Già làng Y Kông - cây đại thụ của núi rừng Trường Sơn

Ngôi nhà của già Y Kông, 94 tuổi được bao bọc bởi vườn cây xanh ngát, đối diện với công sở của xã Ba, huyện Đông Giang, tỉnh Quang Nam. Mặc dầu cụ đã thôi giữ chức Già làng từ lâu nhưng người dân vẫn tôn trọng, ngưỡng mộ nên cứ gọi cụ là Già làng. Nghe có khách đến thăm, già Y Kông râu tóc bạc phơ hăng hái bước ra niềm nở chuyện trò vui vẻ.

Già làng Y Kông tên khai sinh là Nguyễn Văn Dư; năm 1954, tham gia hoạt động cách mạng tại Tây Nguyên, cụ đổi tên thành Y Kông theo họ người Rắc Lây. Từ đó, cái tên Y Kông theo cụ đến giờ. Cụ Y Kông từng giữ chức Chủ tịch UBND huyện Đông Giang (1962-1975), Chủ tịch UBND huyện Hiên (1975-1982); năm 1982, cụ về xã Ba tiếp tục công tác, đến năm 2002 về hưu, được người dân bầu làm Già làng thôn Tống Coói.

Từ khi nghỉ hưu, Già làng Y Kông chuyên chú sưu tầm, phục chế các loại nhạc cụ, tạc tượng gỗ của người Cơ tu; tuyên truyền vận động đồng bào bảo tồn các vật dụng truyền thống của dân tộc. Đến nay, “Bảo tàng” đã có đầy đủ các loại nhạc cụ như: Bộ trống chiêng, sáo rahem, aluốt, abel …. Mỗi khi huyện, xã có lễ hội đều nhờ cụ hướng dẫn hoặc mượn nhạc cụ về biểu diễn.

Già làng Y Kông
Già làng Y Kông

Năm 2010, già Y Kông bỏ tiền túi hơn 50 triệu đồng thuê người và huy động con cháu dựng nhà Moong (gươl nhỏ) trước nhà. Bên trong nhà nhà Moong, già Y Kông trang trọng bài trí ảnh thờ Bác Hồ và cờ Tổ quốc chính giữa; hai bên là các ché gỗ, tượng gỗ do chính tay cụ chế tác. Từ đó, nhà Moong trở thành điểm đến thường xuyên của du khách. Mỗi lần đến là mỗi lần khách trầm trồ khen ngợi, khi sống giữa một không gian văn hóa Cơ tu đặc sắc. Không những thế, già làng Y Kong còn chế chiếc quan tài có tên là T’rang Ch’ríh (nghĩa là chiếc quan tài kì lạ), với một đầu là đầu con trâu còn đầu kia là đầu con voi. Quan tài có hình chiếc thuyền vì đời người như con thuyền trôi mãi không bao giờ dừng lại, khi chết thuyền sẽ đưa linh hồn sang miền thế giới khác.

Năm 2014, cụ đầu tư 100 triệu đồng xây quán cà phê, giải khát khang trang. Làm nơi để du khách vừa uống cà phê, giải khát, xem những hiện vật, hình ảnh trang trí văn hóa Cơ tu rất sinh động, vừa xem các vũ điệu “Tâng tung-Da dá” do trai, gái Cơ tu trong thôn biểu diễn.

Năm 2018, tuy sức khỏe đã yếu nhưng với niềm đam mê bảo tồn văn hóa Cơ tu, già Y Koong vẫn chế tác các loại trống đánh trong các đám ma, đám cưới, lễ hội của người Cơ tu. Già Y Kông cho hay, tất cả các loại trống này được làm làm thủ công từ thân cây nên mỗi tuần mới được một cái trống. Đến nay, cụ đã bán được 7 cái trống, huyện Tây Giang đang đặt cụ làm 30 cái. Sau khi từ các khoản chi phí như gỗ, da, mây… số tiền thu được cụ dùng để giữ gìn văn hóa Cơ tu.

Già làng Y Kông đánh các loại trống
Già làng Y Kông đánh các loại trống

Già Y Kông cho hay, những năm chưa có dịch Covid-19, du khách khắp nơi tìm đến Y Kông mỗi ngày một đông, có tuần cụ phải đón 3-4 đoàn khách quốc tế. Họ muốn nghe cụ hát lí và chơi các loại nhạc cụ Cơ tu; hay xem cụ tạc tượng, kể chuyện văn hóa Cơ tu, chuyện núi rừng. Nhiều đoàn ban đầu chỉ định ghé thăm chốc lát nhưng rồi đặt cụ nấu cơm, hôm sau mới về. Được biết, đã có gần 200 đoàn khách từ 40 nước đến thăm quan tìm hiểu “Bảo tàng văn hóa Cơ tu” của cụ.

Ông Phan Thanh Bình, Chủ tịch UBND xã Ba, không giấu niềm tự hào khi nói về già Y Kông: “Già Y Kông là một tuyên truyền viên mẫu mực về các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước. Hơn 40 năm qua, bất kể mưa nắng, ngày hay đêm, mỗi khi địa phương có việc cần thì già Y Kông đều sẵn lòng đến từng hộ gia đình vận động, tuyên truyền… Không chỉ vậy, già còn là “kho” lưu giữ văn hóa của người Cơ tu, nên dân làng gọi cụ là “cây đại thụ” của núi rừng Trường Sơn”.

Già Y Kông tâm sự: “Tôi thực hiện các hoạt động “văn hóa- du lịch” này không cầu mong mang lại lợi lộc cho bản thân và gia đình, mà chỉ để bảo tồn, quảng bá văn hóa truyền thống của người Cơ tu đến mọi miền đất nước và thế giới về một tộc người sinh sống lâu đời trên dãy Trường Sơn. Qua các cuộc kháng chiến gian khổ nhưng người Cơ tu vẫn một lòng theo Đảng, theo Bác Hồ và giữ gìn truyền thống văn hóa của dân tộc mình”.

Lê Văn Kỳ

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Người thầy đam mê nghiên cứu lịch sử

Người thầy đam mê nghiên cứu lịch sử

Không chỉ được đồng nghiệp và sinh viên Khoa Lịch sử, Trường Đại học Sư phạm Huế nể trọng, TS Huỳnh Công Bá còn được giới sử học trong nước biết đến bởi những công trình nghiên cứu có giá trị về lịch sử và văn hóa Việt Nam, với hàng trăm cuốn sách, công trình được lưu giữ ở 135 thư viện lớn trên thế giới...
Hội NCT huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai: Tỏa sáng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc

Hội NCT huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai: Tỏa sáng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc

Thời gian qua, NCT huyện Bảo Yên luôn phát huy tốt vai trò, nêu gương sáng, đóng góp tích cực vào các phong trào thi đua yêu nước, trong đó có phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc tại các địa phương.
Ông Giáp làm giàu

Ông Giáp làm giàu

Phát huy vai trò “Tuổi cao - Gương sáng”, nhiều cán bộ, hội viên NCT ở tỉnh Bắc Giang đã gương mẫu tham gia lao động sản xuất và trở thành những tấm gương tiêu biểu làm kinh tế giỏi. Ðiển hình như ông Chu Văn Giáp 60 tuổi, thôn Tân Giáo, xã Tân Mộc, huyện Lục Ngạn đã vượt qua những khó khăn, tạo dựng mô hình trồng cây ăn quả cho thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm...
“Xứ đạo bình yên”, mô hình tốt từ sự đồng thuận của giáo dân

“Xứ đạo bình yên”, mô hình tốt từ sự đồng thuận của giáo dân

“Trước khi muốn là một giáo dân tốt, thì trước hết phải làm một công dân tốt”. Đó là chia sẻ gan ruột của ông Nguyễn Văn Khải, hội viên NCT xã Nga Liên, huyện Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Ông Khải hiện là Tổng trưởng Tổng Trung, Trùm trưởng Giáo họ Thành Đức, Giáo xứ Tam Tổng; thành viên Ban Chỉ đạo mô hình “Xứ đạo bình yên - Gia đình văn hóa” của địa phương.
Phát huy mạnh mẽ vai trò của NCT tham gia phòng chống tội phạm, tệ nạn xã hội

Phát huy mạnh mẽ vai trò của NCT tham gia phòng chống tội phạm, tệ nạn xã hội

Năm 2016, Bộ Công an và Trung ương Hội Người cao tuổi (NCT) Việt Nam đã kí kết Chương trình phối hợp hành động về Phòng, chống tội phạm giai đoạn đến năm 2020. Chương trình nhằm phát huy vai trò, uy tín, trách nhiệm của NCT trong lĩnh vực đấu tranh, phòng chống tội phạm, góp phần giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội. Đồng thời gắn công tác phòng chống tội phạm với thực hiện phong trào thi đua “Tuổi cao - Gương sáng” của các cấp Hội NCT; tuyên truyền vận động hội viên, NCT và các tầng lớp Nhân dân không vi phạm pháp luật, tạo môi trường xã hội lành mạnh, phục vụ đắc lực công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Tin khác

Cựu chiến binh say mê việc hội

Cựu chiến binh say mê việc hội
Ông Đặng Hữu Quy, 69 tuổi, Chủ tịch Hội NCT xã Yên Mỹ, huyện Thanh Trì, TP Hà Nội. Tốt nghiệp cấp 3 phổ thông, ông vào làm công nhân ngành Giao thông vận tải Hà Nội. Sau 2 năm, ông xung phong vào bộ đội chiến đấu ở chiến trường miền Nam. Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, ông chuyển ngành về làm việc ở cơ quan cũ cho đến khi nghỉ chế độ hưu trí.

Làm giàu từ mô hình kinh tế tổng hợp

Làm giàu từ mô hình kinh tế tổng hợp
Ở tuổi 65, ông Vũ Văn Quyết ở thôn Bình Minh, xã Tuy Lộc, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ vẫn tích cực trồng trọt, chăn nuôi, đào ao thả cá mang lại thu nhập cao.

Những “lão nông” làm giàu trên đất cố đô

Những “lão nông” làm giàu trên đất cố đô
5 năm qua, hưởng ứng phong trào “NCT tích cực thi đua lao động sản xuất, làm kinh tế giỏi”, ở tỉnh Thừa Thiên Huế đã xuất hiện hàng chục cơ sở sản xuất, kinh doanh đạt doanh thu từ 10 tỉ đồng mỗi năm trở lên; có hàng trăm cơ sở, trang trại thu nhập từ 5 tỉ đồng và có hàng ngàn doanh nghiệp đạt doanh thu từ 1 tỉ đồng trở lên. Không chỉ làm giàu cho bản thân, gia đình, các doanh nghiệp, trang trại, cơ sở sản xuất, kinh doanh do NCT làm chủ còn đóng góp đáng kể vào ngân sách và tạo việc làm, thu nhập ổn định cho nhiều lao động địa phương.

Phát huy vai trò người cao tuổi trên nhiều lĩnh vực

Phát huy vai trò người cao tuổi trên nhiều lĩnh vực
Xã Phù Đổng có 2.482 NCT, trong đó 2.256 NCT vào Hội, đạt 89,7%. Toàn xã có 6 chi hội và 38 tổ hội. Những năm qua, Hội NCT xã coi trọng củng cố tổ chức, kiện toàn đội ngũ cán bộ từ Ban chấp hành (BCH) Hội đến các chi, tổ hội. Triển khai tuyên truyền sâu rộng các hoạt động của Hội nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả các mục tiêu, kế hoạch đề ra.

Người cao tuổi tích cực hiến đất làm đường, xây dựng nông thôn mới

Người cao tuổi tích cực hiến đất làm đường, xây dựng nông thôn mới
Phát huy vai trò “Tuổi cao - Gương sáng”, những năm gần đây, việc hiến đất để địa phương xây dựng các công trình phúc lợi đã được cán bộ, hội viên Hội NCT xã Ngô Xá tích cực hưởng ứng....

Ông Lê Thanh Ty- một Giám đốc cao tuổi làm kinh tế giỏi

Ông Lê Thanh Ty- một Giám đốc cao tuổi làm kinh tế giỏi
Sinh ra và lớn lên ở một vùng quê nghèo thuộc phường Nghi Hải, thị xã Cửa Lò, tỉnh Nghệ An, ông Lê Thanh Ty đã từng chứng kiến và trải qua cảnh nghèo khó, cơ hàn. Với quyết tâm vươn lên làm giàu, từ một công nhân, ông trở thành một giám đốc giỏi, lãnh đạo hợp tác xã (HTX) từ yếu kém trở nên vững mạnh, người lao động có việc làm và thu nhập ổn định...
Xem thêm
Trung ương Hội NCT Việt Nam tặng quà NCT có hoàn cảnh khó khăn ở tỉnh Lai Châu

Trung ương Hội NCT Việt Nam tặng quà NCT có hoàn cảnh khó khăn ở tỉnh Lai Châu

Tỉnh Lai Châu: Trung ương hội người cao tuổi Việt Nam tặng quà người cao tuổi có hoàn cảnh khó khăn năm 2022
Tỉnh Lai Châu: Thực hiện tốt Luật NCT và các chế độ, chính sách đối với NCT

Tỉnh Lai Châu: Thực hiện tốt Luật NCT và các chế độ, chính sách đối với NCT

Tỉnh Lai Châu thực hiện tốt Luật Người cao tuổi, chính sách đối với người cao tuổi, vai trò Người cao tuổi trên địa bàn tỉnh
Tỉnh Điện Biên: Thực hiện tốt pháp luât và các chế độ chính sách đối với NCT

Tỉnh Điện Biên: Thực hiện tốt pháp luât và các chế độ chính sách đối với NCT

Điện Biên: Thực hiện Luật Người cao tuổi, chính sách đối với người cao tuổi trên địa bàn tỉnh năm 2022
Kết quả từ sự nỗ lực vượt bậc

Kết quả từ sự nỗ lực vượt bậc

Ngày 30/11, tại huyện Mường Lát, Cụm trưởng Cụm thi đua số 5, Hội NCT tỉnh Thanh Hóa đã diễn ra Hội nghị giao ban Cụm thi đua số 5
Dưỡng sinh tâm thể, môn thể thao hấp dẫn của NCT huyện Nghi Xuân

Dưỡng sinh tâm thể, môn thể thao hấp dẫn của NCT huyện Nghi Xuân

Trong hai ngày 26 và 27/11, Hội NCT huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh đã tổ chức ra mắt CLB Dưỡng sinh tâm thể (DSTT) tại xã Xuân Hồng và xã Xuân Thành
Chăm lo NCT là nhiệm vụ của toàn xã hội

Chăm lo NCT là nhiệm vụ của toàn xã hội

Chiều 29/11, Thường trực Hội NCT tỉnh Thanh Hóa có buổi làm việc với Thường trực Huyện ủy huyện Mường Lát.
Gần 80 tuổi vẫn là điển hình tiên tiến

Gần 80 tuổi vẫn là điển hình tiên tiến

Bà Đoàn Thị Tuyết Mai, 79 tuổi, Chi hội trưởng NCT ấp 1, xã Mỹ Phú, huyện Thủ Thừa, tỉnh Long An vừa được UBND huyện khen thưởng là điển hình tiên tiến trong phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc” giai đoạn 2016-2021.
Biểu dương điển hình tiên tiến NCT trong phong trào “Toàn dân bảo vệ ANTQ”, giai đoạn 2016 - 2021

Biểu dương điển hình tiên tiến NCT trong phong trào “Toàn dân bảo vệ ANTQ”, giai đoạn 2016 - 2021

Sáng 29/11, Hội NCT tỉnh và Công an tỉnh tổ chức Hội nghị biểu dương điển hình tiến tiến NCT trong phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc (ANTQ)”, giai đoạn 2016-2021.
Tỉnh Cà Mau: Biểu dương 19 NCT có thành tích xuất sắc trong phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ

Tỉnh Cà Mau: Biểu dương 19 NCT có thành tích xuất sắc trong phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ

Sáng ngày 30/11, BĐD Hội NCT tỉnh phối hợp với Công an tỉnh tổ chức hội nghị biểu dương điển hình tiên tiến NCT
Phiên bản di động