Thảm họa từ hút cát sông tràn lan

Nhiều địa phương ở vùng đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) liên tiếp xảy ra tình trạng sụt lún đất, sạt lở hai bên bờ sông, đặc biệt là khu vực ven hai chi lưu lớn nhất của sông Mê-kong là sông Tiền và sông Hậu. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến hiện tượng sụt lở đất; song các nhà khoa học cho rằng, nguyên nhân chủ yếu do việc khai thác quá mức nước ngầm, khai thác cát sông tràn lan, trong khi lượng phù sa bồi đắp hằng năm lại không còn dồi dào như trước…

Trúng thầu giá khai thác cát “khủng”

Mới đây, Trung tâm Bán đấu giá tài sản Sở Tư pháp tỉnh An Giang đã tổ chức bán đấu giá công khai khai thác cát tại 2 lô mỏ cát trên sông Tiền và sông Hậu. Mỏ cát trên sông Hậu, thuộc địa bàn xã Khánh Hòa, huyện Châu Phú có trữ lượng khoảng 1,5 triệu m3 cát, giá khởi điểm 4,4 tỉ đồng. Qua đấu giá, mỏ cát này được một doanh nghiệp ở thị xã Tân Châu trúng thầu quyền khai thác với giá 273 tỉ đồng.

Còn mỏ cát trên sông Tiền, thuộc địa bàn xã Bình Phước Xuân, huyện Chợ Mới, có trữ lượng khoảng 3 triệu m3 cát, được niêm yết giá khởi điểm 7,2 tỉ đồng. Qua đấu giá, Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ T-S.Home, có địa chỉ tại quận 7, TP Hồ Chí Minh trúng đấu giá, với số tiền gần 2.812 tỉ đồng, tăng 390 lần so với giá khởi điểm!

Nhiều doanh nghiệp trong lĩnh vực khai thác cát, vật liệu xây dựng cho biết, họ rất sốc với mức giá trúng thầu quá “khủng” này và đây là giá trúng quyền khai thác mỏ cát cao nhất từ trước đến nay trên địa bàn tỉnh An Giang.

Hút cát sông đẩy nhanh sụt lún

ĐBSCL là nơi phù sa, cát sông Mê-Kông tải về, liên tục bồi đắp hàng ngàn năm qua. Trong quá trình bồi đắp đó, luôn luôn theo quy luật có lở có bồi, bồi luôn nhiều hơn lở, vì vậy ĐBSCL được bồi đắp lấn dần ra hướng Biển Đông (ước tính trung bình 16m/năm và mở rộng theo hướng Cà Mau trung bình 26m/năm…).

Khu vực sạt lở ở xã Mỹ Hội Đông huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang
Khu vực sạt lở ở xã Mỹ Hội Đông huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang

Những năm gần đây, do tác động của biến đổi khí hậu và do tác động từ con người khiến vùng châu thổ trù phú này không còn được như trước. Những dòng chảy giờ đây luôn gặm nhấm vào bờ, gây hiện tượng sạt lở. Từ cuối năm 2018 đến năm 2020, mưa ít kéo dài gây hạn hán, nhiệt độ tăng, xâm nhập mặn đe dọa cả vụ đông xuân và hè thu 2020, đến mức sinh hoạt cũng thiếu ở những nơi chưa từng bị ảnh hưởng.

ThS Nguyễn Hữu Thiện, chuyên gia nghiên cứu độc lập về ĐBSCL cho biết, với một năm trung bình, sông Mê-Kông có tổng lượng nước 475 tỉ m3. Thượng lưu sông ở Trung Quốc đóng góp tổng lượng nước 16%; Myanmar 2%; phần còn lại 82% do mưa ở Lào, Thái Lan, Campuchia và Việt Nam. Trong đó lượng mưa tại ĐBSCL chỉ chiếm 11% mực nước, vì vậy phụ thuộc vào nước phía trên chảy về.

Thế nhưng, tổng lượng mưa thượng nguồn từ mấy năm nay thấp hơn trung bình nhiều năm từ 10-20%. Các đập thủy điện ngăn nước trên sông Mê-Kong góp phần làm cho mực nước thấp tồi tệ hơn và ngăn phù sa chảy về hạ lưu gây sạt lở ở ĐBSCL.

Trung bình mỗi năm Mê-Kông tải về ĐBSCL 160 triệu tấn phù sa, nay lượng phù sa giảm 80-90%. Viện Khoa học thủy lợi miền Nam cũng cho biết, vùng Biển Hồ Campuchia là nơi điều tiết nước cho hạ lưu Mê-kông. Mùa khô Biển Hồ có diện tích 10.000km2, mùa mưa tăng lên 16.000km2. Dung tích hồ 1,3 tỉ m3, 30% lượng nước hồ điều tiết về ĐBSCL.

Tuy nhiên, năm 2019, đang vào cao điểm mùa mưa, song mực nước Biển Hồ xuống thấp nhất trong lịch sử, thấp hơn trung bình nhiều năm 2,33m, thấp hơn cùng thời điểm của năm 2018 là 1,39m, không có khả năng điều tiết nước cho ĐBSCL. Sạt lở, sụt lún ở các tỉnh/thành vùng ĐBSCL là hệ lụy và hậu quả của tổng hòa các nguyên nhân trên, trong đó sự can thiệp của bàn tay con người là nhân tố trực tiếp đẩy nhanh tiến trình sụt lún của vùng đồng châu thổ màu mỡ này.

Ngay sau 2 vụ đấu giá khai thác cát trên, ông Nguyễn Minh Nhị, nguyên Chủ tịch UBND tỉnh An Giang cho rằng, nếu chúng ta thực hiện việc khai thác cát tại 2 vị trí trên thì cực kì nguy hiểm. Các bờ sông sẽ bị sạt lở nhanh hơn, về lâu dài các cù lao 3 huyện cù lao huyện Chợ Mới, huyện Phú Tân, thị xã Tân Châu sẽ bị đe dọa nghiêm trọng.

ThS Nguyễn Hữu Thiện khẳng định: Việc khai thác cát vô tội vạ trên sông Hậu, sông Tiền, hậu quả diễn ra khốc liệt là không tránh khỏi. Không thể chỉ xem cát sông là khoáng sản như trước, mà cần hiểu đúng, hiểu đủ để có những chính sách quản lí phù hợp.

Bài và ảnh Trần Trọng Triết

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Thị xã Đông Triều diễn tập tổ chức bầu cử trong khu vực dân cư phong tỏa do dịch bệnh Covid-19

Thị xã Đông Triều diễn tập tổ chức bầu cử trong khu vực dân cư phong tỏa do dịch bệnh Covid-19

Trước tình hình dịch Covid-19 đang có những diễn biến phức tạp, thực hiện sự chỉ đạo của Hội đồng bầu cử tỉnh Quảng Ninh, ngày 13/5, thị xã Đông Triều đã tổ chức diễn tập tổ chức bầu cử ĐBQH khóa XV và Đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021 – 2026 trong khu vực dân cư bị phong tỏa do dịch bệnh.
Khởi tố, bắt tạm giam 7 bị can liên quan đến sai phạm tại Bệnh viện Tim Hà Nội

Khởi tố, bắt tạm giam 7 bị can liên quan đến sai phạm tại Bệnh viện Tim Hà Nội

Căn cứ kết quả điều tra, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã ra Quyết định khởi tố vụ án, Quyết định khởi tố bị can, Lệnh khám xét và Lệnh bắt bị can để tạm giam đối với 7 bị can về tội “Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng”.
Sáng 14/5 thêm 29 ca Covid-19 trong nước, riêng Bắc Giang ghi nhận 10 ca

Sáng 14/5 thêm 29 ca Covid-19 trong nước, riêng Bắc Giang ghi nhận 10 ca

Sáng 14/5, Bộ Y tế công bố thêm 30 ca mắc mới Covid-19, trong đó có 29 ca nhiễm trong nước và một ca nhập cảnh được cách ly ngay.
Chiều 13/5 thêm 19 ca nhiễm Covid-19 trong nước

Chiều 13/5 thêm 19 ca nhiễm Covid-19 trong nước

Chiều 13/5, Bộ Y tế công bố thêm 31 ca Covid-19, trong đó ca 19 ca nhiễm ghi nhận trong nước và 12 ca nhiễm nhập cảnh được cách ly ngay.
Hà Nội: Đình chỉ hoạt động Phòng khám đa khoa quốc tế Thu Cúc

Hà Nội: Đình chỉ hoạt động Phòng khám đa khoa quốc tế Thu Cúc

Sở Y tế Hà Nội đình chỉ Phòng khám đa khoa quốc tế Thu Cúc để xác minh và xử lý các thông tin liên quan tới quá trình tiếp nhận, xử lý ca bệnh Covid-19 ghi nhận ngày 12/5.

Tin khác

Bắc Ninh: Cách ly y tế một xóm của huyện Yên Phong

Bắc Ninh: Cách ly y tế một xóm của huyện Yên Phong
Xóm Ngoài của thôn Bằng Lục (xã Thụy Hòa, huyện Yên Phong) vừa bị cách ly y tế để phòng, chống dịch COVID-19.

Quy định về xét tặng danh hiệu NSND, NSƯT có hiệu lực từ 15/5

Quy định về xét tặng danh hiệu NSND, NSƯT có hiệu lực từ 15/5
Nghị định quy định về xét tặng danh hiệu NSND, NSƯT vừa được Chính phủ ban hành sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 15/5/2021. Với nhiều quy định cởi mở, thông thoáng, Nghị định sẽ góp phần tháo gỡ những vướng mắc trong quá trình xét tặng các danh hiệu; đồng thời tôn vinh và khẳng định dấu ấn cá nhân của nghệ sĩ trong nền văn học nghệ thuật nước nhà.

Trưa 13/5, thêm 21 ca nhiễm trong nước tại 7 tỉnh, thành phố

Trưa 13/5, thêm 21 ca nhiễm trong nước tại 7 tỉnh, thành phố
Trưa 13/5, Bộ Y tế công bố thêm 21 ca mắc mới Covid-19, đều là những ca ghi nhận trong nước tại Bắc Giang, Hưng Yên, Thái Bình, Hà Nội, Huế, Hà Nam và Hòa Bình.

Tạm đình chỉ chức vụ của Giám đốc Công ty Đầu tư Xây dựng số 2 Hà Nội vi phạm quy định phòng chống dịch

Tạm đình chỉ chức vụ của Giám đốc Công ty Đầu tư Xây dựng số 2 Hà Nội vi phạm quy định phòng chống dịch
Sáng 13/5, Tổng Công ty Đầu tư và Phát triển nhà Hà Nội (Handico) đã họp để kiểm điểm làm rõ trách nhiệm tập thể, cá nhân trong việc trong việc vi phạm quy định phòng chống dịch với ông Nguyễn Văn Thanh, Giám đốc Công ty đầu tư xây dựng số 2 Hà Nội (Hacinco).

Nâng cao vị thế già làng ở địa bàn người Mông theo đạo Tin lành

Nâng cao vị thế già làng ở địa bàn người Mông theo đạo Tin lành
Những năm qua, Hội NCT ở các tỉnh miền núi luôn chú trọng phát huy vai trò của các già làng và đã thu được kết quả tốt. Tuy nhiên, vẫn còn những vấn đề cần phải nghiên cứu để nhiệm vụ này đạt hiệu quả cao hơn, nhất là ở vùng đồng bào Mông theo đạo Tin lành...

Đường sắt Bắc - Nam chỉ còn chạy hai đôi tàu Thống nhất từ ngày 14/5

Đường sắt Bắc - Nam chỉ còn chạy hai đôi tàu Thống nhất từ ngày 14/5
Công ty cổ phần Vận tải đường sắt Hà Nội (Haraco) vừa cho biết đơn vị này tiếp tục tạm dừng chạy đôi tàu Thống nhất SE5/SE6 vì những diễn biến phức tạp của dịch Covid-19.
Xem thêm
Khởi tố, bắt tạm giam 7 bị can liên quan đến sai phạm tại Bệnh viện Tim Hà Nội

Khởi tố, bắt tạm giam 7 bị can liên quan đến sai phạm tại Bệnh viện Tim Hà Nội

Căn cứ kết quả điều tra, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã ra Quyết định khởi tố vụ án, Quyết định khởi tố bị can, Lệnh ...
Sáng 14/5 thêm 29 ca Covid-19 trong nước, riêng Bắc Giang ghi nhận 10 ca

Sáng 14/5 thêm 29 ca Covid-19 trong nước, riêng Bắc Giang ghi nhận 10 ca

Sáng 14/5, Bộ Y tế công bố thêm 30 ca mắc mới Covid-19, trong đó có 29 ca nhiễm trong nước và một ca nhập cảnh được cách ly ngay.
Chiều 13/5 thêm 19 ca nhiễm Covid-19 trong nước

Chiều 13/5 thêm 19 ca nhiễm Covid-19 trong nước

Chiều 13/5, Bộ Y tế công bố thêm 31 ca Covid-19, trong đó ca 19 ca nhiễm ghi nhận trong nước và 12 ca nhiễm nhập cảnh được cách ly ...
Nghĩ về văn hóa đọc hiện nay

Nghĩ về văn hóa đọc hiện nay

Hiện có rất nhiều khái niệm nói về văn hóa đọc (VHĐ). Tuy nhiên nhiều chuyên gia giáo dục cho rằng: Đó là thái độ ứng xử đọc, giá trị ...
Hơn 1 triệu thí sinh đăng kí dự thi tốt nghiệp trung học phổ thông

Hơn 1 triệu thí sinh đăng kí dự thi tốt nghiệp trung học phổ thông

Theo thông tin từ Cục Quản lí chất lượng, Bộ GD&ĐT đã có tổng số 1.014.972 thí sinh đăng kí dự thi tốt nghiệp THPT năm 2021.
Chỉ tiêu thành tích năm sau cao hơn năm trước khiến giáo dục không thật

Chỉ tiêu thành tích năm sau cao hơn năm trước khiến giáo dục không thật

“Chúng ta luôn có thói quen đánh giá qua trường lớp, qua chỉ tiêu thành tích mà quên rằng chất lượng giáo dục phải được đánh giá thực tế” - ...
Những chuyển biến tích cự ở Bệnh viện Bạch Mai

Những chuyển biến tích cự ở Bệnh viện Bạch Mai

Bệnh viện Bạch Mai là một trung tâm Y tế chuyên sâu hàng đầu của cả nước, trải qua 110 năm hình thành và phát triển, là tuyến cao nhất ...
Lá thư của mẹ

Lá thư của mẹ

Câu chuyện cảm động về tình cảm của một cựu lính chiến với người mẹ thân yêu của mình khiến tôi không cầm lòng được.
Người cao tuổi Xuân Cẩm phát huy truyền thống quê hương cách mạng

Người cao tuổi Xuân Cẩm phát huy truyền thống quê hương cách mạng

Người cao tuổi xã Xuân Cẩm, huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang luôn nêu cao vai trò "Tuổi cao - Gương sáng"
Phiên bản di động