Omicron – virus làm lộ rõ nghịch lý thời đại dịch

Sự xuất hiện của biến thể Omicron khiến trái đất vốn đang không mấy “khỏe mạnh” lại tiếp tục bị chao đảo. Và virus nhỏ bé này một lần nữa làm lộ rõ nghịch lý trên thế giới thời đại dịch khi nhiều quốc gia tích trữ dư thừa vaccine thì ở không ít nước khác, người dân lại chưa được tiếp cận với biện pháp phòng COVID-19 hữu hiệu này.
Omicron – virus làm lộ rõ nghịch lý thời đại dịch
WHO đã đặt tên cho biến thể mới là Omicron và phân loại biến thể này là "biến thể đáng lo ngại" . (Ảnh: Reuters)

Đã hai năm kể từ khi Tổ chức Y tế thế giới (WHO) gọi COVID-19 là đại dịch toàn cầu, thế giới vẫn chưa thoát ra khỏi cuộc khủng hoảng này. Virus SARS-CoV-2 liên tục đột biến, tạo ra các biến chủng mới nguy hiểm hơn, dễ lây lan hơn. Và biến thể Omicron (ban đầu được gọi là B.1.1.529) lần đầu tiên được báo cáo cho Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) từ Nam Phi vào ngày 24/11. Ngay sau đó, hôm 26/11, WHO đã đặt tên cho biến thể mới là Omicron (theo bảng chữ cái Hy Lạp) và phân loại biến thể này là "biến thể đáng lo ngại". Được cho là có 32 đột biến trong protein gai, biến thể Omicron có thể xem là nguyên nhân khiến số ca nhiễm hàng ngày tại Nam Phi tăng tới 12 lần trong chưa đầy một tháng qua. Các ca nhiễm Omicron cũng đã được phát hiện ở châu Âu, Hong Kong, Israel và các nước ở miền Nam châu Phi.

Cố vấn Y tế Nhà Trắng Anthony Fauci cho biết sẽ không ngạc nhiên nếu chẳng may biến thể Omicron có mặt ở Mỹ, mặc dù hiện tại nước này chưa phát hiện ca nhiễm Omicron nào. Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) thậm chí đã phải hủy một hội nghị cấp bộ trưởng, một sự kiện lớn nhất trong vòng 4 năm qua của WTO, vào phút chót do lo ngại sự lây lan của Omicron. Với một loại virus như thế này, khả năng lây lan là khó tránh khỏi!

Có thể thấy trước đó, Delta, biến thể của SARS-CoV-2 vốn đang chiếm ưu thế trên toàn cầu hiện nay, lần đầu tiên được phát hiện tại Ấn Độ, từng gây ra làn sóng đại dịch thứ hai thảm khốc ở nước này, với số ca nhiễm hàng ngày lên tới hơn 400.000 ca. Và tình hình dịch bệnh ở Ấn Độ đã có thể hạ nhiệt khi khoảng 1/3 dân số được tiêm vaccine phòng COVID-19 đầy đủ. Trong khi đó, biến thể Omicron lại đã chứng tỏ dễ lan truyền hơn biến thể chủ đạo Delta. Hiện vẫn chưa rõ liệu biến thể này thật ra bắt nguồn tại Nam Phi hay "du nhập" vào quốc gia này từ những nơi khác trong khu vực; song điều mà các nhà khoa học biết được chính là: nhiều khả năng virus đã biến đổi ở những nơi có tỉ lệ tiêm chủng thấp và có mức độ lây nhiễm của virus cao.

Một trong những đặc tính quan trọng của virus corona là protein gai - cho phép virus xâm nhập vào tế bào vật chủ và gây bệnh. Protein gai cũng là thành phần mà các loại vaccine phòng COVID-19 nhắm tới để ngăn chặn virus. Tuy nhiên, ở những người chưa tiêm chủng, virus xâm nhập, tấn công tế bào vật chủ và biến tế bào thành một “nhà máy”. Sau đó virus sẽ tự nhân bản. Nếu quá trình “sao chép” bị lỗi, các nhà khoa học gọi đó là một đột biến. Một đột biến có thể giúp virus đi vào tế bào cơ thể dễ dàng hơn. Khi các đột biến tăng lên theo thời gian, nó sẽ làm sinh ra biến thể mới của một dòng virus. Chính vì vậy, các chuyên gia cho rằng tỷ lệ tiêm chủng thấp có thể khiến các đột biến xảy ra nhiều hơn.

Tuy nhiên, thực tế là mặc dù hàng tỷ liều vaccine ngừa COVID-19 đã được sản xuất và phân phối trên thế giới nhưng “bức tranh” đó lại có sự phân hóa sâu sắc giữa các nước. Trong khi một số quốc gia đã nhanh chóng tìm được nguồn cung vaccine thì những quốc gia khác, đặc biệt là các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình, vẫn chưa tiếp cận được. Trong khi các nước phát triển đã đạt được thỏa thuận từ sớm với các nhà sản xuất vaccine để bảo đảm hàng tỷ liều, thậm chí từ trước khi vaccine được phê duyệt, thì các nước nghèo chỉ có thể dựa vào nguồn cung hạn chế từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và cơ chế COVAX. Đặc biệt, gần đây, nhiều quốc gia trên thế giới triển khai tiêm vaccine ngừa COVID-19 liều tăng cường cho người dân với hy vọng thêm khả năng miễn dịch cho các đối tượng có nguy cơ lây nhiễm cao, ngăn chặn đà bùng phát trở lại của đại dịch do lo ngại về các biến thể mới của SARS-CoV-2. Trong khi đó, hàng trăm triệu người khác vẫn đang chờ được tiêm liều vaccine COVID-19 đầu tiên.

Theo số liệu từ Our World in Data, dự án thuộc Đại học Oxford (Anh), chỉ 7% dân số châu Phi được tiêm chủng đầy đủ, trong khi tỷ lệ toàn cầu là 42%. Tỷ lệ tiêm chủng đầy đủ tại châu Âu và Mỹ lần lượt là 67% và 58%, tương phản hoàn toàn với Nigeria, quốc gia đông dân nhất châu Phi, nơi mới chỉ tiêm đầy đủ được cho 1,7% trong số 206 triệu dân. Ethiopia, nước đông dân thứ hai châu Phi, mới đạt 1,2%. Hay bản phân tích do công ty phân tích khoa học Airfinity tại châu Phi thực hiện mới đây cho thấy tình trạng bất bình đẳng vaccine nghiêm trọng giữa các nước có thu nhập cao và các nước có thu nhập thấp, đặc biệt ở châu Phi. Theo bản phân tích, số liều vaccine phân phối cho các nước G20 theo đầu người cao gấp 15 lần so với số liều phân phối cho các nước cận Sahara châu Phi, gấp 15 lần số liều phân phối cho các nước có thu nhập thấp và gấp 3 lần số liều phân phối cho tất cả các nước khác cộng lại. Cựu Thủ tướng Anh Gordon Brown từng cảnh báo các nước phương Tây có thể phải vứt bỏ 100 triệu liều vaccine chỉ trong vài tuần tới do người dân không tiêm hết, trong khi đó chỉ 7,5% người dân ở các nước thu nhập thấp đã được tiêm ít nhất một liều vaccine…

Và sự xuất hiện của biến thể Omicron chính là minh chứng làm lộ rõ nhất, phơi bày tình trạng bất bình đẳng vaccine và chậm tiêm chủng - những trở ngại khiến cho cuộc chiến chống COVID-19 càng thêm khó khăn và kéo dài. Trong số 8 quốc gia bị ảnh hưởng nhiều nhất bởi lệnh cấm du lịch liên quan đến biến thể Omicron, tỷ lệ dân số đã tiêm ít nhất một liều vaccine dao động từ 5,6% ở Malawi đến 37% ở Botswana. Các nhà khoa học và các chuyên gia y tế cộng đồng đã cảnh báo rằng khoảng cách lớn giữa các quốc gia phát triển và đang phát triển xét về tỷ lệ tiêm chủng có thể là nguyên nhân dẫn tới xuất hiện biến thể mới. Ông Michael Head, nhà nghiên cứu cao cấp về y tế toàn cầu tại Đại học Southampton (Anh), nhận định sự xuất hiện của các biến thể mới là "hậu quả tự nhiên của việc thế giới tiêm chủng quá chậm". Trong khi đó, ông Jeremy Farrar, Giám đốc quỹ từ thiện Wellcome Trust (Anh) chuyên nghiên cứu y tế, lưu ý sự xuất hiện của biến thể mới cho thấy tại sao thế giới cần bảo đảm khả năng tiếp cận công bằng hơn đối với vaccine COVID-19 và các công cụ y tế công cộng khác. Tổ chức Y tế Thế giới thì nhấn mạnh rằng bất bình đẳng vaccine chính là cách chúng ta tự thua trong cuộc chiến chống COVID-19.

Các cơ quan y tế công cộng quốc tế đều khẳng định, không ai được an toàn cho đến khi tất cả đều an toàn, vì virus SARS-CoV-2 lưu hành càng lâu mà không được kiểm soát, thì khả năng xuất hiện các biến thể mới có thể kháng vaccine càng lớn. Do đó, ngay cả khi tỷ lệ miễn dịch đạt được rất cao ở các nước phát triển nhưng hàng trăm triệu người ở những nước nghèo quanh họ chưa được tiêm vaccine ngừa COVID-19 thì nguy cơ lây nhiễm bệnh cũng chưa thể được dập tắt. Và vì vậy, nếu như các nước giàu chưa bị thuyết phục chia sẻ thêm vaccine dựa trên các lý lẽ về công bằng, thì có thể họ sẽ phải khuất phục trước nguy cơ về những biến thể mới sẽ phát sinh ở những nơi ngoài biên giới nước họ. Và Omicron chính là một tiếng chuông cảnh tỉnh kịp thời và rõ nét nhất.

Trong khi chúng ta vẫn cần phải biết thêm về Omicron, chúng ta cũng biết rằng còn nhiều người dân trên thế giới vẫn chưa được tiêm phòng. Các biến thể mới sẽ vẫn tiếp tục xuất hiện, và đại dịch COVID-19 sẽ tiếp tục kéo dài. Chúng ta sẽ chỉ có thể ngăn ngừa sự xuất hiện của các biến thể mới nếu như có thể bảo vệ tất cả người dân trên thế giới, chứ không chỉ ở các nước giàu. Càng trì hoãn tiêm chủng cho toàn bộ dân số, chúng ta sẽ càng nhanh chóng hết bảng chữ cái Hy Lạp để đặt tên cho các biến chủng mới. Cách duy nhất để ngăn ngừa điều đó, không thể phủ nhận, đó là tiêm vaccine nhanh hơn cho nhiều người hơn. Sự xuất hiện của biến thể Omicron đã cho thấy virus vẫn chưa bị đánh bại và sẽ càng khó bị đánh bại nếu thế giới không rút ra được bài học từ những điều đã trải qua.

Biến chủng mới của virus SARS-CoV-2 Omicron lan tới Đông Nam Á Biến chủng mới của virus SARS-CoV-2 Omicron lan tới Đông Nam Á

Bộ Y tế Singapore cho biết, 2 ca mắc COVID-19 nhập cảnh cho kết quả dương tính với biến chủng mới Omicron đã được cách ...

Bộ Y tế yêu cầu các địa phương chủ động ứng phó với biến chủng mới Omicron Bộ Y tế yêu cầu các địa phương chủ động ứng phó với biến chủng mới Omicron

Bộ Y tế tiếp tục yêu cầu các địa phương xây dựng kịch bản đáp ứng với các tình huống dịch COVID-19 trước biến chủng ...

Theo Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Anh cảm ơn Việt Nam hỗ trợ bắt giữ tội phạm truy nã quốc tế

Anh cảm ơn Việt Nam hỗ trợ bắt giữ tội phạm truy nã quốc tế

Vương quốc Anh cảm ơn Văn phòng Cơ quan Cảnh sát Điều tra, Bộ Công An Việt Nam đã hỗ trợ bắt giữ tội phạm xâm hại tình dục trẻ em bị truy nã quốc tế.
Năm 2022: Công tác người Việt Nam ở nước ngoài gắn 2 đột phá với 7 nhiệm vụ trọng tâm

Năm 2022: Công tác người Việt Nam ở nước ngoài gắn 2 đột phá với 7 nhiệm vụ trọng tâm

Chương trình Xuân Quê hương 2022, dự kiến diễn ra vào ngày 22/1 (tức ngày 20 tháng Chạp), là sự kiện lớn thường niên, thu hút sự tham dự của đông đảo kiều bào từ khắp nơi trên thế giới về quê hương đón Tết, được cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài chờ đón mỗi năm mới đến.
Việt Nam khẳng định quan điểm nhất quán về vấn đề Biển Đông

Việt Nam khẳng định quan điểm nhất quán về vấn đề Biển Đông

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng nhấn mạnh, Việt Nam đã nhiều lần khẳng định quan điểm nhất quán và rõ ràng, cả trong khuôn khổ song phương cũng như đa phương, theo đó Việt Nam luôn phản đối và không chấp nhận mọi yêu sách liên quan không phù hợp với luật pháp quốc tế, bao gồm Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển 1982 (UNCLOS).
Dư luận hoan nghênh tuyên bố chung của 5 cường quốc về ngăn chặn vũ khí hạt nhân

Dư luận hoan nghênh tuyên bố chung của 5 cường quốc về ngăn chặn vũ khí hạt nhân

Theo hãng tin Sputnik, Chủ tịch Đại hội đồng Liên hợp quốc (LHQ) Abdulla Shahid đã hoan nghênh tuyên bố chung ngày 3/1 của 5 thành viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc về vấn đề hạt nhân.
Tích cực chuẩn bị nhân sự để đáp ứng vị trí cao hơn tại phái bộ và trụ sở LHQ

Tích cực chuẩn bị nhân sự để đáp ứng vị trí cao hơn tại phái bộ và trụ sở LHQ

Tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, đây cũng là nhiệm vụ quan trọng của Quân đội nhân dân Việt Nam trong thời kỳ mới, góp phần hiện thực hóa đường lối đối ngoại hòa bình, hợp tác, phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ, Việt Nam là bạn, là đối tác tin cậy và thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế, chủ động, tích cực hội nhập, đóng góp thiết thực cho hòa bình, an ninh khu vực và trên thế giới.

Tin khác

Mỳ ăn liền Việt Nam vào danh sách tăng kiểm tra dư lượng thuốc bảo vệ thực vật tại Châu Âu

Mỳ ăn liền Việt Nam vào danh sách tăng kiểm tra dư lượng thuốc bảo vệ thực vật tại Châu Âu
Thông tin từ Thương vụ Việt Nam tại Bỉ và EU, ngày 17/12 vừa qua, Uỷ ban châu Âu đã đăng công báo Quy định số (EU) 2021/2246, sửa đổi Quy định (EU) 2019/1793 về việc áp dụng tạm thời các biện pháp kiểm soát chính thức và khẩn cấp một số thực phẩm được nhập khẩu vào EU.

Sắp công chiếu bộ phim tài liệu dài tập về sự tan rã của Liên Xô

Sắp công chiếu bộ phim tài liệu dài tập về sự tan rã của Liên Xô
Bộ phim tài liệu "Mùa đông 1991" phân tích về sự tan rã của Liên Xô - sự kiện được coi là “thảm họa địa chính trị lớn nhất thế kỷ XX”, gồm 10 tập do đơn vị Media 21 và Đài Truyền hình TP Hồ Chí Minh hợp tác sản xuất, sắp được công chiếu liên tục từ ngày 17 đến 26/12 trên kênh HTV9.

Omicron – virus làm lộ rõ nghịch lý thời đại dịch

Omicron – virus làm lộ rõ nghịch lý thời đại dịch
Sự xuất hiện của biến thể Omicron khiến trái đất vốn đang không mấy “khỏe mạnh” lại tiếp tục bị chao đảo. Và virus nhỏ bé này một lần nữa làm lộ rõ nghịch lý trên thế giới thời đại dịch khi nhiều quốc gia tích trữ dư thừa vaccine thì ở không ít nước khác, người dân lại chưa được tiếp cận với biện pháp phòng COVID-19 hữu hiệu này.

Thách thức chờ đợi Tổng thống Mỹ Biden sau “tháng trăng mật” tại Nhà Trắng

Thách thức chờ đợi Tổng thống Mỹ Biden sau “tháng trăng mật” tại Nhà Trắng
Một tháng kể từ khi bước vào Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã ghi dấu với nhiều quyết sách, đường hướng và kết quả rõ rệt. Nhưng các chuyên gia đánh giá các thách thức lớn hơn vẫn đang ở phía trước...

Chính sách của Mỹ với Trung Quốc sẽ ra sao nếu ông Biden thắng cử?

Chính sách của Mỹ với Trung Quốc sẽ ra sao nếu ông Biden thắng cử?
Theo giới phân tích, chính quyền ông Biden sẽ ít đối đầu công khai với Trung Quốc, nhưng bản chất không thay đổi nhiều so với chính phủ tiền nhiệm…

Khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36

Khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36
Sáng 26/6, Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36 tổ chức theo hình thức trực tuyến khai mạc tại Trung tâm Hội nghị quốc tế Hà Nội. Trên cương vị Chủ tịch ASEAN 2020, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc sẽ chủ trì Hội nghị Cấp cao chính thức đầu tiên trong Năm Chủ tịch ASEAN 2020.
Xem thêm
Cơ hội cho các phóng viên ảnh Việt Nam

Cơ hội cho các phóng viên ảnh Việt Nam

Cuộc thi Ảnh báo chí quốc tế Andrei Stenin lần thứ 8 dành cho các phóng viên ảnh trên khắp thế giới tiếp tục nhận tác phẩm dự thi đến ngày 28/2/2022.
Ca ghép tim lợn chỉnh sửa gene vào cơ thể người đầu tiên trên thế giới

Ca ghép tim lợn chỉnh sửa gene vào cơ thể người đầu tiên trên thế giới

Các bác sĩ Mỹ mới đây đã cấy ghép quả tim lợn được chỉnh sửa gene cho một người đàn ông mắc bệnh tim giai đoạn cuối. Điều kỳ diệu đã xảy ra, bệnh nhân đang hồi phục tốt 3 ngày sau ca phẫu thuật.
Hội nghị quan chức cao cấp ASEAN

Hội nghị quan chức cao cấp ASEAN

Ngày 05/01, Campuchia - nước Chủ tịch ASEAN 2022 đã chủ trì Hội nghị quan chức cao cấp (SOM) ASEAN theo hình thức trực tuyến, nhằm rà soát công tác chuẩn bị cho Hội nghị hẹp Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN (AMMR) dự kiến diễn ra vào ngày 18-19/01/ tại Xiêm Riệp, Campuchia. Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Quốc Dũng, Trưởng SOM ASEAN Việt Nam đã dẫn đầu đoàn Việt Nam tham dự Hội nghị.
WB: Tăng trưởng kinh tế Việt Nam đạt 5,5% năm 2022

WB: Tăng trưởng kinh tế Việt Nam đạt 5,5% năm 2022

Theo Báo cáo điểm lại cập nhật tình hình kinh tế Việt Nam của Ngân hàng Thế giới (WB) công bố ngày 13/1, kinh tế Việt Nam sẽ tăng tốc trong năm 2022 với tăng trưởng GDP dự báo đạt 5,5%.
Góp phần nâng tầm đối ngoại đa phương của đất nước

Góp phần nâng tầm đối ngoại đa phương của đất nước

LTS - Nhân dịp Việt Nam vừa kết thúc thành công nhiệm kỳ Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) năm 2020-2021, Bộ trưởng Ngoại giao BÙI THANH SƠN có bài trả lời phỏng vấn báo chí về dấu ấn của Việt Nam trong nhiệm kỳ và những kết quả nổi bật trong công tác đối ngoại. Trân trọng giới thiệu với bạn đọc nội dung bài trả lời phỏng vấn.
Thủ tướng Lào Phankham Viphavanh bắt đầu thăm chính thức Việt Nam

Thủ tướng Lào Phankham Viphavanh bắt đầu thăm chính thức Việt Nam

Chuyến thăm chính thức Việt Nam của Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào Phankham Viphavan là chuyến thăm đầu tiên của một lãnh đạo cấp cao nước ngoài đến Việt Nam trong năm 2022.
Phiên bản di động