Những điểm mới trong đề xuất hưởng trợ cấp hưu trí xã hội

Cụ thể, dự thảo quy định: Công dân Việt Nam từ đủ 75 tuổi trở lên mà không có lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng và trợ cấp xã hội hằng tháng khác sẽ được hưởng trợ cấp HTXH do Ngân sách Nhà nước bảo đảm, phấn đấu đến năm 2030 có 60% số người sau độ tuổi nghỉ hưu được hưởng lương hưu, BHXH hằng tháng và trợ cấp HTXH.

Dự thảo luật cũng bổ sung quy định, đối với người lao động (NLĐ) khi đến tuổi nghỉ hưu mà chưa đủ thời gian đóng BHXH để hưởng lương hưu, và cũng chưa đủ tuổi hưởng trợ cấp HTXH (chưa đủ 75 tuổi) thì được lựa chọn hưởng trợ cấp hằng tháng do quỹ BHXH chi trả cho thời gian trước khi đủ tuổi hưởng trợ cấp HTXH. Mức trợ cấp hằng tháng tùy thuộc vào giai đoạn đóng, tiền lương, thu nhập tháng đóng BHXH của NLĐ. Đồng thời, trong thời gian hưởng trợ cấp hằng tháng thì được hưởng bảo hiểm y tế (BHYT) do Ngân sách Nhà nước bảo đảm.

Những điểm mới trong đề xuất hưởng trợ cấp hưu trí xã hội

Quy định này giúp tăng thêm đối tượng hưởng trợ cấp hằng tháng mà Ngân sách Nhà nước không phát sinh nhiều. Đồng thời, quỹ BHXH cũng không bị ảnh hưởng do trợ cấp hằng tháng được thực hiện trên nguyên tắc đóng - hưởng, được tính toán từ tiền đóng của NLĐ và người sử dụng lao động vào quỹ BHXH.

Dự thảo còn quy định, NLĐ có thời gian đóng BHXH bắt buộc 5 năm, nếu không hưởng BHXH 1 lần thì có thể được hưởng trợ cấp hằng tháng với mức thấp nhất bằng mức trợ cấp HTXH ngay từ khi đủ tuổi về hưu, thay vì phải chờ đến 75 tuổi.

Tính đến cuối năm 2022, cả nước có khoảng 14,4 triệu người sau độ tuổi nghỉ hưu (nữ từ 55 tuổi trở lên, nam từ 60 tuổi trở lên). Tổng số người hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng, trợ cấp HTXH là hơn 5,1 triệu người, chiếm khoảng 35% tổng số người sau độ tuổi nghỉ hưu.

Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ước tính khoảng 800.000 NCT sẽ được thụ hưởng chính sách, khi luật dự kiến có hiệu lực từ tháng 7/2025. Dự kiến, cả nước có 1,24 triệu người 75 - 80 tuổi vào năm 2025, tăng lên 1,31 triệu vào năm 2030.

Hiện nay, mức trợ cấp hằng tháng là 360.000 đồng, kinh phí dự kiến giai đoạn 2025 - 2030 là 20.500 tỉ đồng cho trợ cấp và 1.000 tỉ đồng cho thẻ BHYT miễn phí. Nếu nâng trợ cấp từ 360.000 đồng lên 500.000 đồng mỗi tháng và giảm độ tuổi thụ hưởng từ 80 xuống 75, ngân sách dự kiến chi 30.000 tỉ đồng cho giai đoạn 2025 - 2030.

Mức trợ cấp HTXH hằng tháng do Chính phủ quy định phù hợp với điều kiện phát triển KT-XH và khả năng ngân sách từng thời kì. Nhà nước khuyến khích các địa phương tùy theo điều kiện KT-XH, khả năng cân đối giữa ngân sách, kết hợp huy động các nguồn lực xã hội hỗ trợ thêm cho người hưởng trợ cấp HTXH.

Dự thảo luật cũng giao Chính phủ báo cáo Quốc hội quyết định điều chỉnh giảm dần độ tuổi hưởng trợ cấp HTXH phù hợp với khả năng của ngân sách từng thời kì…