tuân thủ của người nộp thuế cũng thấp nhất.

Liên quan đến nội dung kéo dài thời gian áp dụng ưu đãi thuế thu nhập đặc biệt đối với xe điện, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết sẽ nghiêm túc tiếp thu các đề xuất về giải pháp nhằm giảm sốc, tránh khi hết thời hạn ưu đãi thì sẽ tác động đến sản xuất cũng như thị trường tiêu thụ...

Cần có cơ chế kiểm soát chặt chẽ, tránh hành vi trục lợi

Góp ý về dự thảo Luật, đại biểu Phạm Văn Hoà (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Tháp) cho rằng, việc nâng ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế thu nhập cá nhân đối với các hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh từ 500 triệu lên đến 1 tỷ đồng là phù hợp. Việc này có thể làm giảm nguồn thu từ thuế trong ngắn hạn, nhưng về lâu dài sẽ tạo ra tác động tích cực, phù hợp với thực tế. Việc nới rộng "ngưỡng" khuyến khích các hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ mở rộng quy mô, nâng cao hiệu quả sản xuất, góp phần thúc đẩy kinh tế phát triển.

Tuy nhiên, đại biểu Hoà cũng chỉ ra nhiều tiềm ẩn rủi ro liên quan đến công tác thuế, khi nâng ngưỡng lên 1 tỷ đồng sẽ có tình trạng các hộ kinh doanh khai báo thấp hơn để né tránh thuế. Cho nên cần tăng cường quản lý, cán bộ phải công tâm, minh bạch, lành mạnh trong quá trình thực thi nhiệm vụ, tránh thất thu, trục lợi chính sách trong quản lý thuế...

Đại biểu Phạm Văn Hoà, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Tháp phát biểu.

Còn đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hải Phòng) cho rằng, liên quan đến việc áp dụng ngưỡng doanh thu làm căn cứ miễn thuế, cách thiết kế như dự thảo chưa phản ánh đúng bản chất của sắc thuế vì thuế thu nhập doanh nghiệp phải dựa trên thu nhập (lợi nhuận), chứ không phải dựa trên doanh thu.“Thực tế kinh doanh rất đa dạng, có những đơn vị dù doanh thu nhỏ nhưng lợi nhuận lại rất cao. Ngược lại, có những đơn vị doanh thu lớn nhưng lợi nhuận thực tế lại thấp”. Mặt khác, báo cáo thẩm định của Bộ Tư pháp cũng đã đưa ra những cảnh báo quan trọng về vấn đề này, do vậy đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga đề xuất cơ quan soạn thảo cần thiết lập các cơ chế kiểm soát chặt chẽ, rõ ràng hơn để ngăn chặn hành vi lợi dụng chính sách, đảm bảo tính công bằng và thực chất của quy định…

Tại phiên thảo luận, nhiều đại biểu đồng tình việc khuyến khích phát triển sử dụng xe ô tô điện chạy bằng pin. Việc này phù hợp với chủ trương, định hướng của Đảng và Nhà nước về tăng trưởng xanh, chuyển đổi năng lượng, giảm phát thải khí nhà kính, bảo vệ môi trường và thực hiện cam kết Net Zero, đưa phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 của Việt Nam. Tuy nhiên, việc sử dụng xe ô tô chạy điện bằng pin có những rủi ro ô nhiễm môi trường do pin xe điện gây ra, nhất là khi pin hư hỏng hoặc hết hạn sử dụng. Mặt khác các chính sách về thuế giữa xe điện và xe xăng cần xem xét lại để tạo ra môi trường cạnh tranh lành mạnh, tránh tình trạng có sự so sánh giữa các loại phương tiện.

Phát biểu kết thúc phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng cho rằng: Dự án sửa đổi 4 Luật được các đại biểu và cử tri đặc biệt quan tâm. Các ý kiến phát biểu thể hiện tinh thần tâm huyết, trách nhiệm cao. Đặc biệt, nội dung "ngưỡng" doanh thu không phải chịu thuế, các ý kiến cơ bản nhất trí với việc bổ sung quy định miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với doanh nghiệp quy mô nhỏ, nhằm đảm bảo công bằng giữa doanh nghiệp với hộ cá nhân kinh doanh, khuyến khích chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp, góp phần thực hiện mục tiêu tại Nghị quyết số 68. Tuy nhiên, đề nghị có kiểm soát để hạn chế tình trạng lợi dụng chính sách, có sự phân biệt giữa các ngành nghề và lĩnh vực...

Đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo cần sớm hoàn thiện dự thảo luật, nhất là về ngưỡng doanh thu không chịu thuế để báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến trước khi trình Quốc hội xem xét thông qua.

Chiều cùng ngày, Quốc hội biểu quyết thông qua một số dự án luật quan trọng, thảo luận ở hội trường về kết quả giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri gửi đến Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV.