Các đập Trung Quốc giữ nước sông Mekong

Từ năm 2012, các đập thủy điện Trung Quốc giữ ngày càng nhiều nước, làm hạ lưu sông Mekong khô hạn hơn…

Trong đợt khô hạn bất thường vào mùa mưa năm ngoái ở hạ lưu sông Mekong thì thượng nguồn sông Mekong vẫn có dòng chảy lớn. Các đập thủy điện của Trung Quốc đã giữ lại lượng nước cao kỉ lục.

Các đập Trung Quốc giữ lượng nước rất lớn

Các nhà nghiên cứu của Eyes on Earth, tổ chức chuyên tư vấn về nước, dùng dữ liệu độ ẩm ở thượng nguồn, đo được nhờ vệ tinh, để mô phỏng mực nước “tự nhiên” khi xuống tới hạ lưu - tức mực nước nếu không có sự can thiệp nào đến dòng chảy, chẳng hạn đập thủy điện ở thượng nguồn.

Độ ẩm ở thượng nguồn sẽ là do các yếu tố như mưa và tuyết tan. Nhóm nghiên cứu sẽ xem mực nước thực tế khác đi bao nhiêu so với mực nước “tự nhiên”, nhờ đó xác định tác động của các đập thủy điện Trung Quốc lên dòng chảy ở hạ lưu, vào một thời điểm nhất định.

Với dữ liệu từ năm 1992 đến 2012, mực nước “tự nhiên” theo mô phỏng và mực nước thực tế ở trạm Chiang Saen (Thái Lan) - trạm xa nhất ở hạ lưu đi lên phía thượng nguồn, gần với biên giới Trung Quốc khá trùng khớp, cho thấy tính chính xác của mô hình. Cả hai mực nước “tự nhiên” và thực tế đều lên đỉnh rồi xuống đáy theo mùa mưa - mùa khô.

cac dap trung quoc giu nuoc song mekong
Năm 2019, vùng hạ lưu sông Mekong đã ghi nhận đợt hạn hán kỉ lục trong vòng 50 năm

Nhưng từ năm 2012, mực nước thực tế lên xuống bất thường hơn, nhiều giai đoạn lên xuống không theo mùa mưa - mùa khô và cũng không dao động lớn như mực nước “tự nhiên”. Đáng chú ý, từ năm 2012, mực nước thực tế cao nhất vào mỗi mùa mưa (từ khoảng tháng 5) đều thấp hơn đáng kể so với mực nước “tự nhiên” lúc đó (cũng đang ở đỉnh).

Năm 2012 cũng là năm hoàn thành đập thủy điện Nọa Trát Độ (Nouzhadu) ở thượng nguồn, hiện là đập lớn nhất của Trung Quốc trên dòng Mekong (công suất 5.850 MW và lượng giữ nước lên tới 27 tỉ m3).

Dữ liệu của Eyes on Earth cho thấy thượng nguồn sông Mekong vẫn có lượng mưa trên trung bình, nhưng các đập của Trung Quốc đã giữ lại lượng nước kỉ lục.

Nguyên nhân thực sự đợt hạn kỉ lục 2019?

Lượng mưa thấp hơn bình thường tại hạ lưu cũng được cho là nguyên nhân khiến mực nước sông Mekong giảm kỉ lục mùa Hè năm ngoái. Thông cáo ngày 18/7/2019 của Ủy hội sông Mekong nói lượng mưa giảm và thời tiết khô nóng hơn bình thường là nguyên nhân khiến nước sông Mekong xuống thấp kỉ lục.

Somkiat Prajumwong, Tổng Thư kí Văn phòng Tài nguyên Nước Thái Lan, nói: “Hiện chúng tôi chưa rõ nguyên nhân của đợt hạn. Nguyên nhân ban đầu là biến đổi khí hậu, nhưng nguyên nhân chính vẫn chưa được xác định”. Ông đề nghị nghiên cứu chung thêm với Trung Quốc. Một nghiên cứu trước đây ước tính dòng chảy từ Trung Quốc đóng góp tới 40% dòng chảy ở hạ lưu vào mùa khô.

Chính phủ Trung Quốc phản bác nghiên cứu của Eyes on Earth và nói nguyên nhân là hạn hán. Năm ngoái, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo quy trách nhiệm cho Trung Quốc trong việc gây ra hạn hán ở hạ lưu sông Mekong.

Khu vực đồng bằng sông Cửu Long có thể bị ảnh hưởng lớn nếu dòng chảy bị giảm đi. “Nước biển sẽ vào sâu hơn, sẽ dẫn đến vấn đề xâm nhập mặn, thách thức cho nông nghiệp và gây lũ lụt”, ông Eyler nói.

Thông tin về các đập Trung Quốc cần được minh bạch

Dù không giải thích nguyên nhân đợt hạn năm 2019, đóng góp lớn nhất từ nghiên cứu của Eyes on Earth là sự minh bạch, hé lộ tác động của các đập thượng nguồn tới hạ lưu, trong bối cảnh Trung Quốc vẫn từ chối chia sẻ dữ liệu giữ nước và xả nước. Ông Brian Eyler nói, điều quan trọng nhất ở nghiên cứu này là cho thấy “thời kì bí mật sẽ kết thúc” đối với các đập thủy điện ở thượng nguồn sông Mekong.

“Trong nhiều thập kỉ, thông tin của Trung Quốc về hoạt động của các đập và lượng nước xả ra giống như chiếc “hộp đen” và không được chia sẻ thường xuyên với các nước hạ lưu”, ông Eyler nói. “Cách duy nhất để biết thêm về các đập đó là thông qua ảnh vệ tinh”.

“Điều này có thể gây sức ép lên Trung Quốc phải chia sẻ thêm dữ liệu, hay khuyến khích Trung Quốc giảm bớt tình trạng hạn hán cực độ trong tương lai” cho vùng hạ lưu, theo Jake Brunner, Trưởng nhóm Liên minh quốc tế bảo vệ thiên nhiên, khu vực Đông Dương.

Đ.K (tổng hợp)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

vien canh xau neu anh buoc vao vong xoay doi dau voi trung quoc

Viễn cảnh xấu nếu Anh bước vào vòng xoáy đối đầu với Trung Quốc

Giáo sư Adrian Pabst cảnh báo các lệnh trừng phạt của Anh nhằm vào Trung Quốc sẽ khiến Bắc Kinh đáp trả và điều đó sẽ gây tổn thất lớn cho London…
trung quoc trong doi sach cuong nhu voi my

Trung Quốc trong đối sách “cương - nhu” với Mỹ

Tuy bề ngoài Trung Quốc đang cố gắng “rắn” với Mỹ, có dấu hiệu cho thấy Trung Quốc đang nỗ lực giữ cho tình hình đối đầu không đi quá xa…
vong lap dang so cua covid 19 voi chau a thai binh duong

Vòng lặp đáng sợ của Covid-19 với châu Á - Thái Bình Dương

Các nước ở châu Á - Thái Bình Dương từng là hình mẫu nay lại quay cuồng đối phó với các ca bệnh trong cộng đồng đã cho thấy vòng lặp đáng sợ của Covid-19…
doc chiem bien dong toan tinh xau giua dai dich

Độc chiếm Biển Đông - toan tính xấu giữa đại dịch

Trong khi thế giới đang tập trung đối phó với dịch bệnh Covid-19, Trung Quốc đã tận dụng cơ hội để thúc đẩy yêu sách chủ quyền phi pháp ở Biển Đông…
nguy co nao khi my va trung quoc tang nhiet tren bien dong

Nguy cơ nào khi Mỹ và Trung Quốc “tăng nhiệt” trên Biển Đông?

Không nơi nào tàu chiến, máy bay chiến đấu của Mỹ và Trung Quốc lại “chạm trán” với tần suất nhiều như ở Biển Đông gần đây…

Tin khác

Indonesia đang “liều lĩnh” với dịch Covid-19?

indonesia dang lieu linh voi dich covid 19
Chính phủ Indonesia đã quyết định mở cửa sân bay, trung tâm thương mại trong khi các nhà thờ vẫn bị đóng cửa…

“Bóng ma” Covid-19 che phủ những vấn đề quốc tế nóng bỏng

bong ma covid 19 che phu nhung van de quoc te nong bong
Đại dịch viêm đường hô hấp cấp do virus corona chủng mới gây ra (Covid-19) càn quét khắp thế giới đã khiến nhiều vấn đề quốc tế khác không còn được chú ý nhiều như trước…

Covid-19 có làm thay đổi quan điểm người hoài nghi vắc xin?

covid 19 co lam thay doi quan diem nguoi hoai nghi vac xin
Dịch virus corona đang khiến những người hoài nghi vắc xin đặt dấu hỏi về quan điểm của mình, nhưng một số lại càng bảo thủ hơn trong quan điểm đó...

“Châu lục Đen” và nỗi ám ảnh Covid-19

chau luc den va noi am anh covid 19
Với hơn 31.000 ca mắc bệnh viêm đường hô hấp cấp do COVID-19 và hơn 1.400 ca tử vong tính đến sáng 28/4, châu Phi vẫn được xem là khu vực ít chịu ảnh hưởng nhất của virus SARS-CoV-2…

Lỗ hổng chăm sóc sức khỏe Mỹ

lo hong cham soc suc khoe my
Khi số người chết ở Mỹ ngày càng gia tăng do đại dịch COVID-19, một bệnh nhân khi được lắp máy thở tại một trong những đơn nguyên chăm sóc đặc biệt đang bị quá tải ở thành phố New York đã hỏi người y tá chăm sóc: “Ai sẽ là người chi trả cho việc này?”…
Xem thêm
78 nguo i che t sau vu no lo n o thu do beirut cua li bang

78 người chết sau vụ nổ lớn ở thủ đô Beirut của Li Băng

Sự việc xảy ra lúc 18h ngày 4/8 tại một kho cảng gần trung tâm thủ đô Beirut của Li Băng khiến hơn 78 người thiệt mạng và hàng nghìn người bị ...
my ha co o lanh su quan tai thanh do cua trung quoc

Mỹ hạ cờ ở lãnh sự quán tại Thành Đô của Trung Quốc

Lá cờ Mỹ đã được hạ xuống từ từ vào sáng 27/7, trong bối cảnh căng thẳng ngoại giao leo thang giữa hai cường quốc khi cả hai cùng cáo ...
an do hung chiu nang nong khung khiep toi 50 do c

Ấn Độ hứng chịu nắng nóng khủng khiếp tới 50 độ C

Ấn Độ đang hứng chịu đợt nắng nóng khủng khiếp, với nền nhiệt độ tại nhiều khu vực chạm ngưỡng 50 độ C. Hồi năm ngoái, chính phủ nước này ...
khai mac hoi nghi cap cao asean lan thu 36

Khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36

Sáng 26/6, Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36 tổ chức theo hình thức trực tuyến khai mạc tại Trung tâm Hội nghị quốc tế Hà Nội. Trên cương ...
carnival duong pho mo man an tuong cho le hoi du lich bien sam son 2020

Carnival đường phố mở màn ấn tượng cho Lễ hội Du lịch biển Sầm Sơn 2020

Đến hẹn lại lên, dàn xe hoa lộng lẫy, những vũ điệu nóng bỏng của các vũ công châu Âu trong Carnival đường phố sôi động được Sun Group chung ...
ra soat cong tac chuan bi cho hoi nghi cap cao asean lan thu 36

Rà soát công tác chuẩn bị cho Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 36

Sáng 24/6, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh sẽ chủ trì Hội nghị không chính thức Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN tại Trung tâm Hội nghị ...
Phiên bản di động