Xây dựng mô hình NTM cấp thôn, bản
Nhận thấy trong tiêu chí xây dựng NTM có đến 14/19 tiêu chí liên quan trực tiếp đến thôn, bản; vì vậy, bên cạnh việc xây dựng NTM cấp xã, Thanh Hóa đã chủ trương xây dựng mô hình NTM cấp thôn, bản ở các huyện miền núi, với phương châm có nhiều thôn, bản NTM sẽ có xã NTM. Để có sự thống nhất trong cách thức triển khai thực hiện, Văn phòng Điều phối NTM tỉnh mở các lớp tập huấn kiến thức xây dựng NTM cho các đối tượng là trưởng thôn, trưởng bản, Chủ tịch UBND, Bí thư Đảng ủy xã và cán bộ Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) huyện. Đồng thời cử cán bộ tỉnh, huyện trực tiếp xuống địa bàn “3 cùng” với người dân theo hướng cầm tay chỉ việc. Nhằm khuyến khích và động viên kịp thời các thôn, bản khu vực nông thôn, miền núi xây dựng NTM.
Năm 2013, Thanh Hóa bắt đầu thực hiện thí điểm và năm 2014, thực hiện diện rộng trên toàn tỉnh. Sở NN&PTNT với vai trò là cơ quan thường trực Ban chỉ đạo đã phân công cho các đơn vị ngành NN&PTNT trực tiếp theo dõi, hướng dẫn, đỡ đầu thôn, bản xây dựng NTM bằng nhiều hình thức, như: Chuyển giao tiến bộ khoa học kĩ thuật, đào tạo nghề cho lao động, xây dựng các mô hình phát triển sản xuất hiệu quả, hỗ trợ tiền mặt, hiện vật... Bên cạnh đó, tỉnh đã ban hành chính sách hỗ trợ 100 triệu đồng cho mỗi thôn, bản đạt chuẩn NTM; khen thưởng hàng năm và khen thưởng giai đoạn cho các thôn, bản đặc biệt khó khăn tiêu biểu có thành tích xuất sắc trong phong trào “Chung sức xây dựng NTM” (thưởng 50 triệu đồng/thôn, bản đối với thôn, bản được khen thưởng giai đoạn).
Đường giao thông tại thôn Xuân Lập, thuộc huyện miền núi Thường Xuân
Năm 2017, Thanh Hóa còn chủ động triển khai thực hiện thí điểm mô hình thôn NTM kiểu mẫu. Trên cơ sở kế thừa và phát triển bộ tiêu chí thôn, bản NTM, tỉnh đã chỉ đạo Văn phòng Điều phối NTM xây dựng dự thảo bộ tiêu chí thôn NTM kiểu mẫu gồm 14 tiêu chí, 50 chỉ tiêu cụ thể, theo hướng nâng cao toàn diện các chỉ tiêu, tiêu chí làm cơ sở cho việc rà soát, đánh giá, lựa chọn và triển khai thực hiện xây dựng thí điểm mô hình thôn NTM kiểu mẫu. Theo đó, đợt 1 đã triển khai ở 3 thôn gồm: Thôn 3 (xã Xuân Giang, huyện Thọ Xuân); thôn Bái Sơn (xã Hà Tiến, huyện Hà Trung); thôn Xuân Lập (xã Ngọc Phụng, huyện Thường Xuân). Năm 2018, tiếp tục triển khai xây dựng ở 3 thôn thuộc khu vực miền núi.
Ông Vũ Ngọc Nam, Chủ tịch UBND xã Ngọc Phụng cho biết: Trong quá trình thực hiện mục tiêu quốc gia xây dựng NTM trước đây và hiện nay là xây dựng NTM kiểu mẫu, bài học kinh nghiệm là mọi việc phải dân chủ, công khai, minh bạch và đặc biệt là phải nêu bật những tấm gương điển hình tiên tiến, cán bộ phải đi trước. Ngọc Phụng là xã về đích đầu tiên xây dựng của huyện miền núi Thường Xuân. Đây là bước tạo đà cho các thôn phấn đấu trở thành thôn NTM kiểu mẫu. Sau một năm triển khai thực hiện xây dựng thôn NTM kiểu mẫu của tỉnh, thôn Xuân Lập, xã Ngọc Phụng đã có nhiều đổi thay, đặc biệt thu nhập người dân đạt 35 triệu đồng/năm, tỉ lệ hộ nghèo chỉ còn 1,26%, hệ thống đường giao thông trục chính, ngõ xóm được mở rộng, khang trang...
Mô hình trồng rau an toàn trong nhà kính tại huyện Hậu Lộc
Hiệu quả rõ nétSau 5 năm triển khai thực hiện việc xây dựng NTM cấp thôn, bản đã tạo nền tảng, sự lan tỏa sâu rộng và đạt được những kết quả đáng khích lệ cả về số lượng và chất lượng. Mô hình này giúp cho người dân thực sự phát huy vai trò chủ thể và chủ động hơn trong công việc của mình, giảm phụ thuộc, trông chờ, ỷ lại vào hỗ trợ của nhà nước. Đồng thời, tạo ra khí thế thi đua sôi nổi giữa các gia đình, dòng họ, giữa các thôn, bản với nhau.
Mô hình trồng cây bí xanh tại huyện Hậu Lộc
Theo thông tin từ Văn phòng điều phối NTM tỉnh Thanh Hóa, đến nay, toàn tỉnh đã có 1 huyện, 244 xã (42,6%) đạt chuẩn NTM; riêng khu vực miền núi có 38 xã và 392 thôn, bản đạt chuẩn NTM, thu nhập của người dân từng bước được nâng lên, so với khi triển khai tăng 2,5 - 3 lần, tỉ lệ hộ nghèo giảm tương ứng 4 - 5 lần, điển hình có những thôn không còn hộ nghèo, thu nhập bình quân đầu người 45 - 50 triệu đồng/năm. Theo đó, Thanh Hóa đặt mục tiêu phấn đấu đến năm 2020, có 20%, tương ứng với 450 thôn, bản miền núi, trên 60% số xã và 5 huyện đạt chuẩn NTM. Phát huy những kết quả đạt được trong xây dựng thôn, xã, huyện NTM, tiếp thu định hướng của Trung ương về việc các địa phương sau khi đạt chuẩn NTM tiếp tục phấn đấu xây dựng NTM nâng cao, NTM kiểu mẫu.
Sau hơn 7 năm nỗ lực xây dựng NTM với sự vào cuộc quyết liệt của cấp ủy Đảng, chính quyền, Nhân dân từ tỉnh đến cơ sở nên đã đạt được nhiều kết quả đáng khích lệ. Từ năm 2011 đến năm 2017, thu nhập bình quân người dân khu vực nông thôn tăng từ 11,02 triệu đồng/người lên 24,8 triệu đồng/người; tỉ lệ hộ nghèo giảm từ 29,69% xuống còn 8,4%. Việc triển khai thực hiện xây dựng thôn, bản NTM ở các xã miền núi thời gian qua đã khẳng định, đây là chủ trương đúng đắn, cách làm sáng tạo, phù hợp và hiệu quả của tỉnh Thanh Hóa, đóng góp quan trọng vào thành công của Chương trình xây dựng NTM trên địa bàn tỉnh, giúp thu hẹp khoảng cách chênh lệch giữa miền núi và đồng bằng trong tiến trình xây dựng NTM
Huệ Thi
