Anh Ngô Chí Hiếu cho biết, việc đệ đơn kêu oan là để cứu vớt sinh mệnh của bố mẹ anh là ông Ngô Chí Dũng và bà Lê Thị Hạc. Cơ quan tiến hành tố tụng tỉnh Bạc Liêu khởi tố bị can, ra lệnh tạm giam đối với ông Ngô Chí Dũng, bà Lê Thị Hạc vì cho rằng họ có hành vi “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” thông qua việc “Cung cấp hóa đơn, chứng từ cho ngân hàng để vay vốn” là không có căn cứ, không đủ yếu tố cấu thành tội phạm, có dấu hiệu hình sự hóa quan hệ dân sự, kinh doanh thương mại dẫn đến oan sai.
 |
| Đã 2 lần dự định nhập học đại học, nhưng với Ngô Chí Hiếu nhiều năm nay lại phải gánh vác, chèo chống doanh nghiệp, vừa thực hiện gửi đơn kêu oan khắp nơi vì bố mẹ bị khởi tố, bắt giam |
Trước khi Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bạc Liêu có Quyết định phục hồi điều tra vụ án số 03/QĐ-CSĐT-CSKT và tiến hành khởi tố, bắt giam đối với bà Lê Thị Hạc, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty CP Thủy hải sản Minh Hiếu (Công ty Minh Hiếu) và ông Ngô Chí Dũng, Phó Tổng giám đốc Công ty và Nguyễn Thị Út, thủ quỹ Công ty Minh Hiếu ngày 2/12/2020.
Ngày 27/2/1019, TAND Cấp cao tại TP Hồ Chí Minh đã xét xử phúc thẩm bằng Bản án số 69/2019/HS-PT, tuyên hủy toàn bộ Bản án hình sự sơ thẩm số 19/2018/HSST ngày 30/5/2018 của TAND tỉnh Bạc Liêu theo đơn kháng cáo của các bị cáo Ngô Chí Dũng, Nguyễn Thị Út, Huỳnh Thanh Đoàn trong vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” xảy ra tại Công ty Cổ phần Thủy sản Minh Hiếu Bạc Liêu liên quan đến hồ sơ vay vốn tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – chi nhánh Bạc Liêu, mà Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bạc Liêu đã khởi tố vụ án từ năm 2014.
Theo nhận định tại trang 14, 15 của Hội đồng xét xử Bản án phúc thẩm số 69/2019/HS-PT của TAND Cấp cao tại TP Hồ Chí Minh thì: Quá trình điều tra, truy tố và xét xử Sơ thẩm vụ án này, Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã có những thiếu sót, vi phạm về tố tụng, về nội dung bản chất của vụ việc. Trong cùng một thời gian, cùng một nội dung vụ việc nhưng hai cơ quan tố tụng lại tiến hành thụ lý giải quyết vụ án dân sự và vụ án hình sự là trái pháp luật. Cơ quan tiến hành tố tụng đã hình sự hóa quan hệ dân sự giữa ngân hàng và Công ty Cổ phần Thủy sản Minh Hiếu Bạc Liêu …
|
| Trang 15 của Bản án số 69/2019/HS-PT năm 2019 của TAND Cấp cao tại TP Hồ Chí Minh nhận định: Cơ quan tiến hành tố tụng đã hình sự hóa quan hệ dân sự giữa ngân hàng và Công ty Cổ phần Thủy sản Minh Hiếu Bạc Liêu |
Diễn biến của vụ việc
Trở lại với vụ việc ngày 2/12/2020, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bạc Liêu tiến hành quyết định khởi tố bị can, lệnh bắt giam đối với bố mẹ của Ngô Chí Hiếu, về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” thông qua việc “Cung cấp hóa đơn, chứng từ cho ngân hàng để vay vốn”.
Anh Ngô Chí Hiếu cho biết, Công ty Minh Hiếu được hình thành từ ngày 26/6/2003 từ hộ kinh doanh nhỏ lẻ tại tỉnh Bạc Liêu. Ngành nghề kinh doanh thế mạnh là chế biến, bảo quản các mặt hàng thuỷ hải sản và sản phẩm từ thuỷ sản; Xuất nhập khẩu các mặt hàng thuỷ hải sản và sản xuất nước đá, tạo công ăn việc làm cho hàng ngàn lao động; tham gia tích cực vào chuỗi nuôi trồng, chế biến và xuất khẩu thủy hải sản ra thị trường quốc tế, mang lại nguồn thu ngoại tệ lớn, đóng góp một phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội và của ngành thủy sản Bạc Liêu.
|
| Trụ sở Công ty CP Thủy hải sản Minh Hiếu tại Bạc Liêu |
Trong quá trình sản xuất, kinh doanh và tham gia xuất nhập khẩu mặt hàng thuỷ hải sản, Công ty Minh Hiếu phát sinh quan hệ tín dụng với nhiều ngân hàng như: Ngân hàng Thương mại cổ phần (TMCP) Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) – Chi nhánh Bạc Liêu; Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) – Chi nhánh Cà Mau; Ngân hàng TMCP An Bình (ABBank) – Chi nhánh Bạc Liêu; Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) – Chi nhánh Cà Mau; Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam (Vietcombank); Ngân hàng Phát triển Việt Nam; Ngân hàng TMCP Kỹ Thương Việt Nam…
Vào thời điểm cuối năm 2011 đến đầu năm 2013. Do tình hình suy thoái kinh tế nói chung, mặt bằng lãi xuất trên 20%/năm, kéo dài trong nhiều năm dẫn đến doanh nghiệp gặp rất nhiều khó khăn trong việc thanh khoản. Đồng thời, giai đoạn này, Công ty đang đầu tư Dự án hình thành một nhà máy chế biến thủy sản quy mô rất lớn tại Khóm 2, phường 1, thị xã Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu dẫn đến mất cân đối về tài chính.
Đây là nguồn cơn dẫn đến việc có những khó khăn, vướng mắc và mâu thuẫn trong quan hệ tài chính, một số ngân hàng phát đơn khởi kiện đề nghị Tòa án có thẩm quyền giải quyết tranh chấp. Các tranh chấp này hiện đã và đang được Tòa án nhân dân có thẩm quyền thụ lý giải quyết, thậm chí đã được thi hành án.
Tuy nhiên, ngày 7/10/2014, không hiểu lấy lý do gì mà Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Bạc Liêu lại ra Quyết định khởi tố vụ án hình sự số 37/QĐ-PC46 cho rằng có hành vi “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” xảy ra tại Ngân hàng TMCP An Bình – Chi nhánh Bạc Liêu, Ngân hàng TMCP Á Châu – Chi nhánh Cà Mau và Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Cà Mau. Đến ngày 20/01/2018 (tức 3 năm 3 tháng 13 ngày, sau khi khởi tố vụ án), Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Bạc Liêu mới có Quyết định số 02/QĐ-CSĐT-PC46 tạm đình chỉ điều tra vụ án.
|
| Quyết định đình chỉ giải quyết vụ án dân sự giữa Công ty Minh Hiếu và Công ty ABBA của TAND tỉnh Bạc Liêu ngày 25/9/2020 |
Tiếp tục hình sự hóa quan hệ dân sự?
Anh Ngô Chí Hiếu cho rằng, mọi mâu thuẫn, tranh chấp tín dụng giữa Công ty Minh Hiếu và các Ngân hàng TMCP An Bình – Chi nhánh Bạc Liêu, Ngân hàng TMCP Á Châu – Chi nhánh Cà Mau và Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Cà Mau cho đến nay đã được Tòa án nhân dân có thẩm quyền thụ lý và có kết quả giải quyết, được các bên chấp thuận thực hiện.
Thế nhưng, ngày 17/8/2020 phía Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bạc Liêu lại có Quyết định phục hồi điều tra vụ án số 03/QĐ-CSĐT-CSKT về việc phục hồi điều tra vụ án hình sự. Đến ngày 30/11/2020, tiếp tục có Quyết định khởi tố bị can, Lệnh bắt bị can để tạm giam đối với bố, mẹ tôi về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” thông qua việc “Cung cấp hóa đơn, chứng từ cho ngân hàng để vay vốn”.- anh Ngô Chí Hiếu bức xúc.
“Quan hệ tín dụng giữa doanh nghiệp gia đình tôi với các ngân hàng nêu trên là hoàn toàn dựa trên cơ sở các quy định của pháp luật về tín dụng giữa bên đi vay và bên cho vay. Việc các ngân hàng quyết định cho vay là đúng đối tượng được phép cho vay, phù hợp với chủ trương của nhà nước, đúng với các quy định của pháp luật về tín dụng và các quy định khác của các ngân hàng
Quá trình vay vốn và giải ngân đối với các hợp đồng tín dụng, doanh nghiệp đã thực hiện đúng, đầy đủ theo hướng dẫn về nghiệp vụ và quy định của các ngân hàng. Toàn bộ số tiền vay đều được sử dụng vào mục đích phục vụ sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu thủy sản của Công ty Minh Hiếu.
Đồng thời nghĩa vụ của Công ty đối với các ngân hàng vẫn được duy trì làm việc, phối hợp tìm hướng giải quyết, xử lý vấn đề dư nợ còn tồn đọng trên cơ sở các tài sản đã thế chấp, cũng như đưa ra các phương án sản xuất, kinh doanh mới, khả thi để hòng vực dậy doanh nghiệp và hoàn trả các khoản nợ cho ngân hàng. Vì vậy, các ngân hàng đều không có ý kiến khác” - anh Ngô Chí Hiếu khẳng định.
Việc cung cấp hóa đơn, chứng từ, bảng kê thu mua hàng hóa …mục đích chính là để khách hàng chứng minh việc sử dụng vốn vay theo hợp đồng tín dụng đã ký kết với ngân hàng, không phải sử dụng để đi vay vốn Ngân hàng. Nó nằm ở giai đoạn thứ ba trong quy trình cho vay (Đánh giá điều kiện cho vay – Ký kết hợp đồng thế chấp tài sản, Hợp đồng tín dụng – Giải ngân và giám sát việc sử dụng vốn vay – Thu hồi gốc và lãi vay). Hơn nữa, các hóa đơn, chứng từ, bảng kê thu mua hàng hóa cũng được doanh nghiệp cung cấp cho các ngân hàng đưa vào hồ sơ tín dụng sau khi đã giải ngân tiền vay để hoàn thiện hồ sơ sử dụng vốn vay.
Đặc biệt, ngày 11/12/2014, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bạc Liêu đã tiến hành lập Biên bản “về việc kiểm kê tài sản của Công ty CP Thủy hải sản Minh Hiếu và Công ty CP Thủy sản Minh Hiếu Bạc Liêu đã thế chấp tại các ngân hàng” và có kết quả kiểm kê, xác định: riêng tài sản là đất, nhà xưởng, nhà điều hành và máy móc thiết bị (trừ hàng hóa tồn kho luân chuyển) do 2 Công ty này thế chấp tại các ngân hàng là không trùng nhau.
|
| Phần ghi chú của Biên bản này ghi rất rõ: riêng tài sản là đất, nhà xưởng, nhà điều hành và máy móc thiết bị (trừ hàng hóa tồn kho luân chuyển) do 2 Công ty này thế chấp tại các ngân hàng là không trùng nhau. |
Tuy nhiên, phía các cơ quan tiến hành tố tụng tỉnh Bạc Liêu không quan tâm đến tình tiết quan trọng này, cũng như mối quan hệ tín dụng dài hạn, sâu rộng và xuyên suốt giữa Công ty Minh Hiếu với các ngân hàng để đánh giá sự việc mà lại “tách”, “rút” phần tài liệu trong hồ sơ tín dụng là các “hóa đơn”, “chứng từ” ở “giai đoạn” giải ngân vốn vay và cho rằng có hành vi gian dối nhằm lừa đảo chiếm đoạt tài sản của ngân hàng là có sự “khuất tất” và không đúng bản chất của vụ việc – anh Ngô Chí Hiếu nhấn mạnh.
Hành vi khách quan mà phía Cơ quan tiến hành tố tụng tại tỉnh Bạc Liêu đưa ra để quy kết đối với bố, mẹ tôi là “gian dối trong cung cấp hóa đơn, chứng từ cho ngân hàng để vay vốn” không thoả mãn dấu hiệu cấu thành tội “lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Bởi về bản chất, đó không phải là hành vi gian đối khi được đặt vào bối cảnh cụ thể của sự việc. Bản thân bố, mẹ tôi và các lãnh đạo doanh nghiệp khác cũng không có mục đích, động cơ chiếm đoạt và thực tế cũng không thể chiếm đoạt được tài sản của các ngân hàng, vì bản thân các ngân hàng đã nắm giữ các tài sản thế chấp và mọi nguồn lực của doanh nghiệp – thể hiện sự ràng buộc qua các Hợp đồng thế chấp tài sản, Hợp đồng tín dụng với doanh nghiệp.
Vụ án mới này về bản chất hoàn toàn tương tự như vụ án mà Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bạc Liêu khởi tố năm 2014“Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” xảy ra tại Công ty Cổ phần Thủy sản Minh Hiếu Bạc Liêu và được TAND tỉnh Bạc Liêu xét xử hình sự sơ thẩm bằng Bản án số 19/2018/HS-ST ngày 30/5/2018, nhưng đã bị TAND Cấp cao tại TP Hồ Chí Minh tuyên hủy bằng Bản án số 69/2019/HS-PT vì vi phạm nghiêm trọng về tố tụng, hình sự hóa vụ việc quan hệ dân sự.
Vấn đề ở đây là các cơ quan tố tụng tỉnh Bạc Liêu đang muốn bóp chết doanh nghiệp, dồn bố mẹ tôi vào con đường cùng, nhằm hợp thức hóa những vi phạm nghiêm trọng trong quá trình thực thi công vụ trái pháp luật – Ngô Chí Hiếu cho biết là sẽ theo đuổi đấu tranh pháp lý đến cùng để cứu bố mẹ mình thoát khỏi oan khuất.
Theo giới Luật gia, với tính chất phức tạp, kéo dài, liên quan đến nhiều ngân hàng, xảy ra tại nhiều địa phương khác nhau liên quan đến Công ty Minh Hiếu và lãnh đạo của Công ty này là có dấu hiệu oan sai, hình sự hóa quan hệ dân sự, kinh doanh thương mại. Do đó vụ việc rất cần được sự quan tâm, xem xét của các cơ quan tố tụng Trung ương tiến hành rút hồ sơ, điều tra giải quyết nhằm đảm bảo tính khách quan, đúng quy định của pháp luật hoặc cử cán bộ tham gia từ giai đoạn điều tra vụ án, giám sát quá trình tiến hành tố tụng của các cơ quan tiến hành tố tụng tại tỉnh Bạc Liêu, nhằm tránh oan sai cho người vô tội.
