Kỉ niệm 75 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9

Trò chuyện với nhạc sĩ Xuân Oanh

Nguyên là phóng viên Quân sự của Đài Tiếng nói Việt Nam, cách đây nhiều năm, tôi đến thăm, trò chuyện với Nhạc sĩ Xuân Oanh, tác giả bài hát “Mười chín tháng Tám”, để tìm hiểu hoàn cảnh ra đời của ca khác này. Hồi ấy ông vẫn ở trong căn hộ tập thể của Đài Tiếng nói Việt Nam, số 54 phố Quán Sứ. Mặc dù tuổi cao, Nhạc sĩ vẫn khỏe mạnh, minh mẫn, vui vẻ trò chuyện với khách.

Ông tâm sự: “Tôi sinh năm 1922, ở huyện Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh; trong gia đình thợ mỏ nghèo, mẹ mất sớm. Bản thân chỉ được học hết bậc Tiểu học và học dở dang bậc Trung học; mới 14 tuổi đã phải về Hải Phòng làm đủ nghề để kiếm sống. Một ít “vốn liếng” về âm nhạc, hội họa và ngoại ngữ có được là do tự học. Năm 19 tuổi, tôi lên Hà Nội làm gia sư dạy trẻ, vẽ mẫu quần áo, sửa chữa giày dép và được Nhà văn Nguyễn Đình Thi hướng dẫn làm công tác tuyên truyền cho mặt trận Việt Minh; công việc cụ thể là đi phân phát, giới thiệu báo Cờ giải phóng, báo Hồn Nước. Được tham gia công tác cách mạng, tôi thấy vinh hạnh lắm!...

Hồi tưởng lại không khí sục sôi cách mạng, ông cho biết, cả đêm 18/8/1945, Hà Nội hầu như không ai ngủ. Nhân dân chuẩn bị cờ, băng, biểu ngữ cho cuộc biểu tình ngày mai. Mới ba, bốn giờ sáng ngày 19, từng đoàn người rầm rập từ năm cửa ô kéo vào trung tâm thành phố. Mũi của Xuân Oanh đi từ phía nam Hà Nội, tiến thẳng về quảng trường Nhà hát lớn. Ông đi trong biển người náo nức, sôi động, hừng hực khí thế cách mạng như tức nước vỡ bờ. Mọi người cầm cờ, biểu ngữ, vừa đi vừa hô to các khẩu hiệu: “Toàn dân Việt Nam vùng lên! Vùng lên!”, “Thề đem xương máu quyết chiến đấu! Chiến đấu!”.

tro chuyen voi nhac si xuan oanh
Nhạc sĩ Xuân Oanh

Được hòa mình trong dòng thác cách mạng đó; được chứng kiến những giờ phút thiêng liêng hào hùng này của đất nước, người thanh niên 23 tuổi Xuân Oanh không kìm nổi cảm xúc dâng trào, bỗng bật lên thành ý nhạc, lời ca: “Toàn dân Việt Nam đứng đều lên góp sức một ngày. Thề đem xương máu quyết lòng chiến đấu cho tương lai...” và cứ thế, “xuất thần” nhưng câu tiếp sau. Tác giả vừa sáng tác vừa hát lên để quần chúng đi trong đoàn biểu tình hát theo. Tới Nhà hát lớn thì ca khúc “Mười chín tháng Tám” đã hoàn chỉnh. Giữa quảng trường mùa thu, rực rỡ cờ sao, Nhân dân phấn khởi, tự hào, hát vang bài ca cách mạng sáng tác tại chỗ, kịp thời nhất: “... Người Việt Nam đều thống nhất reo vang lời thề: Mười chín tháng Tám, chớ quên là ngày khởi nghĩa. Hạnh phúc sáng tô non sông Việt Nam”.

Qua hồi tưởng của Nhạc sĩ Xuân Oanh, ngồi trò chuyện với ông, tôi có vài nhận xét: Bản hùng ca này như một lời hiệu triệu. Ngay sau đó được lan truyền cả nước, từ chiến khu Việt Bắc tới bưng biền kháng chiến Nam Bộ. Với giai điệu ngắn gọn, giản dị, hùng tráng, lời ca sống động, dễ nhớ, dễ thuộc, “Mười chín tháng Tám” là ca khúc “để đời”, có sức cổ vũ, động viên quần chúng vùng dậy đấu tranh giành tự do, độc lập cho đất nước. Bài hát là tiếng nói khát vọng của Nhân dân, là tài sản văn hóa của dân tộc...

Nhạc sĩ Xuân Oanh nhìn tôi, nở nụ cười hiền hậu như cám ơn những lời nói trên. Qua tiếp xúc, tôi được biết thêm, sau Cách mạng tháng Tám, ông lên chiến khu Việt Bắc làm báo Cứu Quốc. Năm 1950, Xuân Oanh được cử tham gia vào các hoạt động hòa bình - đoàn kết - hữu nghị, vận động Nhân dân thế giới ủng hộ Việt Nam kháng chiến, kiến quốc. Từ đó, hơn 40 năm, ông gắn bó với công tác này cho đến lúc nghỉ hưu. Ông từng làm Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư kí Ủy ban bảo vệ hòa bình thế giới của Việt Nam.

Vừa làm việc trong lĩnh vực ngoại giao, nhạc sĩ Xuân Oanh vừa tiếp tục sáng tác hàng trăm ca khúc, trong đó có những bài nổi tiếng: “Hà Nội - Bắc Kinh - Mạc Tư Khoa”. “Quê hương anh bộ đội”, “Ca ngợi chế độ ta tươi đẹp”... Ngoài ra, dựa vào khả năng thành thạo hai ngoại ngữ Anh, Pháp, ông dịch thuật hơn 10 tác phẩm văn học nổi tiếng như: “Cuộc chiến tranh giữa các vì sao”, “Trần trụi giữa bầy sói”, “Cuộc phiêu lưu của Héc Quyn”...

Tôi chia tay ông giữa bề bộn công việc mà nhạc sĩ đang làm trong căn phòng nhỏ nhưng ấm cúng. Ông nói vui: “Mặc dù chưa một ngày được cầm súng nhưng tôi vẫn tự hào là đồng đội của anh, là Cựu chiến binh, bởi lẽ, đã hai lần cấp trên biệt phái tôi vào quân đội công tác; có ca khúc đoạt giải viết về lực lượng vũ trang và bản thân là chiến sĩ trên mặt trận văn hóa - ngoại giao...”.

Tôi xúc động xiết chặt tay Nhạc sĩ Xuân Oanh và cảm ơn những lời nói chí tình này...

Nhà văn Chi Phan

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

ninh binh 5 nam mot chang duong cua clb dien xuong chau van thien phu

Ninh Bình : 5 năm –một chặng đường của CLB diễn xướng chầu văn Thiên Phú

UNESCO công nhận thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam Phủ của người Việt là là Di sản Văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại...
van con nguoi khoc to nhu

Vẫn còn người khóc Tố Như

Sau 300 năm, hay 500 năm, hay cả nghìn năm sau nữa, người đời vẫn nhớ đến Nguyễn Du, với sự trân trọng bởi những gì ông đóng góp cho dân tộc và để lại cho đời.    
mc diep chi len tieng ve nu quan quan olympia 2020

MC Diệp Chi lên tiếng về nữ Quán quân Olympia 2020

MC Diệp Chi – người dẫn dắt cuộc thị Đường lên đỉnh Olympia năm nay – đã có “tâm thư” dài chia sẻ quan điểm cá nhân về tân quán quân Nguyễn Thị Thu Hằng.
hane phat dong chuong trinh vi bien dao xanh to quoc

HANE: Phát động chương trình Vì biển đảo xanh Tổ quốc

 Sáng 19/9, tại TP. Hồ Chí Minh, Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường TP. Hồ Chí Minh (HANE) kết hợp với Hiệp hội Nhựa Việt Nam (VPA) tổ chức công bố giai đoạn I - chương trình: “VÌ BIỂN ĐẢO XANH TỔ QUỐC” sẽ kéo dài trong 3 năm.
trao uoc mo den nhung sinh vien ngheo

Trao ước mơ đến những sinh viên nghèo

Suntory PepsiCo Việt Nam vừa phối hợp với Trung ương Hội Sinh viên Việt Nam trao 70 laptop cho sinh viên khó khăn, học khá giỏi tại Đà Nẵng, Quảng Nam và Quảng Ngãi.

Tin khác

Nhớ cụ đồ đất Ba Tri

nho cu do dat ba tri
Cụ Nguyễn Thị Từ, 86 tuổi, ở thị trấn Ba Tri, huyện Ba Tri,  tỉnh Bến Tre nói với vẻ đầy tự hào: “Cụ Đồ Chiểu luôn là niềm tự hào cho người dân xứ biển quê tôi bởi cuộc sống thanh bạch, gia tài về thơ văn của ông để lại rất đồ sộ và quý giá cho hậu thế…”.

Từ “Bẫy sinh tồn” liên tưởng đến đại dịch Covid – 19

tu bay sinh ton lien tuong den dai dich covid 19
“Vùng hoa lá bên trái và khu biển hồ mầu xanh bên phải hiện ra chiếc khẩu trang bịt kín khuôn mặt. Hậu quả của sự tàn phá thiên nhiên là con người phải hứng chịu nhiều bệnh tật, mà dịch Covid-19 chính là một trong những di hại đó…”. Đó là một trong những chia sẻ của ông Nguyễn Bá Trình, Tác giả bức tranh sơn dầu được ông đặt tên là “Bẫy sinh tồn”.

Truyền dạy để con, cháu nhớ về câu hát cha ông

truyen day de con chau nho ve cau hat cha ong
Theo chỉ dẫn của một cán bộ văn hóa huyện, chúng tôi tìm đến nhà Nghệ nhân dân gian Lương Thiêm Phú, 82 tuổi, thôn Trang Nà, xã Tình Húc, huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh…

Cờ tướng - môn thể thao trí tuệ

co tuong mon the thao tri tue
Thế kỉ V-VI, Cờ vua khởi nguồn từ môn chơi thời cổ ở Ấn Độ có tên gọi là “Chaturanga” có nghĩa là 4 binh chủng quân đội hợp thành: Chiến xa, tượng binh, kị binh và bộ binh.

Duyên thông gia

duyen thong gia
Một ngày đầu thu năm 1980, chị Nguyễn Kim Oanh, sinh năm 1959, nhân viên ngành thương nghiệp huyện Hiệp Hòa (tỉnh Bắc Giang) dẫn chàng công an huyện hơn mình 2 tuổi về nhà “ra mắt” thân mẫu. Chị còn giữ ý, chưa báo cáo với bố và các anh, các chị.

Nghi lễ cầu may của người Sán Chỉ

nghi le cau may cua nguoi san chi
Cộng đồng người Sán Chỉ chiếm 15,4% dân số ở Bình Liêu, tập trung chủ yếu tại xã Húc Động. Trước đây, do sống trong điều kiện tự cung tự cấp là tiền đề người Sán Chỉ tạo ra những sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng đặc sắc. Hoạt động sinh kế gắn liền với nông nghiệp nên hằng năm người Sán Chỉ rất chú trọng đến nghi lễ cầu may.
Xem thêm
nhung trai nghiem khong the bo lo vao mua thu o quy nhon

Những trải nghiệm không thể bỏ lỡ vào mùa thu ở Quy Nhơn

Nhờ cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp suốt 4 mùa, Quy Nhơn được mệnh danh là thiên đường nghỉ dưỡng lý tưởng quanh năm. Ghé thăm thành phố biển mùa ...
chiem nguong binh minh tren eo gio quy nhon trai nghiem nen thu mot lan trong doi

Chiêm ngưỡng bình minh trên Eo Gió – Quy Nhơn: Trải nghiệm nên thử một lần trong đời

Khoảnh khắc ngày mới lên nơi eo biển trải dài, sóng dập dìu làm loang những tia nắng đầu tiên phản chiếu trên mặt nước là ấn tượng không thể ...
binh thuan cong nhan mui ne la khu du lich quoc gia

Bình Thuận: Công nhận Mũi Né là Khu du lịch Quốc gia

Ngày 24/8, Bộ trưởng Bộ Văn hóa- Thể thao và Du lịch Nguyễn Ngọc Thiện ký Quyết định công nhận Khu du lịch Mũi Né, tỉnh Bình Thuận là Khu ...
liverpool nguoc dong danh bai arsenal

Liverpool ngược dòng đánh bại Arsenal

Với thế trận áp đảo, Liverpool đã chứng tỏ sức mạnh thật sự của nhà đương kim vô địch Premier League sau khi lội người dòng đánh bại Arsenal với tỉ ...
van quyen cung cac hoc tro slna vo dich u17 quoc gia

Văn Quyến cùng các học trò SLNA vô địch U17 Quốc gia

Trong trận tranh cup vô địch U17 Quốc gia, Văn quyến cùng các học trò SLNA đã trình diễn lối bóng đá đẹp mắt và xuất sắc đăng quang vô ...
pvf la mot trong ba hoc vien dao tao bong da tot nhat chau a

PVF là một trong ba học viện đào tạo bóng đá tốt nhất Châu Á

Trung tâm đào tạo bóng đá trẻ PVF vừa được Liên đoàn bóng đá Châu Á (AFC) chính thức cấp chứng nhận AFC Three-Star Academy. Đây là mức cao nhất ...
con chim se cut chan

Con chim sẻ cụt chân

Hôm nay ngày nghỉ, An được các bạn Quân, Tư rủ đi bẫy chim sẻ. Bẫy Quân mượn của anh mình. Nó biết cách bẫy, Tư có nhiệm vụ kiếm ...
giot nuoc mat muon mang

Giọt nước mắt muộn màng

“Ông đi đâu đấy? Chắc ông lại sang sông chứ gì?” Tôi cười, gọi khi ông Vĩ dắt xe máy đi phía sau cách tôi một quãng. Ông Vĩ quay ...
day dut

Day dứt

Chiếc Kia Morning đưa Phương Thảo vượt qua cửa khẩu Mộc Bài đến trung tâm tỉnh Battambang. Theo địa chỉ, lái xe người Việt kiều còn khá trẻ, tiếp tục ...
thu tuong bo nhiem dao dien do thanh hai lam pho tong giam doc vtv

Thủ tướng bổ nhiệm đạo diễn Đỗ Thanh Hải làm Phó Tổng Giám đốc VTV

Tại Quyết định 1468/QĐ-TTg ngày 25/9/2020, Thủ tướng Chính phủ bổ nhiệm ông Đỗ Thanh Hải giữ chức vụ Phó Tổng Giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam (VTV).
nhac si pho duc phuong qua doi o tuoi 76

Nhạc sĩ Phó Đức Phương qua đời ở tuổi 76

Nhạc sĩ Phó Đức Phương qua đời hôm nay (19/9) sau thời gian chống chọi với bệnh ung thư tụy, hưởng thọ 76 tuổi.
noo phuoc thinh cong bo du an am nhac lon nhat nam 2020

Noo Phước Thịnh công bố dự án âm nhạc lớn nhất năm 2020

Nam ca sĩ đã chính thức chia sẻ về một món quà nghệ thuật bí mật sẽ được anh gửi tặng người hâm mộ trong năm nay.
Phiên bản di động