Kỉ niệm 75 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9

Trò chuyện với nhạc sĩ Xuân Oanh

Nguyên là phóng viên Quân sự của Đài Tiếng nói Việt Nam, cách đây nhiều năm, tôi đến thăm, trò chuyện với Nhạc sĩ Xuân Oanh, tác giả bài hát “Mười chín tháng Tám”, để tìm hiểu hoàn cảnh ra đời của ca khác này. Hồi ấy ông vẫn ở trong căn hộ tập thể của Đài Tiếng nói Việt Nam, số 54 phố Quán Sứ. Mặc dù tuổi cao, Nhạc sĩ vẫn khỏe mạnh, minh mẫn, vui vẻ trò chuyện với khách.

Ông tâm sự: “Tôi sinh năm 1922, ở huyện Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh; trong gia đình thợ mỏ nghèo, mẹ mất sớm. Bản thân chỉ được học hết bậc Tiểu học và học dở dang bậc Trung học; mới 14 tuổi đã phải về Hải Phòng làm đủ nghề để kiếm sống. Một ít “vốn liếng” về âm nhạc, hội họa và ngoại ngữ có được là do tự học. Năm 19 tuổi, tôi lên Hà Nội làm gia sư dạy trẻ, vẽ mẫu quần áo, sửa chữa giày dép và được Nhà văn Nguyễn Đình Thi hướng dẫn làm công tác tuyên truyền cho mặt trận Việt Minh; công việc cụ thể là đi phân phát, giới thiệu báo Cờ giải phóng, báo Hồn Nước. Được tham gia công tác cách mạng, tôi thấy vinh hạnh lắm!...

Hồi tưởng lại không khí sục sôi cách mạng, ông cho biết, cả đêm 18/8/1945, Hà Nội hầu như không ai ngủ. Nhân dân chuẩn bị cờ, băng, biểu ngữ cho cuộc biểu tình ngày mai. Mới ba, bốn giờ sáng ngày 19, từng đoàn người rầm rập từ năm cửa ô kéo vào trung tâm thành phố. Mũi của Xuân Oanh đi từ phía nam Hà Nội, tiến thẳng về quảng trường Nhà hát lớn. Ông đi trong biển người náo nức, sôi động, hừng hực khí thế cách mạng như tức nước vỡ bờ. Mọi người cầm cờ, biểu ngữ, vừa đi vừa hô to các khẩu hiệu: “Toàn dân Việt Nam vùng lên! Vùng lên!”, “Thề đem xương máu quyết chiến đấu! Chiến đấu!”.

0226 19820 nhacsi 1
Nhạc sĩ Xuân Oanh

Được hòa mình trong dòng thác cách mạng đó; được chứng kiến những giờ phút thiêng liêng hào hùng này của đất nước, người thanh niên 23 tuổi Xuân Oanh không kìm nổi cảm xúc dâng trào, bỗng bật lên thành ý nhạc, lời ca: “Toàn dân Việt Nam đứng đều lên góp sức một ngày. Thề đem xương máu quyết lòng chiến đấu cho tương lai...” và cứ thế, “xuất thần” nhưng câu tiếp sau. Tác giả vừa sáng tác vừa hát lên để quần chúng đi trong đoàn biểu tình hát theo. Tới Nhà hát lớn thì ca khúc “Mười chín tháng Tám” đã hoàn chỉnh. Giữa quảng trường mùa thu, rực rỡ cờ sao, Nhân dân phấn khởi, tự hào, hát vang bài ca cách mạng sáng tác tại chỗ, kịp thời nhất: “... Người Việt Nam đều thống nhất reo vang lời thề: Mười chín tháng Tám, chớ quên là ngày khởi nghĩa. Hạnh phúc sáng tô non sông Việt Nam”.

Qua hồi tưởng của Nhạc sĩ Xuân Oanh, ngồi trò chuyện với ông, tôi có vài nhận xét: Bản hùng ca này như một lời hiệu triệu. Ngay sau đó được lan truyền cả nước, từ chiến khu Việt Bắc tới bưng biền kháng chiến Nam Bộ. Với giai điệu ngắn gọn, giản dị, hùng tráng, lời ca sống động, dễ nhớ, dễ thuộc, “Mười chín tháng Tám” là ca khúc “để đời”, có sức cổ vũ, động viên quần chúng vùng dậy đấu tranh giành tự do, độc lập cho đất nước. Bài hát là tiếng nói khát vọng của Nhân dân, là tài sản văn hóa của dân tộc...

Nhạc sĩ Xuân Oanh nhìn tôi, nở nụ cười hiền hậu như cám ơn những lời nói trên. Qua tiếp xúc, tôi được biết thêm, sau Cách mạng tháng Tám, ông lên chiến khu Việt Bắc làm báo Cứu Quốc. Năm 1950, Xuân Oanh được cử tham gia vào các hoạt động hòa bình - đoàn kết - hữu nghị, vận động Nhân dân thế giới ủng hộ Việt Nam kháng chiến, kiến quốc. Từ đó, hơn 40 năm, ông gắn bó với công tác này cho đến lúc nghỉ hưu. Ông từng làm Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư kí Ủy ban bảo vệ hòa bình thế giới của Việt Nam.

Vừa làm việc trong lĩnh vực ngoại giao, nhạc sĩ Xuân Oanh vừa tiếp tục sáng tác hàng trăm ca khúc, trong đó có những bài nổi tiếng: “Hà Nội - Bắc Kinh - Mạc Tư Khoa”. “Quê hương anh bộ đội”, “Ca ngợi chế độ ta tươi đẹp”... Ngoài ra, dựa vào khả năng thành thạo hai ngoại ngữ Anh, Pháp, ông dịch thuật hơn 10 tác phẩm văn học nổi tiếng như: “Cuộc chiến tranh giữa các vì sao”, “Trần trụi giữa bầy sói”, “Cuộc phiêu lưu của Héc Quyn”...

Tôi chia tay ông giữa bề bộn công việc mà nhạc sĩ đang làm trong căn phòng nhỏ nhưng ấm cúng. Ông nói vui: “Mặc dù chưa một ngày được cầm súng nhưng tôi vẫn tự hào là đồng đội của anh, là Cựu chiến binh, bởi lẽ, đã hai lần cấp trên biệt phái tôi vào quân đội công tác; có ca khúc đoạt giải viết về lực lượng vũ trang và bản thân là chiến sĩ trên mặt trận văn hóa - ngoại giao...”.

Tôi xúc động xiết chặt tay Nhạc sĩ Xuân Oanh và cảm ơn những lời nói chí tình này...

Nhà văn Chi Phan

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Thương hiệu nào từng được mệnh danh “đệ nhất Phở Hà Nội”

Thương hiệu nào từng được mệnh danh “đệ nhất Phở Hà Nội”

Câu hỏi này trước đây chắc ít người còn trả lời được bởi đó từng là câu chuyện dĩ vãng. Nhưng giờ đây, khi lịch sử được lần giở lại, món ngon được hồi sinh, câu hỏi ấy đã có câu trả lời rõ ràng và sống động.
Bắn pháo hoa khi chưa được cấp phép trong chương trình 'Huế - Countdown 2021'

Bắn pháo hoa khi chưa được cấp phép trong chương trình 'Huế - Countdown 2021'

Chiều 8/1, Văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh Thừa Thiên - Huế cho biết, các cơ quan chức năng đang làm rõ để xử lý theo quy định việc bắn pháo hoa nổ tầm thấp của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Gia Bảo Event - Media (đóng tại phường Xuân Phú, thành phố Huế) tại chương trình “Huế - Countdown 2021 - Thắp sáng niềm tự hào”.
Giữ nghề truyền thống

Giữ nghề truyền thống

Hơn 20 năm gắn bó với nghề làm bánh chưng đen truyền thống, bà Vi Thị Chắn, thôn Co Nhan I, xã Tình Húc, huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh không chỉ nâng cao kinh tế cho gia đình, mà còn gìn giữ các giá trị truyền thống của cha ông…
Gần 20 nghìn cư dân Ecopark mãn nhãn cùng đại tiệc countdown hoành tráng

Gần 20 nghìn cư dân Ecopark mãn nhãn cùng đại tiệc countdown hoành tráng

Đêm 31/12, đại tiệc countdown đón chào năm mới 2021 tại Ecopark đã diễn ra với gần 20.000 cư dân khu đô thị. Sự kiện năm nay được chủ đầu tư tổ chức dành riêng cho cư dân, có kinh phí lên tới 10 tỷ đồng.
Nôn nao hoa Tết ở miền Trung

Nôn nao hoa Tết ở miền Trung

Mưa lũ kéo dài trong nhiều ngày qua ở miền Trung, người trồng hoa cảnh phục vụ Tết Nguyên đán 2021 đang ngày đêm chăm tưới để "cứu" những vườn hoa cảnh đang bị hư hại nặng sau mưa lũ kéo dài...

Tin khác

Bình Liêu - Ai nhớ, ai quên...

Bình Liêu - Ai nhớ, ai quên...
Kì cuối: Nơi đánh thức những giấc mơ

Những người lính già cõng đá tri ân đồng đội

Những người lính già cõng đá tri ân đồng đội
Họ là những CCB của Sư đoàn 320 A từng tham gia trận đánh lịch sử Điểm cao 1015 (Sạc Ly) và 1049 (Del Ta) ngày 24/4/1972, nay là xã Rờ Koi, huyện Sa Thầy, tỉnh Kon Tum.

Cái say của người Quan họ…

Cái say của người Quan họ…
Tôi về quê hương Kinh Bắc trong những ngày cuối thu rực nắng. Suốt mấy ngày hòa mình trong không khí sinh hoạt, giao lưu sôi nổi của CLB Khiêu vũ NCT nơi đây, càng tâm niệm một điều các “liền anh liền chị” trên quê hương Quan họ không chỉ yêu thích những làn điệu dân ca truyền thống mà còn rất mềm mại, uyển chuyển và mạnh mẽ trong các điệu nhảy phương Tây hiện đại. Đáng yêu hơn, họ là những cụ ông cụ bà, thậm chí đã bảy, tám mươi xuân có lẻ…

Trận đánh lịch sử của Đại đội đặc công C90 Anh hùng

Trận đánh lịch sử của Đại đội đặc công C90 Anh hùng
Trong cuốn lịch sử tỉnh Gia Lai có ghi: “Đúng 20 giờ đêm 30/1/1968 (tức đêm 30 rạng sáng ngày mùng Một Tết Mậu Thân) tại làng O Sơr, các lực lượng quân sự khu 9 gồm 115 người (2 đại đội đặc công C90, C21 và 30 cán bộ chính trị đã tập kết để tiến vào thị xã Pleiku.

Bình Liêu - Ai nhớ, ai quên...

Bình Liêu - Ai nhớ, ai quên...
Kì I: Vẻ đẹp bất tận

Một chặng đường lao động của Hội Văn học nghệ thuật Đông Triều

Một chặng đường lao động của Hội Văn học nghệ thuật Đông Triều
Vừa qua Hội Văn học nghệ thuật thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh vừa cho ra mắt tập sách: Đông Triều ngày mới.
Xem thêm
“Amalfi bên bờ Địa Trung Hải" sẽ trở thành sàn catwalk đặc biệt nhất từ trước tới nay của Fashion Voyage

“Amalfi bên bờ Địa Trung Hải" sẽ trở thành sàn catwalk đặc biệt nhất từ trước tới nay của Fashion Voyage

Fashion Voyage #3 - show diễn lớn chưa từng có trong chuỗi Fashion Voyage của đạo diễn Long Kan do tập đoàn Sun Group tài trợ đã chính thức được ...
Dự báo có tuyết rơi cuối tuần này, du lịch Sa Pa lại “chiếm sóng”

Dự báo có tuyết rơi cuối tuần này, du lịch Sa Pa lại “chiếm sóng”

Du lịch Sa Pa đã có một kỳ nghỉ Tết dương lịch “viên mãn” với hơn 65.000 lượt khách và đang chờ đón làn sóng du khách mới, khi hoa ...
Hà Nội chào đón những du khách đầu tiên trong năm 2021

Hà Nội chào đón những du khách đầu tiên trong năm 2021

Sáng nay, 1-1-2021 tại Văn Miếu- Quốc Tử Giám, Hà Nội đã đón những vị khách đầu tiên tới "xông đất" Thủ đô. Đây là đoàn khách nội địa gồm ...
Novaland tài trợ cho Câu lạc bộ Sài Gòn FC

Novaland tài trợ cho Câu lạc bộ Sài Gòn FC

Novaland - Tập đoàn đầu tư và phát triển bất động sản hàng đầu Việt Nam vừa ký kết tài trợ cho Câu lạc bộ bóng đá Sài Gòn (Sài ...
S-Race ‘kích hoạt’ ý thức rèn luyện thể chất cho học sinh sinh viên

S-Race ‘kích hoạt’ ý thức rèn luyện thể chất cho học sinh sinh viên

Được tổ chức với quy mô lớn và mang tính chuyên môn cao, S-Race có ý nghĩa tích cực cổ vũ tinh thần rèn luyện thể thao, nâng cao thể ...
Đội bóng Nhật Bản Cerezo Osaka chiêu mộ Đặng Văn Lâm

Đội bóng Nhật Bản Cerezo Osaka chiêu mộ Đặng Văn Lâm

Nguồn tin của tờ Hochi xác nhận, câu lạc bộ Cerezo Osaka sẽ chiêu mộ thành công thủ môn Đặng Văn Lâm từ Muangthong United (Thái Lan).
Cô nàng i ngắn

Cô nàng i ngắn

Chuyến đi cao nguyên đá Đồng Văn của tôi lần ấy hoàn toàn ngẫu hứng. Nó được hình thành khi tôi ghé thăm anh bạn thân đang công tác tại ...
Người thầy của tôi

Người thầy của tôi

Cho tới giờ mỗi khi nhắc lại và biết ơn nhất, tôi vẫn luôn nghĩ về thầy Tiêu Âm, người thầy đã dìu dắt tôi suốt những tháng năm cấp ...
Một vòng nhân gian

Một vòng nhân gian

Ni cô Tuệ Tâm đang quét dọn những lá vàng rụng của đêm qua. Buổi sáng không khí bao giờ cũng trong lành, tĩnh lặng như nghe được cả tiếng ...
Nghệ sĩ ưu tú Xuân Bắc được bổ nhiệm làm Giám đốc Nhà hát Kịch Việt Nam

Nghệ sĩ ưu tú Xuân Bắc được bổ nhiệm làm Giám đốc Nhà hát Kịch Việt Nam

Chiều 14/1, nghệ sĩ Xuân Bắc đã nhận quyết định bổ nhiệm làm Giám đốc Nhà hát Kịch Việt Nam từ Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch.
Top 10 Hoa khôi Du lịch Việt Nam ‘phủ xanh’ đất trống hồ sinh thái Na Hang - Lâm Bình

Top 10 Hoa khôi Du lịch Việt Nam ‘phủ xanh’ đất trống hồ sinh thái Na Hang - Lâm Bình

5,3 ha khu vực rừng phòng hộ hồ sinh thái Na Hang - Lâm Bình (huyện Lâm Bình, Tuyên Quang) được phủ xanh nhờ sự chung tay của những người ...
Hotgirl 26 tuổi người Việt đính hôn với CEO 72 tuổi người Mỹ gây 'sốt'

Hotgirl 26 tuổi người Việt đính hôn với CEO 72 tuổi người Mỹ gây 'sốt'

Câu chuyện tình lệch 46 tuổi của hotgirl Việt và người đàn ông người Mỹ - Wynn Katz (72 tuổi, CEO của hãng thời trang ở Los Angeles) đang gây ...
Phiên bản di động