Các đập Trung Quốc giữ nước sông Mekong

Từ năm 2012, các đập thủy điện Trung Quốc giữ ngày càng nhiều nước, làm hạ lưu sông Mekong khô hạn hơn…

Trong đợt khô hạn bất thường vào mùa mưa năm ngoái ở hạ lưu sông Mekong thì thượng nguồn sông Mekong vẫn có dòng chảy lớn. Các đập thủy điện của Trung Quốc đã giữ lại lượng nước cao kỉ lục.

Các đập Trung Quốc giữ lượng nước rất lớn

Các nhà nghiên cứu của Eyes on Earth, tổ chức chuyên tư vấn về nước, dùng dữ liệu độ ẩm ở thượng nguồn, đo được nhờ vệ tinh, để mô phỏng mực nước “tự nhiên” khi xuống tới hạ lưu - tức mực nước nếu không có sự can thiệp nào đến dòng chảy, chẳng hạn đập thủy điện ở thượng nguồn.

Độ ẩm ở thượng nguồn sẽ là do các yếu tố như mưa và tuyết tan. Nhóm nghiên cứu sẽ xem mực nước thực tế khác đi bao nhiêu so với mực nước “tự nhiên”, nhờ đó xác định tác động của các đập thủy điện Trung Quốc lên dòng chảy ở hạ lưu, vào một thời điểm nhất định.

Với dữ liệu từ năm 1992 đến 2012, mực nước “tự nhiên” theo mô phỏng và mực nước thực tế ở trạm Chiang Saen (Thái Lan) - trạm xa nhất ở hạ lưu đi lên phía thượng nguồn, gần với biên giới Trung Quốc khá trùng khớp, cho thấy tính chính xác của mô hình. Cả hai mực nước “tự nhiên” và thực tế đều lên đỉnh rồi xuống đáy theo mùa mưa - mùa khô.

Năm 2019, vùng hạ lưu sông Mekong đã ghi nhận đợt hạn hán kỉ lục trong vòng 50 năm
Năm 2019, vùng hạ lưu sông Mekong đã ghi nhận đợt hạn hán kỉ lục trong vòng 50 năm

Nhưng từ năm 2012, mực nước thực tế lên xuống bất thường hơn, nhiều giai đoạn lên xuống không theo mùa mưa - mùa khô và cũng không dao động lớn như mực nước “tự nhiên”. Đáng chú ý, từ năm 2012, mực nước thực tế cao nhất vào mỗi mùa mưa (từ khoảng tháng 5) đều thấp hơn đáng kể so với mực nước “tự nhiên” lúc đó (cũng đang ở đỉnh).

Năm 2012 cũng là năm hoàn thành đập thủy điện Nọa Trát Độ (Nouzhadu) ở thượng nguồn, hiện là đập lớn nhất của Trung Quốc trên dòng Mekong (công suất 5.850 MW và lượng giữ nước lên tới 27 tỉ m3).

Dữ liệu của Eyes on Earth cho thấy thượng nguồn sông Mekong vẫn có lượng mưa trên trung bình, nhưng các đập của Trung Quốc đã giữ lại lượng nước kỉ lục.

Nguyên nhân thực sự đợt hạn kỉ lục 2019?

Lượng mưa thấp hơn bình thường tại hạ lưu cũng được cho là nguyên nhân khiến mực nước sông Mekong giảm kỉ lục mùa Hè năm ngoái. Thông cáo ngày 18/7/2019 của Ủy hội sông Mekong nói lượng mưa giảm và thời tiết khô nóng hơn bình thường là nguyên nhân khiến nước sông Mekong xuống thấp kỉ lục.

Somkiat Prajumwong, Tổng Thư kí Văn phòng Tài nguyên Nước Thái Lan, nói: “Hiện chúng tôi chưa rõ nguyên nhân của đợt hạn. Nguyên nhân ban đầu là biến đổi khí hậu, nhưng nguyên nhân chính vẫn chưa được xác định”. Ông đề nghị nghiên cứu chung thêm với Trung Quốc. Một nghiên cứu trước đây ước tính dòng chảy từ Trung Quốc đóng góp tới 40% dòng chảy ở hạ lưu vào mùa khô.

Chính phủ Trung Quốc phản bác nghiên cứu của Eyes on Earth và nói nguyên nhân là hạn hán. Năm ngoái, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo quy trách nhiệm cho Trung Quốc trong việc gây ra hạn hán ở hạ lưu sông Mekong.

Khu vực đồng bằng sông Cửu Long có thể bị ảnh hưởng lớn nếu dòng chảy bị giảm đi. “Nước biển sẽ vào sâu hơn, sẽ dẫn đến vấn đề xâm nhập mặn, thách thức cho nông nghiệp và gây lũ lụt”, ông Eyler nói.

Thông tin về các đập Trung Quốc cần được minh bạch

Dù không giải thích nguyên nhân đợt hạn năm 2019, đóng góp lớn nhất từ nghiên cứu của Eyes on Earth là sự minh bạch, hé lộ tác động của các đập thượng nguồn tới hạ lưu, trong bối cảnh Trung Quốc vẫn từ chối chia sẻ dữ liệu giữ nước và xả nước. Ông Brian Eyler nói, điều quan trọng nhất ở nghiên cứu này là cho thấy “thời kì bí mật sẽ kết thúc” đối với các đập thủy điện ở thượng nguồn sông Mekong.

“Trong nhiều thập kỉ, thông tin của Trung Quốc về hoạt động của các đập và lượng nước xả ra giống như chiếc “hộp đen” và không được chia sẻ thường xuyên với các nước hạ lưu”, ông Eyler nói. “Cách duy nhất để biết thêm về các đập đó là thông qua ảnh vệ tinh”.

“Điều này có thể gây sức ép lên Trung Quốc phải chia sẻ thêm dữ liệu, hay khuyến khích Trung Quốc giảm bớt tình trạng hạn hán cực độ trong tương lai” cho vùng hạ lưu, theo Jake Brunner, Trưởng nhóm Liên minh quốc tế bảo vệ thiên nhiên, khu vực Đông Dương.

Đ.K (tổng hợp)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Mỹ đang đẩy Iran  vào “vòng tay” Huawei

Mỹ đang đẩy Iran vào “vòng tay” Huawei

Người khổng lồ công nghệ cao Trung Quốc Huawei đang tận dụng tốt thỏa thuận đối tác chiến lược 25 năm giữa Bắc Kinh và Tehran để giành được vị thế độc quyền trong phát triển hệ thống 5G của nước Cộng hòa Hồi giáo này, thay thế Ericssons - đối thủ đến từ Thụy Điển…
Mỹ: Khuynh hướng hợp tác tích cực hơn với OPEC

Mỹ: Khuynh hướng hợp tác tích cực hơn với OPEC

Kể từ khi Saudi Arabia và các nước thành viên A rập khác của Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) áp đặt lệnh cấm vận dầu mỏ đối với Mỹ để phản đối việc nước này ủng hộ Israel trong cuộc chiến tranh Yom Kippur, những thay đổi trong tình hình chính trị toàn cầu, cùng xu hướng gia tăng sản lượng dầu mỏ của nền kinh tế lớn nhất thế giới, đã phần nào giúp Washington “lật ngược thế cờ”…
Nhật Bản đứng trước biến động hậu “Kỉ nguyên Abe”

Nhật Bản đứng trước biến động hậu “Kỉ nguyên Abe”

Quyết định từ chức của Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo diễn ra vào thời điểm có những biến động lớn về địa chính trị trong khu vực và trên thế giới…
Libya: Liệu đã đến lúc Saif Gaddafi trở lại?

Libya: Liệu đã đến lúc Saif Gaddafi trở lại?

Thực tiễn đang diễn ra tại Libya cho thấy hình mẫu chế độ Gaddafi không chỉ còn là ước vọng của người dân Libya mà đã định hình...
Mỹ - Trung Quốc liệu có thể  tránh được Chiến tranh Lạnh?

Mỹ - Trung Quốc liệu có thể tránh được Chiến tranh Lạnh?

Từ góc nhìn lịch sử và thực tiễn hiện nay, Chiến tranh Lạnh giữa Mỹ và Trung Quốc dường như là tất yếu. Một số chuyên gia còn cảnh báo hai nước có nguy cơ nổ ra xung đột quân sự…

Tin khác

Lỗ hổng “chết người” của hàng hải quốc tế

Lỗ hổng “chết người” của hàng hải quốc tế
Lỗ hổng trong hệ thống hàng hải quốc tế, khiến 2.750 tấn amoni nitrat mắc kẹt ở Beirut được cho là một nguyên nhân dẫn tới vụ nổ thảm khốc…

Mỹ đang đẩy Iran vào “vòng tay” Trung Quốc?

Mỹ đang đẩy Iran vào “vòng tay” Trung Quốc?
Dù Tổng thống Iran có quan điểm ôn hòa và ủng hộ cải thiện quan hệ với phương Tây nhưng sự cứng rắn của Mỹ đang đẩy Tehran xích lại gần Trung Quốc…

Tái phong tỏa, liệu Philippines có “sửa sai” thành công?

Tái phong tỏa, liệu Philippines  có “sửa sai” thành công?
Hai tuần phong tỏa kể từ ngày 4/8 được xem là vô cùng quan trọng với chính phủ Philippines để "sửa sai" nỗ lực chống Covid nửa vời trước đó…

Liban: Thảm họa vụ nổ chồng chất thêm khó khăn

Liban: Thảm họa vụ nổ chồng chất thêm khó khăn
Sáng 5/8, một ngày sau vụ nổ kinh hoàng ở cảng Beirut làm chấn động khắp Thủ đô của Liban và toàn khu vực, nhiều người dân Beirut chưa hết bàng hoàng khi đứng trước cảnh tượng hoang tàn với những đống đổ nát, nhà cửa và phương tiện bị hư hỏng nặng nề. Hàng trăm người đã thiệt mạng và hơn 5.000 người bị thương…

Viễn cảnh xấu nếu Anh bước vào vòng xoáy đối đầu với Trung Quốc

Viễn cảnh xấu nếu Anh bước vào vòng xoáy đối đầu với Trung Quốc
Giáo sư Adrian Pabst cảnh báo các lệnh trừng phạt của Anh nhằm vào Trung Quốc sẽ khiến Bắc Kinh đáp trả và điều đó sẽ gây tổn thất lớn cho London…

Trung Quốc trong đối sách “cương - nhu” với Mỹ

Trung Quốc trong đối sách  “cương - nhu” với Mỹ
Tuy bề ngoài Trung Quốc đang cố gắng “rắn” với Mỹ, có dấu hiệu cho thấy Trung Quốc đang nỗ lực giữ cho tình hình đối đầu không đi quá xa…
Xem thêm
Ông Joe Biden giành hơn 270 phiếu đại cử tri để được bầu làm Tổng thống thứ 46 của Mỹ

Ông Joe Biden giành hơn 270 phiếu đại cử tri để được bầu làm Tổng thống thứ 46 của Mỹ

Ngày 7/11 (theo giờ Mỹ, tối 7/11 giờ Việt Nam), ứng cử viên đảng Dân chủ Joe Biden đã đánh bại đương kim Tổng thống Mỹ Donald Trump để giành ...
Bầu cử Mỹ 2020: Vài nét về Tổng thống đắc cử Joe Biden

Bầu cử Mỹ 2020: Vài nét về Tổng thống đắc cử Joe Biden

Ông Joe Biden, tên đầy đủ là Joseph Robinette Biden Jr., sinh ngày 20/11/1942, tại Scranton, Pennsylvania, Mỹ.
Bầu cử Mỹ: Ông Joe Biden tiến gần đến cánh cửa Nhà Trắng

Bầu cử Mỹ: Ông Joe Biden tiến gần đến cánh cửa Nhà Trắng

Ứng cử viên Joe Biden của đảng Dân chủ tiến gần hơn tới chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ sau khi giành chiến thắng tại 2 "chiến ...
Chính sách của Mỹ với Trung Quốc sẽ ra sao nếu ông Biden thắng cử?

Chính sách của Mỹ với Trung Quốc sẽ ra sao nếu ông Biden thắng cử?

Theo giới phân tích, chính quyền ông Biden sẽ ít đối đầu công khai với Trung Quốc, nhưng bản chất không thay đổi nhiều so với chính phủ tiền nhiệm…
Khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36

Khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36

Sáng 26/6, Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36 tổ chức theo hình thức trực tuyến khai mạc tại Trung tâm Hội nghị quốc tế Hà Nội. Trên cương ...
Carnival đường phố mở màn ấn tượng cho Lễ hội Du lịch biển Sầm Sơn 2020

Carnival đường phố mở màn ấn tượng cho Lễ hội Du lịch biển Sầm Sơn 2020

Đến hẹn lại lên, dàn xe hoa lộng lẫy, những vũ điệu nóng bỏng của các vũ công châu Âu trong Carnival đường phố sôi động được Sun Group chung ...
Phiên bản di động