Sự giàu lên của các nước vùng Vịnh

Sự bùng nổ của giá dầu sau xung đột tại Ukraine giúp nhiều nước Trung Đông một lần nữa trở nên giàu có, nhưng đây có thể là lần cuối họ được hưởng lợi...

Giá năng lượng tăng vọt do xung đột tại Ukraine giúp các nước vùng Vịnh thoát khỏi tình trạng suy giảm kinh tế kéo dài gần một thập kỉ khiến các nước này phải giảm chi tiêu và bị thâm hụt ngân sách. Xung đột khiến giá dầu thô có thời điểm lên mức cao kỉ lục 8 năm.

Các nước vùng Vịnh đã trải qua các đợt bùng nổ giá dầu vào thập niên 1970, 1980 và đầu những năm 2000. Tuy nhiên, quan điểm về tiêu thụ năng lượng đang thay đổi, đồng nghĩa các chu kì tăng giá khó có thể bền vững. Giới phân tích cho rằng các nước vùng Vịnh nên chuẩn bị cho điều này.

Bà Karen Young, nhà nghiên cứu cấp cao tại Trung tâm Columbia về chính sách năng lượng toàn cầu, cho rằng đây chắc chắn là điểm bắt đầu cho sự kết thúc của việc giàu lên nhờ dầu mỏ. Phương Tây đang chuyển đổi sang năng lượng tái tạo. Điều này ngày càng cấp bách hơn do chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga tại Ukraine gây gián đoạn các tuyến cung cấp dầu mỏ, khí đốt chủ chốt cho châu Âu. Đợt bùng nổ giá dầu năm nay rất khác. Đó không chỉ là một cuộc khủng hoảng dầu mỏ mà là sự chuyển dịch lớn về cơ cấu để có thể đáp ứng nhu cầu năng lượng toàn cầu.

Một cơ sở khai thác dầu của Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE)
Một cơ sở khai thác dầu của Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE)

Theo ước tính của Quỹ Tiền tệ Quốc tế, các nước xuất khẩu dầu mỏ tại Trung Đông được dự báo thu về 1.300 tỉ USD từ dầu mỏ và khí đốt trong hơn 4 năm nhờ đợt bùng nổ hiện tại. Dù vậy, các chuyên gia cảnh báo các nước Trung Đông không nên lãng phí mà cần bảo vệ mình khỏi biến động giá dầu bằng cách dùng số tiền này đa dạng hóa nền kinh tế, tránh phụ thuộc vào dầu mỏ.

Trong các đợt bùng nổ của giá dầu trước đây, các nước vùng Vịnh đã lãng phí ngân sách và đầu tư kém hiệu quả, khi xây dựng hàng loạt, mua thêm vũ khí, phát tiền cho người dân. Các đợt bùng nổ này vì thế lại kéo theo kinh tế lao dốc khi giá dầu giảm, do các nước vẫn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.

Hồi tháng 5, một báo cáo của Ngân hàng Thế giới nhấn mạnh tiền của các nước vùng Vịnh hậu đại dịch và xung đột tại Ukraine phải được đầu tư vào "chuyển dịch môi trường và kinh tế của khối này". Việc tập trung vào chuyển đổi năng lượng là điều cấp thiết do nhiều khu vực trên thế giới đã thực hiện quá trình này. Các nước vùng Vịnh dường như cũng đang đa dạng hóa nền kinh tế. Từ sau đợt bùng nổ giá dầu gần nhất vào năm 2014, 4 trong số 6 quốc gia vùng Vịnh đã áp dụng thuế giá trị gia tăng. Các Tiểu vương quốc Arập thống nhất (UAE) thậm chí còn bắt đầu đánh thuế thu nhập doanh nghiệp. Dù vậy, chưa nước nào đánh thuế thu nhập cá nhân.

Saudi Arabia đã đầu tư vào các lĩnh vực phi dầu mỏ như du lịch. Tuy nhiên, các chuyên gia nghi ngờ khả năng lĩnh vực này bù đắp được nguồn thu từ dầu mỏ. Các quốc gia vùng Vịnh cũng phủ nhận nguy cơ nhiên liệu hóa thạch không còn là nguồn năng lượng chính khi các nước tiêu thụ chuyển sang năng lượng tái tạo. Họ cho rằng dầu sẽ vẫn cần với kinh tế toàn cầu. Nhu cầu dầu tăng lên sau khi các nước nới lỏng hạn chế và Cơ quan Năng lượng Quốc tế tuần trước dự báo giá dầu tăng mạnh vào năm tới, nhờ kinh tế Trung Quốc và du lịch toàn cầu phục hồi.

UAE, nước xuất khẩu dầu hàng đầu thế giới cảnh báo, quay lưng với nhiên liệu hóa thạch quá nhanh có thể gây ra khủng hoảng kinh tế. Ông Sultan Al Jaber, cố vấn đặc biệt về biến đổi khí hậu tại UAE, hồi tháng 8 cho rằng, nếu thay đổi chính sách quá nhanh mà không có phương án thay thế sẽ làm yếu an ninh năng lượng, gây bất ổn kinh tế và khiến các nước giảm nguồn tiền cho chuyển dịch năng lượng. Bà Young thì khẳng định kể cả khi các nền kinh tế quay lưng với dầu thô thì các sản phẩm hóa dầu và vật liệu cho sản xuất nhựa vẫn có nhu cầu cao.

Dù vậy, các chuyên gia cho rằng, các nước vùng Vịnh cũng nhận ra kể cả nhu cầu dầu vẫn còn, việc giá cả tăng mạnh có thể không diễn ra thường xuyên với mức độ lớn như hiện nay.

Minh Ngọc (Tổng hợp)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Biến động của đồng USD gây ảnh hưởng tài chính toàn cầu

Biến động của đồng USD gây ảnh hưởng tài chính toàn cầu

Việc Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) tăng lãi suất trong cuộc họp vào ngày 20 - 21/9 không còn là chuyện phải bàn cãi. Nhưng khi FED tăng lãi suất, đồng USD tiếp tục mạnh lên, với phần còn lại của thế giới thực sự là vấn đề...

Tin khác

Việt Nam khẳng định vị thế đối tác tin cậy của Liên Hợp Quốc

Việt Nam khẳng định vị thế đối tác tin cậy của Liên Hợp Quốc
Cách đây 45 năm (ngày 20/9/1977), Việt Nam chính thức gia nhập Liên Hợp Quốc (LHQ) - tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh...

Cuộc chiến năng lượng giữa Nga và phương Tây

Cuộc chiến năng lượng giữa Nga  và phương Tây
Cuộc chiến năng lượng giữa Nga và phương Tây đã leo thang đáng kể trong thời gian gần đây, khi các nước phương Tây phối hợp hạn chế giá dầu và khí đốt xuất khẩu của Moskva, trong khi Nga tuyên bố sẽ không khởi động lại đường ống Nord Stream 1 quan trọng...

Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn dự Lễ tang Nữ hoàng Anh

Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn dự Lễ tang Nữ hoàng Anh
Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn sẽ sang Vương quốc Anh tham dự Lễ tang Nữ hoàng Anh Elizabeth II được tổ chức ngày 19/9/2022 tại London.

Kazakhstan- Quốc gia đặc biệt trong chính sách đối ngoại của Trung Quốc

Kazakhstan- Quốc gia đặc biệt trong chính sách đối ngoại của Trung Quốc
Dư luận quốc tế đang rất quan tâm dõi theo chuyến công du nước ngoài đầu tiên của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sau gần 3 năm kể từ khi bùng phát đại dịch Covid-19...

Hướng tới tương lai bền vững, thích ứng tốt và cạnh tranh trong lĩnh vực kinh tế

Hướng tới tương lai bền vững, thích ứng tốt và cạnh tranh trong lĩnh vực kinh tế
Sáng 14/9, Hội nghị Bộ trưởng kinh tế ASEAN lần thứ 54 (AEM-54) và các hội nghị liên quan chính thức khai mạc tại Siem Reap, Vương quốc Campuchia với sự tham dự của Bộ trưởng Kinh tế, Thương mại các nước ASEAN...

Lỗ hổng lớn trong các lệnh trừng phạt Nga của phương Tây

Lỗ hổng lớn trong  các lệnh trừng phạt Nga  của phương Tây
"Vũ khí trừng phạt" của phương Tây đối với Nga liên quan đến cuộc xung đột ở Ukraine đang có sai sót?...

Nữ hoàng Anh Elizabeth II băng hà

Nữ hoàng Anh Elizabeth II băng hà
Điện Buckingham thông báo, Nữ hoàng Anh Elizabeth II đã qua đời vào ngày 8/9 ở tuổi 96.

Những bài toán khó của tân Thủ tướng Anh Liz Truss

Những bài toán khó của tân Thủ tướng Anh Liz Truss
Vương quốc Anh đã có vị thủ tướng thứ 56 và là nữ thủ tướng thứ 3 trong lịch sử. Sau cuộc đua kéo dài 7 tuần với 12 vòng vận động tranh cử, Ngoại trưởng Liz Truss đã vượt qua cựu Bộ trưởng Tài chính Rishi Sunak ở vòng bỏ phiếu cuối cùng để trở thành nhà lãnh đạo mới của đảng Bảo thủ cầm quyền, qua đó trở thành thủ tướng Anh...

iPhone 14 mới ra mắt của Apple có gì đặc biệt?

iPhone 14 mới ra mắt của Apple có gì đặc biệt?
Rạng sáng ngày 8/9 theo giờ Việt Nam, Apple đã chính thức công bố các sản phẩm công nghệ mới của mình trong năm nay, dòng điện thoại iPhone 14 và Apple Watch Series 8, Apple Watch SE 2022, Apple Watch Ultra, AirPods Pro thế hệ 2.
Xem thêm
Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn dự Lễ tang Nữ hoàng Anh

Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn dự Lễ tang Nữ hoàng Anh

Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn sẽ sang Vương quốc Anh tham dự Lễ tang Nữ hoàng Anh Elizabeth II được tổ chức ngày 19/9/2022 tại London.
Nữ hoàng Anh Elizabeth II băng hà

Nữ hoàng Anh Elizabeth II băng hà

Điện Buckingham thông báo, Nữ hoàng Anh Elizabeth II đã qua đời vào ngày 8/9 ở tuổi 96.
iPhone 14 mới ra mắt của Apple có gì đặc biệt?

iPhone 14 mới ra mắt của Apple có gì đặc biệt?

Rạng sáng ngày 8/9 theo giờ Việt Nam, Apple đã chính thức công bố các sản phẩm công nghệ mới của mình trong năm nay, dòng điện thoại iPhone 14 và Apple Watch Series 8, Apple Watch SE 2022, Apple Watch Ultra, AirPods Pro thế hệ 2.
Cảnh sát Nhật Bản công bố kết luận điều tra vụ cựu Thủ tướng Shinzo Abe bị ám sát

Cảnh sát Nhật Bản công bố kết luận điều tra vụ cựu Thủ tướng Shinzo Abe bị ám sát

Ngày 25/8, Cơ quan Cảnh sát Quốc gia Nhật Bản đã chính thức công bố kết luận điều tra vấn đề an ninh liên quan đến vụ việc cựu Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe bị ám sát hôm 8/7.
Tòa án Hiến pháp Thái Lan đình chỉ chức vụ của Thủ tướng Prayut Chan-o-cha

Tòa án Hiến pháp Thái Lan đình chỉ chức vụ của Thủ tướng Prayut Chan-o-cha

Ngày 24/8, Tòa án Hiến pháp Thái Lan đã đình chỉ chức vụ của Thủ tướng Thái Lan Prayut Chan-o-cha.
Trung Quốc triệu Đại sứ Mỹ tới phản đối chuyến thăm của bà Pelosi

Trung Quốc triệu Đại sứ Mỹ tới phản đối chuyến thăm của bà Pelosi

Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 3/8 cho biết đã triệu Đại sứ Mỹ tại Trung Quốc Nicholas Burns tới để phản đối chuyến thăm Đài Loan của Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi.
Tòa án đặc biệt xét xử tội ác chế độ Pol Pot ấn định phiên xét xử cuối cùng

Tòa án đặc biệt xét xử tội ác chế độ Pol Pot ấn định phiên xét xử cuối cùng

Theo phóng viên TTXVN tại Phnom Penh, Tòa án đặc biệt xét xử tội ác chế độ Pol Pot tại Campuchia (ECCC) sẽ xử phiên cuối cùng đối với kháng cáo của Khieu Samphan - người đứng đầu nhà nước "Campuchia Dân chủ" thời chế độ Pol Pot - vào ngày 22/9 tới.
Thủ lĩnh mạng lưới khủng bố Al-Qaeda bị tiêu diệt tại Afghanistan

Thủ lĩnh mạng lưới khủng bố Al-Qaeda bị tiêu diệt tại Afghanistan

Truyền thông Mỹ dẫn nhiều nguồn thạo tin cho biết Ayman al-Zawahiri, thủ lĩnh mạng lưới khủng bố quốc tế al-Qaeda, đã bị tiêu diệt tại nhà riêng ở thủ đô Kabul của Afghanistan.
Nhật Bản thông qua kế hoạch xả nước thải nhiễm phóng xạ đã qua xử lý ra biển

Nhật Bản thông qua kế hoạch xả nước thải nhiễm phóng xạ đã qua xử lý ra biển

Ngày 22/7, Ủy ban Năng lượng nguyên tử Nhật Bản đã thông qua kế hoạch xả nước thải nhiễm phóng xạ đã qua xử lý tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima số 1, ra biển.
Phiên bản di động