Hà Nội 10 năm mở rộng: Lo phai nhạt văn hóa

Kết quả kinh tế, xã hội sau 10 năm Hà Nội mở rộng có lẽ dễ dàng đánh giá hơn văn hoá, nhưng nhiều văn nghệ sĩ chia sẻ những cảm nhận ban đầu đầy lo âu.

Thách thức

Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Hà Nội quy tụ nhiều chuyên gia, văn nghệ sĩ trong hội thảo “Văn hóa Thăng Long - Hà Nội sau 10 năm hợp nhất” ngày 25/9, với kỳ vọng bước đầu đánh giá văn hoá Hà Nội sau 10 năm hợp nhất Hà Tây.

ha noi 10 nam mo rong lo phai nhat van hoa
Lễ hội đường phố lớn ở Bờ Hồ kỷ niệm 10 năm Hà Nội mở rộng địa giới hành chính. Ảnh: PHẠM HÙNG

Nhà thơ Trần Đăng Khoa được giao đề dẫn hội thảo, nhắc lại lời nhà sử học Trần Quốc Vượng từ mấy chục năm trước rằng tìm người Hà Nội gốc bây giờ khó lắm, có chăng vài người lưu giữ văn hóa Hà Nội cổ: “Hà Nội bây giờ hầu hết là người nhà quê, ở các vùng quê khác nhau”. Ông hóm hỉnh nhận mình là lão thợ cày Hải Dương, và chỉ sang NSND Trần Quốc Chiêm-Chủ tịch Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Hà Nội - bảo là anh Hai lúa Thái Bình. Tuy thế, ông bảo vệ quan điểm: Hà Nội là thủ đô nơi chưng cất tinh hoa của cả nước vì thế không có chuyện kỳ thị địa phương, nhưng chắc chắn nhiều thách thức.

Dưới góc độ sân khấu, PGS.TS Trần Trí Trắc lạc quan cho rằng văn hóa Thăng Long-Hà Nội và Hà Tây trong suốt tiến trình lịch sử luôn nương tựa vào nhau, hoà quyện khó chia cắt. Nhiều nghệ sĩ xứ Đoài vẫn được là chính mình khi chung mái nhà nghệ thuật với nghệ sĩ thủ đô, trở thành nghệ sĩ nổi danh trên đất Hà Nội. Trong khi nhiều người nhận Hà Nội nay có thêm không gian văn hóa nghệ thuật được đầu tư quy mô, thì một đại biểu giới mỹ thuật cho rằng người Hà Tây cũ chịu thiệt thòi hơn bởi cơ hội tiếp cận tác phẩm mỹ thuật ít đi do sự chuyển dịch về địa điểm.

Nhà thơ Nguyễn Sĩ Đại - Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Hà Nội bảo người Hà Tây một ngày đẹp trời trở thành người Hà Nội khiến nhiều người vui mừng nhưng cũng nhớ tiếc. Vì họ sợ vong ngã, sợ mất đi bản sắc văn hóa xứ Đoài nhiều đời xây đắp. Không những có Tản Viên linh thiêng và hệ thống đình chùa bậc nhất cả nước, họ tự hào đất hai vua, đất các danh sĩ như Giang Văn Minh, Phùng Khắc Khoan, Tản Đà, Quang Dũng, các dòng họ Ngô Thời, Phan Huy, họ Khuất, họ Đặng.

Ông Nguyễn Sỹ Đại cũng lo ngại những thách thức về văn hóa của một Hà Nội mở rộng, nhấn mạnh vào sự cạn kiệt di sản truyền thống. Cốm Vòng, giấy sắc Nghĩa Đô, húng Láng của Hà Nội cổ bây giờ mơ cũng không có nữa. Hà Nội có những làng vô cùng đẹp, nếu giữ được như làng hoa Nghi Tàm, Ngọc Hà, làng đào Nhật Tân thì chắc chắn Hà Nội vốn đẹp lại càng đẹp hơn. “Hà Tây cũ bây giờ cũng đứng trước nguy cơ”, ông nói. Hà Tây là đất trăm nghề nhưng nhiều nghề dần biến mất. “Nói Hà Nội là kết tinh tinh hoa văn hóa cả nước thì cũng phải thấy chiều khác là sự hội tụ của nhiều miền quê đang làm nhạt màu Hà Nội”, Sĩ Đại nói. Hai nền văn hoá tuy chung ở miền Đồng bằng Bắc bộ nhưng có nét riêng, nên nguy cơ nhòa lẫn rất cao.

Không hoà tan

Nhà thơ Vũ Quần Phương thẳng thắn: 10 năm nói về đổi thay văn hóa chưa đủ độ lùi, bởi chừng ấy thời gian chưa thể lắng xuống thành trầm tích. Chính vì vậy cần có thống kê điều tra thận trọng, nhưng ông cho rằng mỗi người dễ dàng có được sự cảm nhận. Nhắc lại quan điểm văn hóa thủ đô xuống cấp, nhưng Vũ Quần Phương nêu quan điểm có kết quả hôm nay là hệ quả của sai lầm, sáng tạo từ rất lâu trước đó, không chỉ do quá trình sáp nhập địa giới mà ra. Vì thế khi đánh giá kết quả từ việc sáp nhập không đơn giản là cộng vào, bởi có những cái cộng vào là được, ngược lại cộng vào lại hụt đi. Nhà thơ Bằng Việt lại cho rằng không có sự áp chế giữa văn hóa Thăng Long lên vùng văn hóa xứ Đoài, cũng không có sự phân biệt trong giới văn học nghệ thuật Hà Nội suốt 10 năm qua.

ha noi 10 nam mo rong lo phai nhat van hoa
Nét đẹp xứ Đoài. Ảnh minh họa

Không chỉ điểm tên những thách thức về suy kiệt hào khí, mai một di sản, nhà thơ Nguyễn Sĩ Đại đề xuất: Để tránh mối nguy hòa tan văn hóa, nên điền dã, điều tra, lưu giữ đầy đủ nhất trong khả năng có thể về mặt tư liệu cũng như nghệ thuật các di sản văn hóa truyền thống của cả Hà Nội lẫn Hà Tây cũ, đánh giá đúng thực trạng. Phát hiện những xu hướng tiếp biến văn hoá, cổ vũ xu hướng tích cực và nhất là bồi đắp những phẩm chất Hà Nội bằng tác phẩm nghệ thuật.

GS Lê Hồng Lý, Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian Hà Nội nêu quan điểm đất Thăng Long tứ trấn thì từ xa xưa xứ Đoài gần gũi với Thăng Long hơn cả; nên khi về một mối, văn hóa dân gian xứ Đoài nhập vào hết sức tự nhiên với văn hóa Hà Nội, làm phong phú thêm cho văn hóa hội tụ ở đất kinh kỳ. Có thể dễ dàng kể tới đất trăm nghề với nghề mộc Chàng Sơn, khảm trai Chuôn Ngọ, mây tre đan Phú Vinh, lụa Vạn Phúc, thêu Quất Động, nghệ thuật dân gian như hát Trống quân, rối nước, chèo. Cho rằng hội nhập văn hóa là nền tảng hết sức căn bản giúp Hà Nội phát triển hơn về mọi mặt, ông lưu ý trong quá trình ấy vẫn phải lưu giữ, coi trọng bản sắc xứ Đoài trong lòng thủ đô hiện đại.

Không chỉ điểm tên những thách thức về suy kiệt hào khí, mai một di sản, nhà thơ Nguyễn Sĩ Ðại đề xuất: Ðể tránh mối nguy hòa tan văn hóa, nên điền dã, điều tra, lưu giữ đầy đủ nhất trong khả năng có thể về mặt tư liệu cũng như nghệ thuật các di sản văn hóa truyền thống của cả Hà Nội lẫn Hà Tây cũ, đánh giá đúng thực trạng. Phát hiện những xu hướng tiếp biến văn hoá, cổ vũ xu hướng tích cực và nhất là bồi đắp những phẩm chất Hà Nội bằng tác phẩm nghệ thuật.

Tiền Phong

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

bac kan khoi to bat tam giam pho hieu truong to chuc su dung ma tuy

Bắc Kạn: Khởi tố, bắt tạm giam Phó hiệu trưởng tổ chức sử dụng ma túy

Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học và THCS xã An Thắng - Dương Xuân Kiểm bị khởi tố, lệnh bắt tạm giam về tội "Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy".
benh nhan tai duong tinh o hai duong da 2 lan am tinh voi sars cov 2

Bệnh nhân tái dương tính ở Hải Dương đã 2 lần âm tính với SARS-CoV-2

Bệnh nhân 972 đã 2 lần xét nghiệm liên tiếp cho kết quả âm tính với SARS-CoV-2 sau khi được xác định tái dương tính vào ngày 19/9.
da nang xay dung de an bao ton sinh hoc ba na nui chua son tra

Đà Nẵng xây dựng đề án bảo tồn sinh học Bà Nà – Núi Chúa, Sơn Trà

UBND TP. Đà Nẵng cho biết vừa có quyết định phê duyệt đề án bảo tồn đa dạng sinh học thành phố đến năm 2025, tầm nhìn 2045. Trong đề án, Đà Nẵng tập trung bảo bảo vệ đa dạng sinh học các khu vực Bà Nà - Núi Chúa, Sơn Trà...
ha tinh khoi to bat tam giam nguyen dai uy quan doi lua dao chiem doat hon 2 ty dong

Hà Tĩnh: Khởi tố, bắt tạm giam nguyên Đại úy Quân đội lừa đảo chiếm đoạt hơn 2 tỷ đồng

Sáng 30/9, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Hà Tĩnh vừa ra Quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Phạm Văn Dũng (nguyên Đại úy Quân đội) với tội danh “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.    
chinh thuc khoi cong 3 du an cao toc bac nam

Chính thức khởi công 3 dự án cao tốc Bắc - Nam

Ba dự án cao tốc Bắc Nam gồm đoạn Mai Sơn - Quốc lộ 45, Vĩnh Hảo - Phan Thiết và Phan Thiết - Dầu Giây chính thức đồng loạt khởi công hôm nay (30/9).

Tin khác

Chủ nhà Việt Nam sẽ bổ sung 4 môn thể thao tại SEA Games 31

chu nha viet nam se bo sung 4 mon the thao tai sea games 31
Bên cạnh 36 môn thể thao đã được phê duyệt, chủ nhà Việt Nam sẽ xem xét bổ sung thêm 4 môn thi đấu tại SEA Games 31 dựa theo đề xuất của các nước thành viên.

Khánh Hoà tiếp tục kỷ luật nhiều cựu giám đốc, phó giám đốc sở

khanh hoa tiep tuc ky luat nhieu cuu giam doc pho giam doc so
Uỷ ban Kiểm tra Tỉnh uỷ Khánh Hoà vừa kỷ luật nguyên Giám đốc, Phó giám đốc Sở TN&MT tỉnh, nguyên Phó giám đốc và một Phó giám đốc Sở Tài chính tỉnh này.

Đồng Nai: Ngăn kịp thời 2 băng nhóm gần 60 người 'hỗn chiến' tranh giành đất

dong nai ngan kip thoi 2 bang nhom gan 60 nguoi hon chien tranh gianh dat
Hai băng nhóm khoảng 60 người mang theo hung khí chuẩn bị "hỗn chiến" để tranh giành đất thì bị lực lượng công an phát hiện, vây bắt.

Tham ô 200 tỷ đồng, một kế toán trưởng ở Đồng Tháp bị bắt

tham o 200 ty dong mot ke toan truong o dong thap bi bat
Lợi dụng chức vụ làm kế toán trưởng của một công ty có trụ sở tại cụm Công nghiệp Thanh Bình, Thành đã tham ô số tiền khoảng 200 tỷ đồng.

Hà Nội: Tàu hoả va chạm với xe chở học sinh

ha noi tau hoa va cham voi xe cho hoc sinh
16h ngày 29-9, tàu hỏa chở hàng qua nút giao Tây Mỗ với đường sắt quận Nam Từ Liêm đã va chạm với một xe đưa đón học sinh.

Hà Nội: Nghiên cứu xây dựng sân bay thứ 2 cho Vùng thủ đô tại huyện Ứng Hòa

ha noi nghien cuu xay dung san bay thu 2 cho vung thu do tai huyen ung hoa
  Trong Quy hoạch xây dựng Vùng Thủ đô Hà Nội đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2050 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, dự kiến sân bay thứ hai (sân bay quốc tế Nam Hà Nội) đặt tại khu vực huyện Ứng Hòa (Hà Nội).
Xem thêm
42 thi sinh thay doi nguyen vong diem chuan dai hoc du kien tang

42% thí sinh thay đổi nguyện vọng, điểm chuẩn đại học dự kiến tăng

Kết thúc đợt điều chỉnh nguyện vọng xét tuyển đại học năm 2020, có trên 42% thí sinh thay đổi nguyện vọng ban đầu, tập trung chủ yếu vào các ...
nu sinh lop 10 o ben tre bi nhom ban danh hoi dong xe rach ao dai

Nữ sinh lớp 10 ở Bến Tre bị nhóm bạn đánh hội đồng, xé rách áo dài

Nữ sinh lớp 10 bị bạn học cùng trường giật tóc, tát vào mặt, thậm chí còn bị một học sinh cầm ghế tấn công. Bị bạn đánh hội đồng, ...
cho hoc sinh dung dien thoai trong lop giai phap nao loi ca doi duong

Cho học sinh dùng điện thoại trong lớp: Giải pháp nào "lợi cả đôi đường"?

Nhiều thầy cô giáo cho rằng quy định cho học sinh dùng điện thoại trong lớp của Bộ GD&ĐT cần được hiểu đúng. Mặt khác Bộ GD&ĐT cũng cần quy ...
gap nghe nhan duy nhat lam khuon banh trung thu go o ha thanh

Gặp nghệ nhân duy nhất làm khuôn bánh Trung thu gỗ ở Hà thành

Ngày nay, khi xã hội phát triển, bánh Trung thu được người ta làm bằng khuôn nhựa, với đa dạng về mẫu mã rất được ưa chuộng. Thế nhưng, ở ...
dak lak thi dua yeu nuoc tu phong trao den thuc tien

Đắk Lắk: Thi đua yêu nước từ phong trào đến thực tiễn.

5 năm qua, kinh tế - xã hội Đắk Lắk tăng trưởng 8,75%/năm; thu nhập bình quân đầu người ước đạt 54,5 triệu đồng/người/năm, tăng gấp 1,67 lần so với ...
khat nuoc sach giua long thu do

Khát nước sạch giữa lòng thủ đô

Nhiều năm nay hàng trăm nghìn hộ dân phía Nam Hà Nội phải sống trong cảnh thiếu nước sạch trầm trọng. Họ khoan giếng, mua máy lọc nước, xin nước ...
Phiên bản di động