Ngân dài điệu hát giao duyên

“Những câu hát đã theo tôi cùng năm tháng, giờ nếu không kịp thời uốn nắn, truyền dạy cho lớp trẻ các bài hát giao duyên, thì những vốn văn hóa vùng biển Quảng Ninh sẽ mai một dần”. Đó là trăn trở bấy lâu nay của nghệ nhân hát giao duyên Nguyễn Văn Hưu, 94 tuổi, ở phường Hà Phong, TP Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh…

Hát giao duyên là loại hình hát đối đáp dân gian của người Việt. Trong đó, tình cảm của đôi lứa được thể hiện vừa say đắm lại vừa ý nhị, kín đáo. Vùng đất Quảng Ninh có nhiều loại hình hát giao duyên ở nhiều nơi, nhiều dân tộc. Nhưng, đặc sắc hơn cả vẫn là loại hình hát giao duyên của người dân chài trên vịnh Hạ Long. Người biết hát các làn điệu giao duyên ở vùng biển còn rất ít. Những nghệ nhân biết hát những làn điệu, câu hát nay tuổi đã cao.

Nghệ nhân Nguyễn Văn Hưu cho biết: “Hát giao duyên hay còn gọi là hát ghẹo, hát đối đáp, hát chèo đường... ở vùng biển Quảng Ninh có một hương sắc, hơi thở của vùng biển. Trước kia, tôi và gia đình vốn sống ở làng chài trên biển khu Hùng Thắng, TP Hạ Long. Lúc nhỏ, mẹ thường hát ru tôi. Lớn thêm một chút được “đắm mình” trong không gian văn hóa đậm sắc miền biển. Năm 18 tuổi, tôi theo chúng bạn trên làng chài đi hát, có những canh hát thâu đêm suốt sáng. Cũng từ đó, những câu hát đã “ngấm” vào tôi”.

Nghệ nhân Nguyễn Văn Hưu biên tập lại các bài hát giao duyên ở vùng biển Quảng Ninh.
Nghệ nhân Nguyễn Văn Hưu biên tập lại các bài hát giao duyên ở vùng biển Quảng Ninh.

Hát giao duyên ở vùng biển Quảng Ninh có những ca từ rất giống với ca dao Việt Nam, thanh âm cũng rất nhiều luyến láy. Điều quan trọng hơn, hát giao duyên hay còn gọi là hát đối, đòi hỏi người hát phải “ứng khẩu” nhanh.

Cụ Hưu cho biết thêm: “Khi hát, ban đầu chỉ là hát giao duyên giữa nam thanh niên ở thuyền này, với một cô gái bên thuyền kia. Sau đó, các nam thanh niên ở các thuyền khác tập hợp lại hát đối với các cô gái ở thuyền khác. Họ thường hát hỏi thăm nhau, sau đó nếu đã ưng ý, lại hát ngỏ lời trao duyên, thử tài, thử tình nhau. Có những cuộc hát giao duyên say mê từ đêm cho đến sáng vẫn chưa thôi. Hát giao duyên ở vùng biển Quảng Ninh bao giờ cũng bắt đầu bằng màn chào hỏi, người nam thường “nhường” người nữ hát trước”.

Nhận thấy tầm quan trọng của các bài hát giao duyên của vùng biển Quảng Ninh trong đời sống văn hóa của cư dân vùng biển, năm 2006, cụ Hưu tự mình sưu tầm và chọn lọc các bài hát để lưu giữ lại. Không chỉ sưu tầm, cụ Hưu còn chú trọng vào việc đào tạo bồi dưỡng, tạo những sân chơi cho các em nhỏ làng chài, bằng cách dạy các em hát. Năm 2008, khi Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Ban quản lí vịnh Hạ Long tổ chức phục dựng lại tục hát đám cưới của ngư dân làng chài trên vịnh Hạ Long, cụ Hưu được mời tham gia. Không phụ lòng tin của Ban tổ chức, cụ đã nhiệt tình đem hết khả năng truyền dạy cho các nam thanh, nữ tú của làng.

Cụ Hưu tự hào kể rằng, thuở trai trẻ, cụ đã cùng đám thanh niên trong làng sang vùng biển Vân Đồn hay làng đảo Hà Nam (Quảng Yên) để hát đối, tìm người thương. Có khi gặp bạn tri kỉ, mọi người cùng hát thâu đêm, suốt sáng. Mong muốn lớn nhất của cụ Hưu là những lời ca, điệu hát của ngư dân làng chài sẽ được lớp trẻ kế tục, lưu truyền cho đời sau... Không phụ lòng cụ, những cô Hằng, cô Nhị, cô Minh (hướng dẫn viên Trung tâm Văn hóa nổi Cửa Vạn) đã học thuộc khá nhiều làn điệu dân ca cụ truyền dạy, để biểu diễn phục vụ tại Trung tâm khi du khách có yêu cầu.

Năm 2012, với những đóng góp không mệt mỏi của mình, cụ Hưu được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Dân gian và nhận nhiều Giấy khen, Bằng khen cấp Bộ và của UBND tỉnh trao tặng, vì những cống hiến cho sự nghiệp bảo vệ và phát triển hát giao duyên vùng biển Quảng Ninh.

Bài và ảnh Long Vũ

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Ngoài “bát tuần” vẫn hăng say công tác Hội

Ngoài “bát tuần” vẫn hăng say công tác Hội

Sau 7 năm chiến đấu ở chiến trường miền Nam, năm 1976, cụ Đoàn Hữu Cẩn trở về thôn Vân Tràng (nay là tổ dân phố số 17), thị trấn Nam Giang, huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định tiếp tục nghề rèn truyền thống và tham gia nhiều công tác xã hội, trong đó cương vị Chi hội trưởng NCT là công việc cụ tâm đắc nhất.
Bà Loan “giỏi việc Hội,  đảm việc nhà”

Bà Loan “giỏi việc Hội, đảm việc nhà”

Bà Tô Thị Loan, 66 tuổi, Chi hội trưởng Chi hội NCT thôn Mỹ Nội, xã Bắc Hồng, huyện Đông Anh, TP Hà Nội là một người như thế.
Người cao tuổi phát huy vai trò mẫu mực

Người cao tuổi phát huy vai trò mẫu mực

Từ tháng 4/2012, Hội NCT huyện Cẩm Thủy, tỉnh Thanh Hóa được chuyển đổi mô hình từ Ban Đại diện sang Ban Chấp hành, trải qua 3 kì Đại hội đã khẳng định sự ưu việt của mô hình tổ chức Hội thống nhất.
Ông Bình giỏi cả hai vai

Ông Bình giỏi cả hai vai

Không chỉ là điển hình trong sản xuất nông nghiệp, ông Hoàng Văn Bình (70 tuổi) thôn Vườn Cau, xã Sơn Dương, TP Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh còn là Phó trưởng Ban công tác mặt trận gương mẫu, tận tụy với việc chung, được Nhân dân tin yêu...
Hành trình gian nan từ bàn tay trắng thành tỷ phú nuôi lợn trên vùng quê nghèo

Hành trình gian nan từ bàn tay trắng thành tỷ phú nuôi lợn trên vùng quê nghèo

Hơn 30 năm kể từ khi khởi nghiệp chăn nuôi lợn, làm giàu trên chính quê hương của mình ông Lê Văn Cần, ở huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định đã trải qua không ít khó khăn, nhiều lúc tưởng chừng bỏ cuộc, nhưng ý chí, sự kiên định đã giúp ông vượt qua và giờ đây ông trở thành tỷ phủ nuôi lợn ở tỉnh Nam Định.

Tin khác

Cụ ông 58 tuổi Đảng theo gương Bác Hồ

Cụ ông 58 tuổi Đảng theo gương Bác Hồ
Cụ Lê Quang Núi, người cựu chiến binh 80 tuổi đời, 58 tuổi Đảng, sinh ra và lớn lên trong một gia đình có 10 anh chị em. Cụ tham gia hoạt động cách mạng từ tháng 7/1950 với nhiều cương vị trong quân đội, công an Nhân dân vũ trang, nhiều năm chiến đấu ở chiến trường Nam Bộ, Campuchia.

Nhiều cựu chiến binh cao tuổi được giúp đỡ phát triển kinh tế

Nhiều cựu chiến binh cao tuổi được giúp đỡ phát triển kinh tế
Những năm qua, các cấp Hội và đội ngũ cựu chiến binh (CCB) quận Thanh Khê, TP Đà Nẵng, trong đó phần lớn là NCT, có nhiều hoạt động giúp nhau phát triển kinh tế, góp phần giảm nghèo và bảo đảm an sinh xã hội tại địa phương.

Chuyện “vua chuối” của lão nông triệu phú “đô la”

Chuyện “vua chuối” của lão nông triệu phú “đô la”
Từ một nông dân thất bại cả thập kỉ, ông Huy trở thành doanh nhân triệu đô từ trồng chuối nhờ có tư duy đột phá, tầm nhìn vĩ mô.

Phát động “Tháng hành động vì NCT Việt Nam” và biểu dương NCT tiêu biểu phòng chống dịch bệnh Covid-19

Phát động “Tháng hành động vì NCT Việt Nam” và biểu dương NCT tiêu biểu phòng chống dịch bệnh Covid-19
Sáng 20/9, Hội NCT thành phố Hà Nội tổ chức Hội nghị phát động “Tháng hành động vì NCT Việt Nam” năm 2022 và Biểu dương NCT tiêu biểu tham gia phòng chống dịch bệnh Covid-19 Cụm thi đua số I.

Thế hệ trước chăm lo cho thế hệ sau

Thế hệ trước chăm lo cho thế hệ sau
Chi hội Khuyến học tộc Trần Đình, ở khu vực Yến Nê, xã Hoà Tiến, huyện Hoà Vang là Chi hội tiên tiến điển hình của Hội Khuyến học TP Đà Nẵng...

CLB cựu chiến binh bảo vệ môi trường

Trở về cuộc sống đời thường sau tháng ngày gắn bó với quân ngũ, họ chứng tỏ được vai trò nòng cốt trong nhiều phong trào, mô hình. Một trong số đó là Câu lạc bộ (CLB) Cựu chiến binh (CCB) tham gia bảo vệ môi trường...
Xem thêm
Giao lưu, học tập kinh nghiệm chăm sóc và phát huy vai trò NCT

Giao lưu, học tập kinh nghiệm chăm sóc và phát huy vai trò NCT

Chiều 20/9, tại trụ sở Trung ương Hội NCT Việt Nam, Phó Chủ tịch Phan Văn Hùng đã có buổi tiếp làm việc với Đoàn đại biểu Campuchia
Chung sức đồng lòng thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội VI Hội NCT Việt Nam

Chung sức đồng lòng thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội VI Hội NCT Việt Nam

Ngày 13/9, Trung ương Hội NCT Việt Nam tổ chức Hội nghị trực tuyến sơ kết công tác 9 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ cuối năm 2022
Phát huy vai trò NCT vào quản lí rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng

Phát huy vai trò NCT vào quản lí rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng

Ngày 12/9, Hội NCT Việt Nam phối hợp tổ chức họp Dự án “Đưa nội dung NCT vào quản lí rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng và vai trò của Hội NCT”
Hiệu quả từ mô hình Câu lạc bộ liên thế hệ tự giúp nhau

Hiệu quả từ mô hình Câu lạc bộ liên thế hệ tự giúp nhau

Ngày 23/9/2022, Hội người cao tuổi (NCT) tỉnh Thanh Hóa tổ chức buổi tham quan, giới thiệu mô hình Câu lạc bộ liên thế hệ tự giúp nhau (CLB) thôn Lý Nhân, xã Yên Phong, huyện Yên Định (Thanh Hoá).
400 người cao tuổi được khám mắt miễn phí

400 người cao tuổi được khám mắt miễn phí

Hưởng ứng “Tháng hành động vì NCT” năm 2022, vừa qua, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Vĩnh Phúc tổ chức khám sàng lọc các bệnh lí về mắt cho 400 NCT xã Định Trung.
Người cao tuổi phát huy vai trò mẫu mực

Người cao tuổi phát huy vai trò mẫu mực

Từ tháng 4/2012, Hội NCT huyện Cẩm Thủy, tỉnh Thanh Hóa được chuyển đổi mô hình từ Ban Đại diện sang Ban Chấp hành
Người 5 lần hiến đất làm đường nông thôn mới

Người 5 lần hiến đất làm đường nông thôn mới

Trong những năm qua, NCT xã Đông Tiến, huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hoá đã phát huy vai trò “Tuổi cao - Gương sáng” trong nhiều lĩnh vực. Đặc biệt, đã chung sức, đồng lòng, hiến kế, hiến công, hiến đất, góp phần xây dựng nông thôn mới. Điển hình là ông Thiều Thọ Tam, hội viên Hội NCT, 5 lần tự nguyện hiến tổng cộng 580 m2 đất để mở đường...
Chủ tịch Hội NCT xã mẫu mực

Chủ tịch Hội NCT xã mẫu mực

Ông là 1 trong 12 gương mặt được UBND huyện khen thưởng vì có thành tích trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Đó là ông Phạm Văn Nhì, 75 tuổi, Chủ tịch Hội NCT xã Tam Giang, huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam.
Trao Kỷ niệm chương “Vì sự nghiệp Chăm sóc và Phát huy vai trò NCT Việt Nam” cho Bí thư Quận ủy Bình Thạnh và 8 cá nhân

Trao Kỷ niệm chương “Vì sự nghiệp Chăm sóc và Phát huy vai trò NCT Việt Nam” cho Bí thư Quận ủy Bình Thạnh và 8 cá nhân

Ngày 3/6, Ban Đại diện (BĐD) Hội NCT quận Bình Thạnh, TP Hồ Chí Minh tổ chức họp mặt kỷ niệm 27 năm Ngày thành lập Hội NCT Việt Nam (10/5/1995-10/5/2022); 81 năm Ngày truyền thống NCT Việt Nam (6/6/1941- 6/6/2022) và sơ kết phong trào thi đua “Tuổi cao - Gương sáng”. Tại buổi lễ, Tiến sĩ Huỳnh Thành Lập, Phó Chủ tịch Hội NCT Việt Nam, Trưởng BĐD Hội NCT TP. Hồ Chí Minh trao Kỷ niệm chương “Vì sự nghiệp Chăm sóc và Phát huy vai trò NCT Việt Nam” cho ông Vũ Ngọc Tuất, Bí thư Quận ủy Bình Thạnh và 8 cá nhân tiêu biểu của quận.
Phiên bản di động