Kết quả nội soi đại trực tràng tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP Hồ Chí Minh ghi nhận cụ bà có tổn thương loét thâm nhiễm kích thước 15mm, nằm cách bờ hậu môn khoảng 8cm, chiếm khoảng một phần ba chu vi lòng trực tràng. Bác sĩ nghi ngờ tổn thương ác tính nên tiến hành sinh thiết trong lúc nội soi. Kết quả giải phẫu bệnh xác định ung thư biểu mô tuyến trực tràng biệt hóa vừa.
Chụp CT bụng cho thấy thành trực tràng đoạn giữa dày khu trú, tổn thương còn giới hạn trong thành trực tràng, chưa ghi nhận dấu hiệu xâm lấn rõ ra lớp mỡ quanh trực tràng hay di căn xa. Bệnh nhân được chẩn đoán ung thư trực tràng giai đoạn II.
 |
| Bác sĩ Hùng đang điều khiển robot cắt khối u sâu ở trực tràng cho bà cụ. |
Tiến sĩ, bác sĩ Đỗ Minh Hùng, Giám đốc Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP Hồ Chí Minh, cho biết các tế bào ung thư của bà cụ đã xâm lấn sâu xuống các lớp của thành trực tràng. Nếu không điều trị kịp thời, khối u có thể tiếp cận hệ thống mạch máu và hạch bạch huyết, di căn đến các cơ quan khác. Ngoài nguy cơ tiến triển ung thư, khối u lớn dần còn có thể gây tắc ruột, chảy máu hoặc thủng ruột, dẫn tới viêm phúc mạc, đe dọa tính mạng. Phương pháp điều trị tối ưu là phẫu thuật robot cắt đoạn trực tràng chứa khối u kết hợp nạo vét hạch nhằm loại bỏ triệt để tế bào ung thư, giảm nguy cơ tái phát.
Tuy nhiên, đây là ca bệnh có nguy cơ cao do bệnh nhân tuổi cao, thể trạng yếu và mắc nhiều bệnh nền nghiêm trọng. Cụ bà bị suy tim, thiếu máu cơ tim, suy thận mạn, tăng huyết áp, rung nhĩ và đã đặt máy tạo nhịp tim một năm trước. Trước phẫu thuật, bệnh nhân còn xuất hiện khó thở, đau ngực do tràn dịch màng phổi.
“Đối với người lớn tuổi có nhiều bệnh lý nền, một cuộc đại phẫu kéo dài có thể khiến cơ thể rơi vào trạng thái quá tải. Người bệnh có nguy cơ nhồi máu cơ tim, ngưng tim trong mổ hoặc suy hô hấp kéo dài sau mổ”, bác sĩ Hùng nói.
Để bảo đảm an toàn, êkíp đã hội chẩn đa chuyên khoa gồm tiêu hóa, tim mạch, hô hấp và gây mê hồi sức nhằm xây dựng chiến lược điều trị tối ưu trước, trong và sau phẫu thuật. Trước mổ, bệnh nhân được dẫn lưu dịch màng phổi để giúp phổi nở tốt hơn, cải thiện chức năng hô hấp. Các bác sĩ đồng thời kiểm tra hoạt động của máy tạo nhịp tim, điều chỉnh thuốc chống đông và ngưng thuốc 5 ngày trước phẫu thuật nhằm hạn chế nguy cơ chảy máu.
|
| Robot đang thực hiện cắt khối u cho cụ bà dưới sự điều khiển của bác sĩ. |
Sau khi đánh giá toàn diện, êkíp quyết định phẫu thuật nội soi với sự hỗ trợ của robot để cắt đoạn trực tràng chứa khối u và nạo vét hạch triệt để. “Phẫu thuật robot ít xâm lấn giúp giảm đau sau mổ, hạn chế ảnh hưởng lên tim và phổi, đặc biệt phù hợp với NCT có nhiều bệnh lý nền”, bác sĩ Hùng phân tích.
Trong quá trình phẫu thuật, bác sĩ ghi nhận gan, phúc mạc và túi cùng Douglas chưa có dấu hiệu di căn. Bác sĩ điều khiển hệ thống robot mở phúc mạc dọc động mạch mạc treo tràng dưới, thực hiện phẫu tích, nạo hạch và cắt động mạch sát gốc. Hệ thống robot tiếp tục đi sâu vào vùng chậu hẹp để bóc tách toàn bộ khối u cùng lớp mỡ quanh trực tràng theo đúng nguyên tắc phẫu thuật ung thư.
Sau khi cắt đoạn trực tràng dưới khối u khoảng 2cm, bác sĩ mở một đường nhỏ dưới rốn để lấy bệnh phẩm ra ngoài, tiếp tục cắt đoạn đại tràng phía trên khối u khoảng 20cm rồi nối lại hai đầu ruột. Miệng nối sau đó được kiểm tra kín, không căng, đảm bảo lưu thông tiêu hóa.
“Vùng chậu ở người thường hẹp và sâu, nếu mổ mở hoặc nội soi thông thường sẽ khó thao tác. Robot có khả năng xoay linh hoạt trong không gian hẹp, hình ảnh 3D phóng đại giúp bác sĩ quan sát rõ cấu trúc giải phẫu, bảo tồn thần kinh tự chủ vùng chậu và hạn chế tổn thương niệu quản”, bác sĩ Hùng nói.
Sau mổ, bệnh nhân được theo dõi sát các chỉ số tim mạch, men tim, điện tâm đồ và chức năng thận mỗi 6-12 giờ. Máy tạo nhịp tim được cài đặt lại về chế độ bình thường ngay sau phẫu thuật.
Bệnh nhân cũng được hỗ trợ cai máy thở từ từ khi chức năng hô hấp ổn định, đồng thời sử dụng thuốc chống huyết khối nhằm giảm nguy cơ thuyên tắc phổi do nằm lâu.
Hai ngày sau phẫu thuật, sức khỏe cụ bà phục hồi tốt, có thể ngồi dậy, vận động nhẹ, ăn thức ăn lỏng sau 3 ngày, xuất viện sau 5 ngày, vết mổ khô, không ghi nhận biến chứng hậu phẫu.
Kết quả giải phẫu bệnh sau mổ cho thấy tế bào ung thư xâm lấn tới lớp cơ nhưng chưa di căn hạch. Tổng cộng 10 hạch được nạo vét đều âm tính. Diện cắt hai đầu không còn tế bào ung thư, không ghi nhận xâm lấn mạch máu hay thần kinh. Bệnh được xác định ở giai đoạn IIA nên không cần điều trị bổ sung.
Ung thư đại trực tràng hiện là một trong những loại ung thư phổ biến tại Việt Nam, với số ca tử vong cao, hơn 8.400 trường hợp mỗi năm. Nguyên nhân khiến tỷ lệ tử vong còn cao là do phần lớn bệnh nhân phát hiện bệnh ở giai đoạn muộn, khi khối u đã xâm lấn hoặc di căn sang gan, phổi và các cơ quan khác.
Bác sĩ Hùng cho biết, ung thư trực tràng có thể điều trị khỏi với tỷ lệ trên 90% nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm. Bác sĩ khuyến cáo, người từ 45 tuổi nên tầm soát ung thư đại trực tràng định kỳ bằng nội soi, đặc biệt ở nhóm có tiền sử gia đình mắc polyp hoặc ung thư đại trực tràng. Việc phát hiện và cắt bỏ sớm các polyp tiền ung thư giúp giảm đáng kể nguy cơ tiến triển thành ung thư xâm lấn
