Người cao tuổi Thủ đô: Từ công dân số đến công dân xanh

Hội thảo đánh giá thực trạng nhu cầu NCT tham gia thực hiện Đề án 379 của Thủ tướng Chính phủ

NCT TP Hà Nội đi đầu triển khai Đề án 379

Tham dự Hội thảo có TS Phan Văn Hùng, Phó Chủ tịch Hội NCT Việt Nam; ông Nguyễn Thế Toàn, Ủy viên Ban Thường vụ Trung ương Hội, Chủ tịch Hội NCT TP Hà Nội; ông Nguyễn Việt Cường, Phó Chủ tịch UBND phường Tây Hồ và hơn 100 đại biểu Trung ương Hội NCT Việt Nam, các Ban, Sở, ngành, Hội NCT thành phố và hội viên tiêu biểu các phường.

Hội thảo lần này nằm trong lộ trình triển khai Quyết định 379/QĐ-TTg ngày 20/2/2025 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “NCT tham gia đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, khởi nghiệp và tạo việc làm”. Hà Nội hiện có hơn 1,39 triệu NCT, chiếm hơn 16% dân số. Đây là lực lượng có trí tuệ, kinh nghiệm và uy tín xã hội - một nguồn lực quý nếu được khơi dậy đúng cách.

Phó Chủ tịch Phan Văn Hùng phát biểu

TS Phan Văn Hùng, Phó Chủ tịch Hội NCT Việt Nam phát biểu tại Hội thảo, nhấn mạnh: “Chuyển đổi số và chuyển đổi xanh không chỉ là câu chuyện của giới trẻ. NCT, với vốn sống dày dặn, hoàn toàn có thể trở thành lực lượng nòng cốt trong nhiều lĩnh vực mới. NCT không chỉ là người thụ hưởng thành quả của sự phát triển, mà còn là những chủ thể tích cực có thể tạo ra những giá trị mới cho xã hội”.

Ông Nguyễn Thế Toàn cho rằng Đề án “NCT tham gia đẩy mạnh chuyển đổi số” giúp nâng cao vị thế, biến NCT từ đối tượng thụ hưởng thành lực lượng nòng cốt đóng góp cho phát triển bền vững. Hà Nội với đội ngũ NCT đông đảo, có trình độ và kinh nghiệm là lợi thế lớn để tiếp cận công nghệ và tham gia chuyển đổi số. Tuy nhiên, vẫn còn khoảng cách về kĩ năng số giữa NCT và thế hệ trẻ, đòi hỏi các chương trình đào tạo chuyên biệt, dễ hiểu, phù hợp với đặc thù. Ông khẳng định, với phương châm “Tuổi cao chí càng cao”, NCT Thủ đô sẽ tiếp tục đóng góp tích cực vào sự nghiệp xây dựng Hà Nội văn minh, hiện đại.

Điểm sáng Tây Hồ

Bà Trần Thị Thu Hường, nguyên Chủ tịch Hội NCT quận Tây Hồ cũ, chia sẻ câu chuyện về những lớp “Bình dân học vụ số” dành riêng cho NCT. Không chỉ dạy cách dùng điện thoại thông minh, VNeID hay ứng dụng iHANOI, các lớp này còn hướng dẫn sử dụng ChatGPT để tư vấn sức khỏe, hay Google Maps để tìm đường. Mỗi buổi học là một cuộc “phiêu lưu” công nghệ, nhưng kết quả là hàng trăm hội viên nay đã thành thạo các kĩ năng số cơ bản, tự tin hơn khi giao dịch trực tuyến.

Đáng chú ý, một số NCT tại Tây Hồ còn bước đầu ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và mạng xã hội để bán sản phẩm như đào cảnh, quất cảnh, trà sen qua các kênh trực tuyến. NCT biết cách chụp ảnh sản phẩm, quay video ngắn, giới thiệu hàng hóa qua Zalo, Facebook, TikTok... và biết sử dụng công cụ AI để viết mô tả sản phẩm hấp dẫn, hỗ trợ quảng bá và tiếp cận khách hàng hiệu quả hơn. Đây là minh chứng cho thấy NCT hoàn toàn có thể làm chủ công nghệ, có môi trường học tập phù hợp và được tạo điều kiện trải nghiệm thực tế.

Bà Trần Thị Thu Hường phát biểu

Không dừng ở công nghệ, NCT Tây Hồ còn đưa tinh thần xanh vào từng hoạt động. Phong trào “60 phút vì Tây Hồ xanh”, trồng cây, làm sạch hồ sen, phân loại rác tại nguồn… được duy trì đều đặn. Việc NCT Tây Hồ chủ động đổi mới phương thức sản xuất và tiêu thụ theo hướng xanh - số không chỉ tạo việc làm bền vững cho bản thân, mà còn góp phần chuyển đổi mô hình kinh tế của địa phương theo hướng văn minh, hiện đại và thân thiện với môi trường. Họ thực sự là những “công dân số tuổi cao”, vẫn sống chủ động, sáng tạo và có trách nhiệm trong kỉ nguyên chuyển đổi số.

Câu chuyện của nghệ nhân Lưu Thị Hiền - chủ cơ sở Trà sen Hiền Xiêm khiến cả hội trường chú ý. Ở tuổi “cổ lai hi”, bà vẫn tự tay ướp từng bông sen Hồ Tây, giữ trọn hương vị truyền thống. Nhưng bà cũng hiểu rằng để tồn tại, nghề phải thích ứng. Bà mở trang Facebook, học cách chụp ảnh sản phẩm, quay video, và bán hàng qua mạng. Bao bì được thiết kế mới, dùng giấy thay nhựa để thân thiện môi trường.

Khó khăn lớn nhất với bà Hiền không phải công nghệ, mà là giữ mặt bằng sản xuất ổn định. “Nếu rời xa hồ, hương trà sẽ mất đi cái hồn”, bà nói, đồng thời kiến nghị chính quyền hỗ trợ không gian cho các nghề truyền thống, cùng các khóa tập huấn số hóa sát với nhu cầu thực tế. Theo bà, NCT không chỉ là người học mà còn là người dạy. Với vốn hiểu biết về làng nghề, di sản, ẩm thực, NCT hoàn toàn có thể trở thành “hướng dẫn viên truyền kinh nghiệm” hay “cố vấn khởi nghiệp” cho thế hệ trẻ.

Các đại biểu tham dự Hội thảo

Ông Nguyễn Việt Cường, Phó Chủ tịch UBND phường Tây Hồ, cho biết: Chính quyền địa phương đang khuyến khích các mô hình kết hợp kinh nghiệm NCT với sức trẻ, đặc biệt trong du lịch văn hóa và sản xuất xanh. Hội NCT phường đã yêu cầu 100% Chi hội ứng dụng Zalo, Facebook để điều hành, kết nối, đồng thời xây dựng các mô hình “NCT số” và “NCT xanh” để nhân rộng.

Từ những trao đổi thẳng thắn, chân thực, tại Hội thảo đã tiếp nhận nhiều đề xuất giải pháp như mở lớp kĩ năng số miễn phí, hỗ trợ thiết bị thông minh, lập trung tâm hỗ trợ công nghệ cộng đồng; khuyến khích trồng cây xanh, sản xuất sạch; cung cấp tín dụng ưu đãi cho NCT khởi nghiệp; kết nối sản phẩm truyền thống với du lịch; và bảo hộ chỉ dẫn địa lí cho các sản phẩm làng nghề truyền thống như đặc sản như trà sen Tây Hồ, hoa đào Nhật Tân…

Nghệ nhân Lưu Thị Hiền say sưa chia sẻ kinh nghiệm ướp trà sen

Hội thảo khép lại trong tiếng vỗ tay và những lời hẹn gặp lại ở những Hội thảo, tọa đàm thời gian tới. Không chỉ là một sự kiện chuyên môn, Hội thảo còn là bức tranh sinh động về một thế hệ NCT mới - thế hệ “công dân số” nhưng vẫn giữ hồn “công dân xanh”. Như lời bà Trần Thị Thu Hường nói: “Tuổi cao không phải là điểm dừng. Mỗi bước chúng ta đi, dù là học dùng điện thoại hay trồng thêm một cây xanh, đều góp phần làm Hà Nội văn minh, hiện đại và bền vững hơn”.