Cứu lấy đình làng Cổ Chế

Thời Hùng Vương thứ 18, có nhà họ Hải tên Bột Công ở quận Hải Đông, đạo Hải Dương. Cả hai vợ chồng luôn làm việc thiện, sống hiền lành nhưng muộn đường sinh nở. Vào một ngày đẹp trời, vợ của Bột Công ra biển tắm, bỗng gió to sóng lớn nổi lên. Lát sau trời quang mây tạnh, có con rồng vàng nổi lên mặt nước và sinh ra 5 quả trứng. Mấy quả trứng trôi tới trước mặt, rồi vỡ ra tan vào nước, thấm vào cơ thể, từ đấy bà mang thai. 14 tháng sau, ngày 12/5 bà sinh ra một bọc có 5 người con trai dung mạo kì vĩ, đặt tên là Thổ Lệnh, Cự Lâu, Hồng Lý, Cao Man, Uyên Linh.

08:00, 01/01/1970
Do thông minh nên các con ông bà học một biết mười, thông tỏ kinh sử, lớn lên có sức vóc phi thường. Nhân dân trong vùng gọi là ngũ Thánh giáng trần.
Năm ấy, nhà vua mở khoa thi để kén nhân tài, năm anh em về kinh dự thi. Nhà vua nhận thấy 5 anh em họ Hải là những nhân tài xuất chúng nên được trọng dụng, ban tước, lập ấp, cấp ruộng. Riêng người anh cả Thổ Lệnh, hiệu Thành Công được phong quan Trưởng Lệnh, thống lĩnh thủy binh.
Khi đất nước xảy ra nạn hồng thủy, cuốn trôi nhiều nhà cửa, trâu bò, lợn gà… dân tình rất khổ cực, Hùng Duệ Vương cử Thành Công đem quân cứu hộ. Ngài đi đến đâu cũng được Nhân dân nghênh tiếp, được thủy thần, giao long phù trợ nên nước rút, đê vỡ được bồi đắp lại. Từ đấy người dân lại được sống bình yên.
Thục Phán biết Hùng Duệ Vương không có người kế ngôi nên đưa quân vào xâm lược. Chúng huy động 30 vạn quân vào đánh Văn Lang. Hùng Duệ Vương triệu Tản Viên Sơn Thánh cùng Thành Công và các ông Cự Lâu, Hồng Lý, Cao Man, Uyên Linh cùng các Tướng trong triều bàn kế sách đánh giặc. Tản Viên thống lĩnh 50 sơn thần và 10 vạn quân bộ. Thành Công thống lĩnh 2 đạo thủy quân và 50 thủy thần cùng 10 vạn thủy quân và 10 nghìn thuyền chiến tiến đánh quân Thục tại Biền Châu, Hoan Châu, Ái Châu, Bố Chính, Hải Khẩu, Lương Giang... Quân Thục bị đánh tan tác phải tháo chạy về nước. Chiến thắng trở về, Ngài được vua ban thưởng và phong là Trung Thành đại vương.
Do thời gian và tác động của thiên nhiên nên ngôi đền xuống cấp trầm trọng
Không từ bỏ ý đồ xâm lược, đến thời hậu Thục, chúng lại xâm lược Văn Lang bằng 10 vạn quân bộ và quân thủy. Tản Viên Sơn Thánh cùng Thành Công tiếp tục chỉ huy quân thủy, bộ tiến đánh quân Thục.
Năm anh em Thành Công trên các mặt trận tiêu diệt hàng vạn quân giặc. Quân Thục đại bại buộc phải tháo chạy. Thắng trận trở về, năm anh em được vua Hùng trọng thưởng…
Một ngày kia, Trung Thành đại vương đáp thuyền đến trang Tông Chất. Bỗng một trận cuồng phong nổi lên, sấm chớp rền vang… Ngài hóa và về trời. Đó là ngày 10/6 năm Giáp Tý. Được tin, triều đình ra chiếu, lệnh cho Nhân dân trang Tông Chất và nhiều nơi khác lập đền thờ và phong mĩ tự Phổ tế Trung Thành đại vương thượng đẳng phúc thần. Ngoài trang Tông Chất, nhiều làng khác cũng thờ Trung Thành làm Thành hoàng làng, trong đó có làng Cổ Chế.
Đình Cổ Chế là di tích kiến trúc nghệ thuật độc đáo theo kiểu tiền nhất hậu đinh gồm các hạng mục: Đại bái, Trung cung, Hậu cung, có sân rộng và thoáng. Loại hình kiến trúc từ thế kỉ XVII.
Bên trong Đại bái, các bộ vì làm theo kiểu kiến trúc khác nhau trên mặt bằng 4 hàng cột gỗ. Mặt tiền có hệ thống cửa bức bàn vừa thoáng và thuận tiện cho việc sử dụng. Hai bộ vì gian giữa làm theo kiểu: Thượng trồng rường con nhị, hạ cốn trồng rường, bẩy hiên… Đặc biệt là hoa văn họa tiết thể hiện tại 4 bức cốn gian giữa. Các bức cốn được chạm khắc tỉ mỉ với tích long cuốn thủy, nhị long, múa lân, hình đầu người thân rắn (một điểm đặc biệt là những bức cốn có tuổi đời hàng trăm năm, gỗ màu nâu xỉn, vậy mà hình mặt người vẫn trắng như được tô sơn)…Trong Đại bái còn có những bức cốn chạm khắc các hoa văn họa tiết theo phong cách nghệ thuật thời Lê (thế kỉ XVIII).
Trung cung là ngôi nhà ngang 3 gian, 2 dĩ tường xây hồi bít đốc… Các bức cốn chạm khắc theo đề tài mây cụm, hoa lá cách điệu… mang phong cách nghệ thuật thời Nguyễn. Hậu cung là ngôi nhà dọc nối liền với gian giữa trung cung tạo thành chuôi vồ, gồm 3 gian kiểu tường xây, hồi bít đốc với hai mái chảy lợp ngói ri… Đây chính là nơi tôn nghiêm nhất trong đình thờ Thánh. Nơi đặt long ngai, bài vị thành hoàng…
Đình Cổ Chế, xã Phúc Tiến có thời gian tồn tại khá lâu. Qua nhiều lần tu sửa nên mang dấu ấn điêu khắc nghệ thuật nhiều giai đoạn khác nhau. Đồng thời còn bảo lưu nhiều di vật độc đáo, quý hiếm có niên đại từ thế kỉ XVIII cho đến nay.
Song, do thời gian và sự tác động của thiên nhiên, thời tiết, nên đình xuống cấp trầm trọng. Nội thất phải lấy cây chống đỡ và buộc bằng giây thép, mái che bạt và tôn tránh mưa làm mục các hạng mục bằng gỗ… Do vậy, các ngành chức năng, đặc biệt là ngành Văn hóa cần quan tâm trùng tu tôn tạo để giữ lấy một Di tích văn hóa lịch sử quý báu này. Đó là nguyện vọng của Nhân dân làng Cổ Chế xã Phúc Tiến, huyện Phú Xuyên, TP Hà Nội.
Bài và ảnh Phạm Bá Dực
Bạn đang đọc bài viết Cứu lấy đình làng Cổ Chế tại chuyên mục Văn hóa - Thể thao của Ngaymoionline.com.vn. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email baongaymoionline@gmail.com
Ý kiến của bạn
Tối đa 500 ký tự
Xếp theo: Thời gian | Số người thích

Đọc thêm

  Trong cùng chuyên mục Văn hóa - Thể thao