Thảm họa từ hút cát sông tràn lan

Nhiều địa phương ở vùng đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) liên tiếp xảy ra tình trạng sụt lún đất, sạt lở hai bên bờ sông, đặc biệt là khu vực ven hai chi lưu lớn nhất của sông Mê-kong là sông Tiền và sông Hậu. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến hiện tượng sụt lở đất; song các nhà khoa học cho rằng, nguyên nhân chủ yếu do việc khai thác quá mức nước ngầm, khai thác cát sông tràn lan, trong khi lượng phù sa bồi đắp hằng năm lại không còn dồi dào như trước…

Trúng thầu giá khai thác cát “khủng”

Mới đây, Trung tâm Bán đấu giá tài sản Sở Tư pháp tỉnh An Giang đã tổ chức bán đấu giá công khai khai thác cát tại 2 lô mỏ cát trên sông Tiền và sông Hậu. Mỏ cát trên sông Hậu, thuộc địa bàn xã Khánh Hòa, huyện Châu Phú có trữ lượng khoảng 1,5 triệu m3 cát, giá khởi điểm 4,4 tỉ đồng. Qua đấu giá, mỏ cát này được một doanh nghiệp ở thị xã Tân Châu trúng thầu quyền khai thác với giá 273 tỉ đồng.

Còn mỏ cát trên sông Tiền, thuộc địa bàn xã Bình Phước Xuân, huyện Chợ Mới, có trữ lượng khoảng 3 triệu m3 cát, được niêm yết giá khởi điểm 7,2 tỉ đồng. Qua đấu giá, Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ T-S.Home, có địa chỉ tại quận 7, TP Hồ Chí Minh trúng đấu giá, với số tiền gần 2.812 tỉ đồng, tăng 390 lần so với giá khởi điểm!

Nhiều doanh nghiệp trong lĩnh vực khai thác cát, vật liệu xây dựng cho biết, họ rất sốc với mức giá trúng thầu quá “khủng” này và đây là giá trúng quyền khai thác mỏ cát cao nhất từ trước đến nay trên địa bàn tỉnh An Giang.

Hút cát sông đẩy nhanh sụt lún

ĐBSCL là nơi phù sa, cát sông Mê-Kông tải về, liên tục bồi đắp hàng ngàn năm qua. Trong quá trình bồi đắp đó, luôn luôn theo quy luật có lở có bồi, bồi luôn nhiều hơn lở, vì vậy ĐBSCL được bồi đắp lấn dần ra hướng Biển Đông (ước tính trung bình 16m/năm và mở rộng theo hướng Cà Mau trung bình 26m/năm…).

Khu vực sạt lở ở xã Mỹ Hội Đông huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang
Khu vực sạt lở ở xã Mỹ Hội Đông huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang

Những năm gần đây, do tác động của biến đổi khí hậu và do tác động từ con người khiến vùng châu thổ trù phú này không còn được như trước. Những dòng chảy giờ đây luôn gặm nhấm vào bờ, gây hiện tượng sạt lở. Từ cuối năm 2018 đến năm 2020, mưa ít kéo dài gây hạn hán, nhiệt độ tăng, xâm nhập mặn đe dọa cả vụ đông xuân và hè thu 2020, đến mức sinh hoạt cũng thiếu ở những nơi chưa từng bị ảnh hưởng.

ThS Nguyễn Hữu Thiện, chuyên gia nghiên cứu độc lập về ĐBSCL cho biết, với một năm trung bình, sông Mê-Kông có tổng lượng nước 475 tỉ m3. Thượng lưu sông ở Trung Quốc đóng góp tổng lượng nước 16%; Myanmar 2%; phần còn lại 82% do mưa ở Lào, Thái Lan, Campuchia và Việt Nam. Trong đó lượng mưa tại ĐBSCL chỉ chiếm 11% mực nước, vì vậy phụ thuộc vào nước phía trên chảy về.

Thế nhưng, tổng lượng mưa thượng nguồn từ mấy năm nay thấp hơn trung bình nhiều năm từ 10-20%. Các đập thủy điện ngăn nước trên sông Mê-Kong góp phần làm cho mực nước thấp tồi tệ hơn và ngăn phù sa chảy về hạ lưu gây sạt lở ở ĐBSCL.

Trung bình mỗi năm Mê-Kông tải về ĐBSCL 160 triệu tấn phù sa, nay lượng phù sa giảm 80-90%. Viện Khoa học thủy lợi miền Nam cũng cho biết, vùng Biển Hồ Campuchia là nơi điều tiết nước cho hạ lưu Mê-kông. Mùa khô Biển Hồ có diện tích 10.000km2, mùa mưa tăng lên 16.000km2. Dung tích hồ 1,3 tỉ m3, 30% lượng nước hồ điều tiết về ĐBSCL.

Tuy nhiên, năm 2019, đang vào cao điểm mùa mưa, song mực nước Biển Hồ xuống thấp nhất trong lịch sử, thấp hơn trung bình nhiều năm 2,33m, thấp hơn cùng thời điểm của năm 2018 là 1,39m, không có khả năng điều tiết nước cho ĐBSCL. Sạt lở, sụt lún ở các tỉnh/thành vùng ĐBSCL là hệ lụy và hậu quả của tổng hòa các nguyên nhân trên, trong đó sự can thiệp của bàn tay con người là nhân tố trực tiếp đẩy nhanh tiến trình sụt lún của vùng đồng châu thổ màu mỡ này.

Ngay sau 2 vụ đấu giá khai thác cát trên, ông Nguyễn Minh Nhị, nguyên Chủ tịch UBND tỉnh An Giang cho rằng, nếu chúng ta thực hiện việc khai thác cát tại 2 vị trí trên thì cực kì nguy hiểm. Các bờ sông sẽ bị sạt lở nhanh hơn, về lâu dài các cù lao 3 huyện cù lao huyện Chợ Mới, huyện Phú Tân, thị xã Tân Châu sẽ bị đe dọa nghiêm trọng.

ThS Nguyễn Hữu Thiện khẳng định: Việc khai thác cát vô tội vạ trên sông Hậu, sông Tiền, hậu quả diễn ra khốc liệt là không tránh khỏi. Không thể chỉ xem cát sông là khoáng sản như trước, mà cần hiểu đúng, hiểu đủ để có những chính sách quản lí phù hợp.

Bài và ảnh Trần Trọng Triết

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Hà Nội chính thức giãn cách toàn xã hội trong 15 ngày, kể từ 6 giờ ngày 24/7/2021

Hà Nội chính thức giãn cách toàn xã hội trong 15 ngày, kể từ 6 giờ ngày 24/7/2021

Thực hiện cách ly toàn xã hội thành phố Hà Nội trong vòng 15 ngày kể từ 6 giờ ngày 24/7/2021 trên phạm vi toàn Thành phố theo nguyên tắc gia đình cách ly với gia đình; khu phố cách ly với khu phố; thôn bản cách ly với thôn bản; xã, phường cách ly với xã, phường; quận, huyện cách ly với quận, huyện; Thành phố cách ly với tỉnh; cơ sở kinh doanh dịch vụ thiết yếu, phân xưởng, nhà máy sản xuất phải đảm bảo an toàn phòng chống dịch theo quy định.
Đợt 2 kì thi tốt nghiệp THPT quốc gia 2021: Lo dịch Covid-19 không kịp “lắng”

Đợt 2 kì thi tốt nghiệp THPT quốc gia 2021: Lo dịch Covid-19 không kịp “lắng”

Theo ghi nhận của phóng viên, đến ngày 22/7, hầu hết các tỉnh, thành phía Nam đã hoàn thành việc chấm thi đợt 1 và gấp rút chuẩn bị cho kế hoạch thi đợt 2. Tuy nhiên, trước những diễn biến phức tạp của dịch Covid-19, nhiều địa phương lo lắng việc tổ chức thi sẽ gặp khó khăn, riêng TP.Hồ Chí Minh - địa phương là tâm dịch hiện nay - đã trình đề nghị xét đặc cách.
Tạp chí Ngày mới Online tuyển dụng

Tạp chí Ngày mới Online tuyển dụng

Tạp chí Ngày mới Online là tạp chí điện tử của Tạp chí Người cao tuổi tuyển Biên tập viên, phóng viên, quay phim, nhân viên quảng cáo làm việc tại Hà Nội.
Tách, nhập cần cách nhìn toàn diện

Tách, nhập cần cách nhìn toàn diện

Không biết trên thế giới có quốc gia nào diễn ra việc tách, nhập địa giới hành chính các cấp nhiều và liên tục như Việt Nam ta?
Quảng Bình: Phong tỏa thêm hai khu vực để dập dịch Covid-19

Quảng Bình: Phong tỏa thêm hai khu vực để dập dịch Covid-19

Tính đến hiện tại, tỉnh Quảng Bình đã có 5 ca dương tính với Covid-19, toàn thánh phố Đồng Hới thực hiện chỉ thị 15 của Chính phủ, riêng khu vực đường Hoàng Diệu và khu vực đón trả khách ga Đồng Hới bị phong tỏa

Tin khác

Bình Phước: Nhiều hoạt động ý nghĩa kỷ niệm Ngày Thương binh Liệt sĩ

Bình Phước: Nhiều hoạt động ý nghĩa kỷ niệm Ngày Thương binh Liệt sĩ
Kỷ niệm 74 năm ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2021), tại Bình Phước đã diễn ra nhiều hoạt động đền ơn đáp nghĩa thiết thực và ý nghĩa.

Áp thấp nhiệt đới thay đổi hướng đi liên tục, miền Bắc mưa lớn

Áp thấp nhiệt đới thay đổi hướng đi liên tục, miền Bắc mưa lớn
Áp thấp nhiệt đới suy yếu từ bão số 3 thay đổi hướng di chuyển liên tục trên đất liền Trung Quốc. Do ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới này, từ nay đến 24/7, miền Bắc có mưa to, có nơi mưa rất to.

Phát huy vai trò của cựu chiến binh trong thời kì mới

Phát huy vai trò của cựu chiến binh trong thời kì mới
Phát huy phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ”, những năm qua, hội viên Hội CCB xã Phú Nghĩa, huyện Chương Mỹ đã hăng hái thi đua phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, làm giàu cho gia đình và giúp đỡ các hội viên khó khăn cùng vươn lên làm giàu chính đáng.

Khánh Hòa: Covid -19 diễn biến phức tạp, đã có 5 ca tử vong

Khánh Hòa: Covid -19 diễn biến phức tạp, đã có 5 ca tử vong
Theo số liệu của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) tỉnh Khánh Hòa, kể từ ngày 23/6/2021, dịch covid -19 bùng phát đợt 4 đến nay, Khánh Hòa có 713 ca dương tính với SARS-CoV-2, trong đó Ninh Hòa có 501 ca, Nha Trang 173 ca, còn lại là các địa phương khác. Toàn tỉnh đã truy vết được 3.705 F1 và 9.776 F2; đồng thời phong tỏa tạm thời 135 địa điểm.

Tình nguyện viên các tôn giáo lên đường tham gia phòng chống dịch Covid-19

Tình nguyện viên các tôn giáo lên đường tham gia phòng chống dịch Covid-19
Sáng 22/7, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hồ Chí Minh tổ chức lễ xuất quân lực lượng tình nguyện các tôn giáo tham gia phòng, chống dịch Covid-19.

Hà Nội sẽ triển khai chiến dịch tiêm chủng ngay khi tiếp nhận vắc xin Covid-19

Hà Nội sẽ triển khai chiến dịch tiêm chủng ngay khi tiếp nhận vắc xin Covid-19
Ngày 21-7, UBND thành phố Hà Nội ban hành Phương án số 170/PA-UBND triển khai chiến dịch tiêm chủng vắc xin phòng Covid-19 trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Xem thêm
Hà Nội chính thức giãn cách toàn xã hội trong 15 ngày, kể từ 6 giờ ngày 24/7/2021

Hà Nội chính thức giãn cách toàn xã hội trong 15 ngày, kể từ 6 giờ ngày 24/7/2021

Thực hiện cách ly toàn xã hội thành phố Hà Nội trong vòng 15 ngày kể từ 6 giờ ngày 24/7/2021 trên phạm vi toàn Thành phố theo nguyên tắc ...
Tạp chí Ngày mới Online tuyển dụng

Tạp chí Ngày mới Online tuyển dụng

Tạp chí Ngày mới Online là tạp chí điện tử của Tạp chí Người cao tuổi tuyển Biên tập viên, phóng viên, quay phim, nhân viên quảng cáo làm việc ...
Quảng Bình: Phong tỏa thêm hai khu vực để dập dịch Covid-19

Quảng Bình: Phong tỏa thêm hai khu vực để dập dịch Covid-19

Tính đến hiện tại, tỉnh Quảng Bình đã có 5 ca dương tính với Covid-19, toàn thánh phố Đồng Hới thực hiện chỉ thị 15 của Chính phủ, riêng khu ...
Đợt 2 kì thi tốt nghiệp THPT quốc gia 2021: Lo dịch Covid-19 không kịp “lắng”

Đợt 2 kì thi tốt nghiệp THPT quốc gia 2021: Lo dịch Covid-19 không kịp “lắng”

Theo ghi nhận của phóng viên, đến ngày 22/7, hầu hết các tỉnh, thành phía Nam đã hoàn thành việc chấm thi đợt 1 và gấp rút chuẩn bị cho ...
Tỉnh Nghệ An: Một kì thi an toàn, nghiêm túc và chất lượng

Tỉnh Nghệ An: Một kì thi an toàn, nghiêm túc và chất lượng

Kì thi tốt nghiệp THPT năm 2021 ở Nghệ An được tổ chức vào ngày 7 và 8/7, với sự tham gia của hơn 34.000 thí sinh, tại 68 điểm ...
Kì thi tốt nghiệp THPT 2021: Đồng hành cùng sĩ tử

Kì thi tốt nghiệp THPT 2021: Đồng hành cùng sĩ tử

Với phương châm, không để thí sinh nào phải bỏ thi vì điều kiện khó khăn, nhiều trường THPT và các địa phương đã triển khai chương trình, hoạt động ...
Những Chi hội trưởng người cao tuổi ở bản vùng cao Tà Số

Những Chi hội trưởng người cao tuổi ở bản vùng cao Tà Số

Tôi về hai bản Tà Số 1 và Tà Số 2 xã biên giới Chiềng Hắc, huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La vào một ngày hè đầy nắng.
Quảng Nam, Đà Nẵng tiếp sức với TP Hồ Chí Minh

Quảng Nam, Đà Nẵng tiếp sức với TP Hồ Chí Minh

TP Hồ Chí Minh, trung tâm công nghiệp, dịch vụ lớn nhất nước, là nơi có đóng góp ngân sách cũng lớn nhất nước, chiếm 27% tổng thu ngân sách ...
Bà chủ homestay Bản Mòn

Bà chủ homestay Bản Mòn

Mùa dịch. Homstay Bản Mòn vắng khách.
Phiên bản di động