Hà Nội 10 năm mở rộng: Lo phai nhạt văn hóa

Kết quả kinh tế, xã hội sau 10 năm Hà Nội mở rộng có lẽ dễ dàng đánh giá hơn văn hoá, nhưng nhiều văn nghệ sĩ chia sẻ những cảm nhận ban đầu đầy lo âu.

Thách thức

Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Hà Nội quy tụ nhiều chuyên gia, văn nghệ sĩ trong hội thảo “Văn hóa Thăng Long - Hà Nội sau 10 năm hợp nhất” ngày 25/9, với kỳ vọng bước đầu đánh giá văn hoá Hà Nội sau 10 năm hợp nhất Hà Tây.

ha noi 10 nam mo rong lo phai nhat van hoa
Lễ hội đường phố lớn ở Bờ Hồ kỷ niệm 10 năm Hà Nội mở rộng địa giới hành chính. Ảnh: PHẠM HÙNG

Nhà thơ Trần Đăng Khoa được giao đề dẫn hội thảo, nhắc lại lời nhà sử học Trần Quốc Vượng từ mấy chục năm trước rằng tìm người Hà Nội gốc bây giờ khó lắm, có chăng vài người lưu giữ văn hóa Hà Nội cổ: “Hà Nội bây giờ hầu hết là người nhà quê, ở các vùng quê khác nhau”. Ông hóm hỉnh nhận mình là lão thợ cày Hải Dương, và chỉ sang NSND Trần Quốc Chiêm-Chủ tịch Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Hà Nội - bảo là anh Hai lúa Thái Bình. Tuy thế, ông bảo vệ quan điểm: Hà Nội là thủ đô nơi chưng cất tinh hoa của cả nước vì thế không có chuyện kỳ thị địa phương, nhưng chắc chắn nhiều thách thức.

Dưới góc độ sân khấu, PGS.TS Trần Trí Trắc lạc quan cho rằng văn hóa Thăng Long-Hà Nội và Hà Tây trong suốt tiến trình lịch sử luôn nương tựa vào nhau, hoà quyện khó chia cắt. Nhiều nghệ sĩ xứ Đoài vẫn được là chính mình khi chung mái nhà nghệ thuật với nghệ sĩ thủ đô, trở thành nghệ sĩ nổi danh trên đất Hà Nội. Trong khi nhiều người nhận Hà Nội nay có thêm không gian văn hóa nghệ thuật được đầu tư quy mô, thì một đại biểu giới mỹ thuật cho rằng người Hà Tây cũ chịu thiệt thòi hơn bởi cơ hội tiếp cận tác phẩm mỹ thuật ít đi do sự chuyển dịch về địa điểm.

Nhà thơ Nguyễn Sĩ Đại - Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Hà Nội bảo người Hà Tây một ngày đẹp trời trở thành người Hà Nội khiến nhiều người vui mừng nhưng cũng nhớ tiếc. Vì họ sợ vong ngã, sợ mất đi bản sắc văn hóa xứ Đoài nhiều đời xây đắp. Không những có Tản Viên linh thiêng và hệ thống đình chùa bậc nhất cả nước, họ tự hào đất hai vua, đất các danh sĩ như Giang Văn Minh, Phùng Khắc Khoan, Tản Đà, Quang Dũng, các dòng họ Ngô Thời, Phan Huy, họ Khuất, họ Đặng.

Ông Nguyễn Sỹ Đại cũng lo ngại những thách thức về văn hóa của một Hà Nội mở rộng, nhấn mạnh vào sự cạn kiệt di sản truyền thống. Cốm Vòng, giấy sắc Nghĩa Đô, húng Láng của Hà Nội cổ bây giờ mơ cũng không có nữa. Hà Nội có những làng vô cùng đẹp, nếu giữ được như làng hoa Nghi Tàm, Ngọc Hà, làng đào Nhật Tân thì chắc chắn Hà Nội vốn đẹp lại càng đẹp hơn. “Hà Tây cũ bây giờ cũng đứng trước nguy cơ”, ông nói. Hà Tây là đất trăm nghề nhưng nhiều nghề dần biến mất. “Nói Hà Nội là kết tinh tinh hoa văn hóa cả nước thì cũng phải thấy chiều khác là sự hội tụ của nhiều miền quê đang làm nhạt màu Hà Nội”, Sĩ Đại nói. Hai nền văn hoá tuy chung ở miền Đồng bằng Bắc bộ nhưng có nét riêng, nên nguy cơ nhòa lẫn rất cao.

Không hoà tan

Nhà thơ Vũ Quần Phương thẳng thắn: 10 năm nói về đổi thay văn hóa chưa đủ độ lùi, bởi chừng ấy thời gian chưa thể lắng xuống thành trầm tích. Chính vì vậy cần có thống kê điều tra thận trọng, nhưng ông cho rằng mỗi người dễ dàng có được sự cảm nhận. Nhắc lại quan điểm văn hóa thủ đô xuống cấp, nhưng Vũ Quần Phương nêu quan điểm có kết quả hôm nay là hệ quả của sai lầm, sáng tạo từ rất lâu trước đó, không chỉ do quá trình sáp nhập địa giới mà ra. Vì thế khi đánh giá kết quả từ việc sáp nhập không đơn giản là cộng vào, bởi có những cái cộng vào là được, ngược lại cộng vào lại hụt đi. Nhà thơ Bằng Việt lại cho rằng không có sự áp chế giữa văn hóa Thăng Long lên vùng văn hóa xứ Đoài, cũng không có sự phân biệt trong giới văn học nghệ thuật Hà Nội suốt 10 năm qua.

ha noi 10 nam mo rong lo phai nhat van hoa
Nét đẹp xứ Đoài. Ảnh minh họa

Không chỉ điểm tên những thách thức về suy kiệt hào khí, mai một di sản, nhà thơ Nguyễn Sĩ Đại đề xuất: Để tránh mối nguy hòa tan văn hóa, nên điền dã, điều tra, lưu giữ đầy đủ nhất trong khả năng có thể về mặt tư liệu cũng như nghệ thuật các di sản văn hóa truyền thống của cả Hà Nội lẫn Hà Tây cũ, đánh giá đúng thực trạng. Phát hiện những xu hướng tiếp biến văn hoá, cổ vũ xu hướng tích cực và nhất là bồi đắp những phẩm chất Hà Nội bằng tác phẩm nghệ thuật.

GS Lê Hồng Lý, Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian Hà Nội nêu quan điểm đất Thăng Long tứ trấn thì từ xa xưa xứ Đoài gần gũi với Thăng Long hơn cả; nên khi về một mối, văn hóa dân gian xứ Đoài nhập vào hết sức tự nhiên với văn hóa Hà Nội, làm phong phú thêm cho văn hóa hội tụ ở đất kinh kỳ. Có thể dễ dàng kể tới đất trăm nghề với nghề mộc Chàng Sơn, khảm trai Chuôn Ngọ, mây tre đan Phú Vinh, lụa Vạn Phúc, thêu Quất Động, nghệ thuật dân gian như hát Trống quân, rối nước, chèo. Cho rằng hội nhập văn hóa là nền tảng hết sức căn bản giúp Hà Nội phát triển hơn về mọi mặt, ông lưu ý trong quá trình ấy vẫn phải lưu giữ, coi trọng bản sắc xứ Đoài trong lòng thủ đô hiện đại.

Không chỉ điểm tên những thách thức về suy kiệt hào khí, mai một di sản, nhà thơ Nguyễn Sĩ Ðại đề xuất: Ðể tránh mối nguy hòa tan văn hóa, nên điền dã, điều tra, lưu giữ đầy đủ nhất trong khả năng có thể về mặt tư liệu cũng như nghệ thuật các di sản văn hóa truyền thống của cả Hà Nội lẫn Hà Tây cũ, đánh giá đúng thực trạng. Phát hiện những xu hướng tiếp biến văn hoá, cổ vũ xu hướng tích cực và nhất là bồi đắp những phẩm chất Hà Nội bằng tác phẩm nghệ thuật.

Tiền Phong

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

phong toa mot khu pho tai sam son thanh hoa vi co nguoi nghi nhiem covid 19

Phong tỏa một khu phố tại Sầm Sơn, Thanh Hóa vì có người nghi nhiễm Covid -19

Các ngành chức năng đã tiến hành phong tỏa toàn bộ khu phố với 309 hộ dân, nơi có bệnh nhân nữ có kết quả xét nghiệm PCR-RT dương tính lần 1 với Covid-19.
an giang phat hien gan 75000 chiec khau trang va gan 1 tan quan ao da qua su dung

An Giang: Phát hiện gần 75.000 chiếc khẩu trang và gần 1 tấn quần áo đã qua sử dụng

Ngày 6/8, Đội QLTT số 1, phối hợp cùng với Đội QLTT số 2, Cục QLTT An Giang và Đội 3 Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an tỉnh An Giang kiểm tra phát hiện một số lượng lớn khẩu trang và quần áo đã qua sử dụng, có dấu hiệu vi phạm pháp luật.
giai cuu 2 cu gia thoat khoi dam chay lon tai tp ho chi minh

Giải cứu 2 cụ già thoát khỏi đám cháy lớn tại TP. Hồ Chí Minh

Một vụ cháy nhà trên đường Trần Đình Xu, quận 1, TP. Hồ Chí Minh khiến 8 người bị mắc kẹt. Lực lượng chức năng nhanh chóng hướng dẫn 6 người thoát khỏi đám cháy và bế 2 cụ già không thể di chuyển ra ngoài an toàn.  
pho chanh van phong bo gddt tu vong khi di kiem tra cong tac thi tai bac kan

Phó Chánh văn phòng Bộ GD&ĐT tử vong khi đi kiểm tra công tác thi tại Bắc Kạn

Phó Chánh văn phòng Bộ GD &ĐT, ông Nguyễn Việt Hùng đã bị đột tử trong khi đi kiểm tra công tác thi tại tỉnh Bắc Kạn.
tim duoc tai xe container vuot au tong chet nu sinh roi nhan tam bo chay

Tìm được tài xế container vượt ẩu tông chết nữ sinh rồi nhẫn tâm bỏ chạy 

Qua dữ liệu công an thu thập được, tài xế xe container vượt ẩu tông chết nữ sinh rồi nhẫn tâm bỏ chạy có địa chỉ ở An Dương, Hải Phòng.

Tin khác

Bắc Giang: Thiết lập vùng cách ly 3 thôn vì có 2 người nghi mắc Covid-19

bac giang thiet lap vung cach ly 3 thon vi co 2 nguoi nghi mac covid 19
Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang vừa ban hành quyết định thiết lập vùng cách ly y tế để thực hiện công tác phòng, chống dịch Covid-19 trên địa bàn xã Yên Định.

Khởi tố lái xe container đè ô tô, 3 người tử vong ở Long Biên

khoi to lai xe container de o to 3 nguoi tu vong o long bien
Công an quận Long Biên (TP Hà Nội) vừa ra quyết định khởi tố vụ án, tạm giữ hình sự tài xế container trong vụ tai nạn khiến 3 người tử vong.

Chiều 4/8, thêm 18 ca Covid-19 tại Việt Nam

chieu 48 them 18 ca covid 19 tai viet nam
18h ngày 4/8, Bộ Y tế công bố thêm 18 ca mắc Covid-19, nâng tổng số ca nhiễm cả nước lên 670 ca.

Bộ Y tế: Người cao tuổi hạn chế ra ngoài, đến nơi công cộng phòng ngừa Covid-19

bo y te nguoi cao tuoi han che ra ngoai den noi cong cong phong ngua covid 19
Để đảm bảo an toàn, Bộ Y tế khuyến cáo người cao tuổi, người có bệnh lý nền hạn chế ra ngoài, đến nơi công cộng, tiếp xúc với người khác.

Quảng Bình: Dùng xe ô tô công đi du lịch, Giám đốc Trung tâm VHTT huyện Minh Hóa phải giải trình

quang binh dung xe o to cong di du lich giam doc trung tam vhtt huyen minh hoa phai giai trinh
"Thực hiện chỉ đạo của đồng chí Chủ tịch UBND huyện, Văn phòng HĐND & UBND huyện Minh Hoá đã có công văn yêu cầu Giám đốc Trung tâm Văn hoá thông tin – Thể thao (VHTT) giải trình việc dùng xe cơ quan chở người đi tham quan tại điểm du lịch Rục Mòn, xã Trung Hoá mà người dân đã phản ánh", ông Đinh Thanh Sơn, Chánh Văn phòng HĐND & UBND huyện Minh Hoá cho biết.

Phú Yên: Nguyên Phó Chủ tịch UBND thị xã Sông Cầu bị khởi tố

phu yen nguyen pho chu ti ch ubnd thi xa song ca u bi kho i to
Ông Lương Công Tuấn, nguyên Phó Chủ tịch UBND thị xã Sông Cầu bị khởi tố về tội vi phạm các quy định về quản lý đất đai theo khoản 2, điều 229, Bộ luật Hình sự năm 2015.
Xem thêm
tinh binh duong truong dai hoc thu dau mot co hieu truong moi

Tỉnh Bình Dương: Trường Đại học Thủ Dầu Một có Hiệu trưởng mới

TS. Nguyễn Thị Nhật Hằng vừa được UBND tỉnh Bình Dương bổ nhiệm Hiệu trưởng trường Đại học Thủ Dầu Một kể từ ngày 1/8/2020.
bo gd dt chot phuong an thi tot nghiep thpt 2020

Bộ GD-ĐT chốt phương án thi tốt nghiệp THPT 2020

Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2020 sẽ được chia thành hai đợt. Với địa phương thực hiện cách ly xã hội sẽ lùi thời gian tổ chức Kỳ thi vào ...
chuyen gia dau thau nsj doi ten de buoc len mot tam cao moi

Chuyên gia đấu thầu NSJ đổi tên để bước lên một tầm cao mới

NSJ là cái tên danh tiếng trong lĩnh vực đấu thầu mảng giáo dục, y tế tại Việt Nam. Những năm gần đây, đây là đơn vị này đã trúng ...
vo bat ho hang chuc ty dong o hai phong nhieu nguoi cao tuoi ngam trai dang

 “Vỡ bát họ” hàng chục tỷ đồng ở Hải Phòng: Nhiều người cao tuổi ngậm trái đắng

Hàng trăm người trong một thôn cùng tham gia “chơi họ”, người ít cũng 200 triệu, còn người nhiều thì con số ấy đã lên đến hàng tỷ. Đến một ...
nong thon moi va nhung con duong lang bich hoa

Nông thôn mới và những con đường làng bích họa

Nhịp sống của làng bích họa năng động hẳn lên, du khách đến với làng đông hơn, nhiều hơn, kéo theo dịch vụ của du lịch bung ra, kinh tế ...
dai thuy nong bac hung hai keu cuu ai da giet chet bieu tuong mot thoi bai cuoi

Đại thủy nông Bắc Hưng Hải kêu cứu: Ai đã giết chết "biểu tượng" một thời? (Bài cuối)

Dòng Bắc Hưng Hải ô nhiễm đến mức, tháng Tư vừa qua cơ quan chức năng phải cho dừng bơm tưới nhiều nơi. Trước tình thế quá cấp bách này, ...
Phiên bản di động