Xây dựng cộng đồng an toàn cho NCT thông qua Dự án VIE 083

Bà Trần Bích Thủy, Giám đốc Quốc gia Tổ chức HAI tại Việt Nam, cho biết: Việc triển khai Dự án nhằm nâng cao năng lực cho Hội NCT các cấp, chính quyền địa phương và các đoàn thể ở các địa bàn Dự án về lồng ghép nội dung hòa nhập NCT vào quản lí RRTT DVCĐ; vận động nhằm lồng ghép nội dung hòa nhập NCT một cách đầy đủ vào đề án, chương trình, chính sách về phòng chống thiên tai cấp quốc gia và địa phương. Đối tượng hưởng lợi trực tiếp là NCT, cán bộ Hội, Trung ương Hội và Hội NCT các địa phương tham gia Dự án; cán bộ các cơ quan, tổ chức làm việc trong lĩnh vực phòng, chống thiên tai trung ương và các địa phương.

Bà Thủy cho biết thêm: 7 năm gần đây, Liên minh gồm 5 tổ chức phi chính phủ quốc tế là Hội Chữ thập đỏ Mỹ, Tổ chức CRS, Tổ chức Cứu trợ Trẻ em (SC), Tổ chức Plan International tại Việt Nam và Tổ chức HAI tại Việt Nam đã cùng làm việc trong một dự án chung gồm 3 giai đoạn “Tăng cường khả năng chống chịu thiên tai tại miền Trung Việt Nam”. Ở giai đoạn 1 (Dự án VIE 056), Tổ chức HAI lồng ghép hoạt động quản lí RRTT vào 80 CLB Liên thế hệ tự giúp nhau (LTHTGN) ở Hà Tĩnh, đối tác là Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh. Giai đoạn 2, thông qua Dự án VIE 068, HAI tiến hành các hoạt động nâng cao năng lực cho chính quyền địa phương, các hoạt động truyền thông về phòng chống thiên tai ở 8 xã trọng điểm của Hà Tĩnh, đồng thời tiếp tục hỗ trợ lồng ghép quản lí RRTT vào các CLB LTHTGN. Giai đoạn 3 (Dự án VIE 075), HAI hợp tác với Hội NCT Việt Nam và Hội NCT 4 tỉnh Quảng Nam, Quảng Ngãi, Quảng Trị và Hà Tĩnh thực hiện lồng ghép nội dung hòa nhập NCT vào quản lí RRTT tại 20 xã, phường.

Bà Trần Bích Thủy phát biểu tại lớp tập huấn

Phát huy những thành quả đã đạt được của các hoạt động của Dự án “Tăng cường khả năng chống chịu thiên tai tại miền Trung Việt Nam” trong 3 giai đoạn vừa qua, với yêu cầu đảm bảo tính bền vững và tác động sâu rộng, trong khuôn khổ Dự án mới của Liên minh gồm 5 tổ chức phi chính phủ quốc tế nêu trên, HAI đã hợp tác với Trung ương Hội NCT và Hội NCT tại 3 tỉnh Hà Giang, Sơn La, Thừa Thiên Huế để thực hiện lồng ghép nội dung hòa nhập NCT vào quản lí RRTT.

Trong bối cảnh Việt Nam là một nước thuộc nhóm có tốc độ già hóa dân số nhanh nhất thế giới và cũng là một trong 10 quốc gia bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi thiên tai do biến đổi khí hậu, việc lồng ghép nội dung hòa nhập NCT vào quản lí RRTT là cần thiết, nhằm giảm nhẹ tính dễ bị tổn thương của NCT đồng thời tăng cường vai trò và sự tham gia của NCT trong công tác phòng chống thiên tai tại cộng đồng, góp phần giảm nhẹ RRTT, tiến đến một cộng đồng an toàn trước thiên tai.

Trong khuôn khổ Dự án, Dự án sẽ góp phần thực hiện Đề án “Nâng cao nhận thức cộng đồng và quản lí RRTT dựa vào cộng đồng đến năm 2030” được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt trong Quyết định 553/QĐ-TTg ngày 6/4/2021, từ đó góp phần thực hiện Luật Phòng chống thiên tai và Luật NCT. Trong đó, các nhu cầu, tính dễ bị tổn thương và khả năng của NCT sẽ được tính đến một cách đầy đủ trong các chương trình, đề án, và chính sách quản lí RRTT DVCĐ, góp phần giảm nhẹ thiệt hại của NCT và cộng đồng trước thiên tai.

Dự án chia thành hai hợp phần với những nội dung và kết quả cụ thể. Hợp phần 1: Hỗ trợ kĩ thuật cho Hội NCT các cấp, chính quyền và đoàn thể các địa phương ở địa bàn Dự án về lồng ghép nội dung hòa nhập NCT vào quản lí RRTT DVCĐ. Hội NCT và các cơ quan, tổ chức hoạt động trong lĩnh vực phòng chống thiên tai cấp trung ương và địa phương được nâng cao năng lực về lồng ghép nội dung hòa nhập NCT vào đánh giá, quản lí RRTT DVCĐ. Hợp phần 2: Tài liệu hóa các bài học kinh nghiệm và thực hành tốt về lồng ghép nội dung hòa nhập NCT vào đánh giá, quản lí RRTT DVCĐ và chia sẻ với các cơ quan, tổ chức hữu quan. Những bài học kinh nghiệm và thực hành tốt của Dự án về lồng ghép nội dung hòa nhập NCT vào đánh giá, quản lí RRTT DVCĐ được thu thập và chia sẻ với các cơ quan, tổ chức hữu quan để tác động đưa các nhu cầu, tính dễ bị tổn thương và sự tham gia của NCT vào trong các đề án, chương trình, chính sách về phòng chống thiên tai.

Quá trình triển khai Dự án, Hội NCT Việt Nam và các địa phương cử cán bộ tham gia thực hiện Dự án theo hướng dẫn của Tổ chức HAI, đồng thời hợp tác chặt chẽ với HAI tiến hành các nội dung hoạt động ở cấp mình; tham gia đóng góp ý kiến xây dựng tài liệu, hướng dẫn chung về lồng ghép hòa nhập nội dung NCT trong quản lí RRTT DVCĐ.

Qua các hoạt động nâng cao năng lực của Dự án, cán bộ Trung ương Hội và Hội NCT các cấp, các thành viên liên minh và đối tác địa phương hiểu rõ hơn về nhu cầu, tính dễ bị tổn thương, cũng như vai trò và khả năng của NCT trong quản lí, đánh giá RRTT DVCĐ cũng như các phương pháp lồng ghép nội dung hòa nhập NCT vào các hoạt động này. Hội NCT các cấp cũng sẽ có khả năng hỗ trợ phù hợp hơn cho NCT trước, trong, và sau thiên tai nếu xảy ra. Những bài học kinh nghiệm của Dự án và tiếng nói của NCT sẽ được chia sẻ tại các diễn đàn, hội thảo.

Các tài liệu hướng dẫn, bảng kiểm tiêu chuẩn tối thiểu về lồng ghép nội dung hòa nhập NCT trong quản lí RRTT DVCĐ sẽ được in và chia sẻ rộng rãi trong và ngoài địa bàn Dự án để nhiều cơ quan, tổ chức có thể sử dụng sau khi Dự án kết thúc, cũng như đưa vào trang thông tin điện tử (Website) của Tổ chức HAI và Hội NCT, giúp tất cả những ai quan tâm đều có thể tiếp cận dễ dàng. Bằng việc tác động lồng ghép nội dung hòa nhập NCT vào các đề án, chương trình, chính sách về phòng chống thiên tai, vấn đề quan tâm của Dự án sẽ được tiếp tục sau khi dự án kết thúc.

Khi kết thúc Dự án, cán bộ Hội NCT và các cơ quan, tổ chức hữu quan được nâng cao năng lực thông qua các hoạt động của Dự án sẽ là những nhân tố tích cực tiếp tục hỗ trợ việc đưa NCT tham gia đánh giá và quản lí RRTT DVCĐ. Quan hệ hợp tác với các cơ quan, đoàn thể và tổ chức xã hội làm việc trong lĩnh vực phòng chống thiên tai trong thời gian Dự án sẽ giúp Hội có cơ hội hợp tác tiếp theo trong lĩnh vực này.

Qua việc tác động lồng ghép nội dung hòa nhập NCT vào các đề án, chương trình, chính sách phòng chống thiên tai, những quan tâm của Dự án sẽ được bảo đảm bởi các nguồn lực được phân bổ cho các chính sách này, nhất là trong Đề án 553 về quản lí RRTT DVCĐ. Bên cạnh đó, việc bảo vệ môi trường để góp phần phòng chống thiên tai cũng là một trong các nội dung được đề cập trong các lớp tập huấn, và sẽ được tiếp tục sau Dự án.

Bà Trần Bích Thủy cho biết thêm: Từ khi triển khai đến nay, Hội NCT các cấp của tỉnh Hà Giang và Thừa Thiên Huế đã có kiến thức cơ bản về quản lí RRTT DVCĐ, nội dung lồng ghép hòa nhập NCT và cách thức lồng ghép, cũng như rõ hơn về vai trò của Hội các cấp trong việc lồng ghép. Đại diện các cơ quan, tổ chức là thành viên của Ban Chỉ huy phòng chống lụt bão và tìm kiếm cứu nạn, Nhóm hỗ trợ kĩ thuật phòng chống thiên tai ở các địa bàn Dự án đã được nâng cao nhận thức để hiểu hơn về nhu cầu đặc thù, tính dễ bị tổn thương của NCT trong thiên tai cũng như vai trò và khả năng đóng góp to lớn của tổ chức Hội và NCT trong phòng, chống thiên tai; được tập huấn về cách giao tiếp và làm việc với NCT, cũng như cần làm gì để đưa nội dung NCT vào quản lí RRTT DVCĐ.

Đến nay, Hội NCT tỉnh Hà Giang đã kí kết chương trình phối hợp với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn nhằm thực hiện Chương trình phối hợp giữa Hội NCT Việt Nam và Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về công tác phòng chống thiên tai giai đoạn 2021-2025. Một số đơn vị cấp xã của tỉnh Thừa Thiên Huế đã đưa đại diện Hội NCT vào Nhóm Hỗ trợ Kĩ thuật phòng, chống thiên tai để có thể đóng góp vào công tác phòng chống thiên tai tại cộng đồng.

Như vậy, thông qua Dự án VIE 083, Tổ chức HAI và Hội NCT Việt Nam đã góp phần thúc đẩy đưa nội dung NCT vào quản lí RRTT DVCĐ, thiết thực xây dựng một cộng đồng an toàn cho NCT trước thiên tai vốn diễn biến bất thường và phức tạp như hiện nay trong bối cảnh già hóa dân số nhanh ở Việt Nam. Tuy nhiên, Dự án mới ở chặng đường đầu, và để Dự án đạt hiệu quả cao như kì vọng, rất cần sự vào cuộc khẩn trương, quyết liệt của các cấp chính quyền và Hội NCT để NCT vừa được bảo vệ, chăm sóc, vừa phát huy hết khả năng và sự đóng góp của mình trong công tác phòng chống thiên tai.