Trà dược phòng chống viêm khớp mùa lạnh

Tiết trời mưa phùn gió bấc lạnh lẽo là điều kiện thuận lợi cho bệnh lí viêm khớp phát sinh và phát triển, trong đó phải kể đến các chứng bệnh thường gặp như hư xương sụn cột sống cổ, hư xương sụn cột sống thắt lưng, viêm quanh khớp vai, viêm khớp dạng thấp, viêm thoái hóa khớp gối, viêm cột sống dính khớp...

Khi bị các chứng bệnh này, việc dùng các thuốc chống viêm, giảm đau và thực hành lí liệu pháp là hai vấn đề không thể thiếu trong thực tiễn lâm sàng của y học hiện đại. Tuy nhiên, vì còn khá nhiều các tác dụng phụ nên những tân dược loại này không hẳn đã là chỗ dựa đáng tin cậy của người bệnh.

Trong y học cổ truyền, các bệnh khớp nói chung đều thuộc phạm vi chứng tí phát sinh do nhiều nguyên nhân, trong đó phải kể đến 4 nhân tố chính là phong, hàn, thấp và nhiệt. Tùy theo từng mùa mà các nhân tố này giữ vai trò chính phụ khác nhau, về mùa lạnh, phong, hàn và thấp là 3 nhân tố chủ đạo mà cổ nhân thường gọi là chứng phong hàn thấp tí. Về mặt trị liệu, ngoài việc kê đơn bốc thuốc và châm cứu xoa bóp, người xưa còn sử dụng một chế phẩm rất độc đáo được gọi là trà dược. Trong bài viết này xin được giới thiệu với độc giả một số công thức trà dược điển hình để phòng chống viêm khớp về mùa lạnh.

Bài 1: Thổ ngưu tất (rễ cỏ xước) 30g, kê huyết đằng 30g. Hai vị tán vụn, hãm với nước sôi trong bình kín, sau 30 phút có thể dùng được, uống thay trà trong ngày. Công dụng: Thanh nhiệt khứ thấp, hoạt huyết thư cân, dùng cho bệnh viêm khớp có dấu hiệu sưng nóng. Trong bài, thổ ngưu tất vị đắng chua, tính bình, có công dụng hoạt huyết hoá ứ, trừ thấp lợi niệu, thanh nhiệt giải độc; kê huyết đằng vị đắng, tính ấm, có công dụng hoạt huyết bổ huyết, thư cân hoạt lạc. Nghiên cứu hiện đại cho thấy cả hai vị đều có tác dụng chống viêm khá tốt, riêng thổ ngưu tất đã có những công trình nghiên cứu ứng dụng điều trị viêm họng và bệnh bạch hầu đạt hiệu quả cao.

Ảnh minh hoạ
Ảnh minh hoạ

Bài 2: Thổ phục linh 40g, uy linh tiên 30g, phòng kỉ 10g. Các vị tán vụn, mỗi ngày lấy 30g hãm với nước sôi trong bình kín, sau 30 phút thì dùng được, uống thay trà trong ngày. Công dụng: Trừ thấp hoạt lạc, giải độc giảm đau, dùng cho bệnh viêm khớp có triệu chứng đau cố định, tại chỗ nề nhẹ. Trong bài, thổ phục linh vị ngọt, tính bình, có công dụng giải độc, trừ thấp, lợi quan tiết; uy linh tiên vị cay mặn, tính ấm, có công dụng trừ phong thấp, thông kinh lạc và giảm đau; phòng kỉ vị cay đắng, tính lạnh, có công dụng trừ phong thấp, lợi niệu giảm đau. Nghiên cứu hiện đại đã chứng minh cả ba vị đều có tác dụng kháng khuẩn chống viêm, uy linh tiên và phòng kỉ còn có tác dụng giảm đau rất thích hợp đối với việc trị liệu viêm khớp.

Bài 3: Sinh địa 50g, khương hoạt 30g, độc hoạt 30g, kê huyết đằng 40g, đương quy 30g, thiên ma 20g, ngưu tất 20g, tì giải 20g. Tất cả sấy khô tán vụn, mỗi ngày lấy 20 - 30g hãm với nước sôi trong bình kín, sau 30 phút thì dùng được, uống thay trà trong ngày, người uống được rượu có thể pha thêm chút ít hoàng tửu thì càng tốt. Công dụng: Khu phong trừ thấp, hoạt huyết giảm đau, dùng cho bệnh viêm khớp lâu ngày, khí huyết suy nhược, các khớp có biểu hiện viêm dính và biến dạng. Trong bài, sinh địa và đương quy có tác dụng tư âm bổ huyết; khương hoạt trừ phong thấp nửa trên, độc hoạt trừ phong thấp nửa dưới cơ thể; ngưu tất và kê huyết đằng hoạt huyết bổ thận; tì giải thải thấp qua đường tiết niệu. Nghiên cứu hiện đại đã chứng minh thiên ma, ngưu tất và độc hoạt đều có tác dụng chống viêm và giảm đau rõ rệt.

Bài 4: Dâm dương hoắc 30g, uy linh tiên 30g, xuyên khung 30g, nhục quế 30g, ké đầu ngựa 30g. Tất cả tán vụn, mỗi ngày lấy 30 - 40g hãm với nước sôi trong bình kín, sau 30 phút có thể dùng được, uống thay trà trong ngày, có thể pha thêm một chút rượu thì càng tốt. Công dụng: Tráng dương hoạt huyết, khứ phong trừ thấp, dùng cho chứng viêm khớp giai đoạn muộn khi các khớp đã biến dạng, thể trạng suy yếu, toàn thân đau mỏi, sợ lạnh, tay chân lạnh… Trong bài, dâm dương hoắc vị ngọt, tính ấm, có công dụng bổ thận tráng dương, khứ phong trừ thấp; nhục quế vị ngọt, tính nóng, có công dụng bổ nguyên dương, ấm tì vị, trừ hàn, thông huyết mạch; xuyên khung hoạt huyết; uy linh tiên và ké đầu ngựa trừ phong thấp. Nghiên cứu hiện đại đã chứng minh dâm dương hoắc có tác dụng chống viêm; xuyên khung, nhục quế, uy linh tiên và ké đầu ngựa đều có khả năng giảm đau rõ rệt.

Bài 5: Hoàng kì sống 10g, quế chi 4,5g, bạch thược sao 7,5g, ngũ gia bì 6g, gừng tươi 2 lát. Các vị thái vụn hãm với nước sôi trong bình kín, sau 20 phút có thể dùng được, uống thay trà trong ngày. Công dụng: Bổ khí huyết, trừ phong thấp, dùng cho chứng viêm khớp ở người suy nhược cơ thể, thiếu máu, các khớp đau nhưng không sưng nóng, chườm nóng đỡ đau. Trong bài, hoàng kì bổ khí, có khả năng nâng cao sức miễn dịch của cơ thể, chống viêm giảm đau, chống lão hóa; ngũ gia bì trừ phong thấp, làm mạnh gân cốt và hoạt huyết khứ ứ, trên nghiên cứu thực nghiệm cũng thể hiện khả năng chống viêm và giảm đau khá rõ; bạch thược bổ can dưỡng huyết, làm ấm tì vị và giảm đau. Các vị phối hợp với nhau tạo nên công năng bổ khí huyết, trừ phong thấp, thông kinh mạch và giảm đau của bài thuốc.

Nhìn chung, các phương trà dược nói trên đều rất đơn giản, dễ chế, dễ dùng, rẻ tiền và đạt hiệu quả ở một mức độ nhất định. Có thể sử dụng để điều trị dự phòng, điều trị hỗ trợ các thuốc khác trong giai đoạn bệnh tái phát và điều trị duy trì khi bệnh đã ổn định,

BS Hoàng Khánh Toàn

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Thực phẩm “vàng” dành cho người cao tuổi

Thực phẩm “vàng” dành cho người cao tuổi

Hệ miễn dịch, hệ tiêu hóa và các cơ quan trong cơ thể NCT suy giảm và các vấn đề tiềm ẩn về sức khỏe chính là l do biến NCT thành nhóm có nguy cơ nhiễm Covid-19 cao hơn. Vì vậy nên ăn những món dễ tiêu hóa nhưng vẫn bổ sung đủ dưỡng chất...
Đục thủy tinh thể ở người trẻ: Căn bệnh đáng báo động

Đục thủy tinh thể ở người trẻ: Căn bệnh đáng báo động

Càng ngày số lượng đục thủy tinh thể ở người trẻ càng tăng lên. Vậy nguyên nhân căn bệnh là gì? Có nguy hiểm không? Đục thủy tinh thể ở người trẻ hiện nay là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn tới mù loà. Phần lớn đối tượng trẻ bị mắc nhiều nhất là dân văn phòng do mắt thường xuyên phải tiếp xúc với ánh sáng mạnh từ laptop, điện thoại… trong thời gian dài...
Bệnh gan nhiễm mỡ nên ăn gì và kiêng gì?

Bệnh gan nhiễm mỡ nên ăn gì và kiêng gì?

Gan nhiễm mỡ nên ăn gì và kiêng gì là quan tâm hàng đầu của người bị bệnh, bởi dinh dưỡng là yếu tố có liên quan rất mật thiết đối với bệnh gan nhiễm mỡ. Chế độ ăn uống có vai trò quan trọng trong hình thành và diễn tiến bệnh, mà dinh dưỡng còn một trong các nội dung chủ yếu của điều trị gan nhiễm mỡ. Chế độ dinh dưỡng đúng cách giúp kiểm soát và điều trị bệnh gan nhiễm mỡ một cách hiệu quả hơn. Cho nên, bệnh gan nhiễm mỡ ăn gì và kiêng gì là điều người bệnh cần phải biết...
Bệnh loãng xương và cách điều trị

Bệnh loãng xương và cách điều trị

Việc điều trị loãng xương ở NCT không khó, nhưng cần rất nhiều thời gian và sự kiên trì để đạt kết quả cao nhất. Quá trình lão hóa diễn ra ở tất cả các cơ quan trên cơ thể NCT. Đặc biệt là với hệ xương khớp, quá trình lão hóa này sẽ làm xương trở nên mềm xốp hơn, hay còn gọi là loãng xương. Nếu không được điều trị loãng xương ở NCT kịp thời, bệnh có thể để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng...
Chuyên gia luận về điều trị ung thư bằng y học cổ truyền

Chuyên gia luận về điều trị ung thư bằng y học cổ truyền

Ung thư là căn bệnh vô cùng nguy hiểm và đáng sợ, đặc trưng bởi khả năng xâm lấn, lây lan đến các bộ phận của cơ thể. Ung thư nếu không phát hiện và điều trị kịp thời, người bệnh sẽ tử vong nhanh chóng…

Tin khác

Phụ nữ mang thai có nên dùng thuốc bổ đông y?

Phụ nữ mang thai có nên dùng thuốc bổ đông y?
Khi mang thai, có người mẹ nào lại không mong muốn sinh hạ được đứa con lành lặn, khoẻ mạnh và chính bản thân mình cũng có đủ sức để “vượt cạn” và nuôi con? Bởi vậy, ngoài việc ăn uống đủ về lượng và tốt về chất, tâm lí chung của các thai phụ là rất muốn được bồi bổ thêm bằng thuốc, trong đó có các thuốc bổ của y học cổ truyền.

Bộ Y tế: Không chỉ định xét nghiệm đối với việc đi lại của người dân

Bộ Y tế: Không chỉ định xét nghiệm đối với việc đi lại của người dân
Theo hướng dẫn tạm thời về chuyên môn y tế của Bộ Y tế thực hiện Nghị quyết số 128/NQ-CP Quy định tạm thời "Thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch COVID-19", những người đã tiêm vaccine hoặc khỏi COVID-19 chỉ cần xét nghiệm khi có yêu cầu hoặc từ vùng có dịch cấp độ 4.

Vấn đề của hệ tim mạch

Vấn đề  của hệ tim mạch
Chứng phình động mạch chủ có thể xảy ra tại nhiều vị trí dọc theo động mạch chủ, trong kì trước chúng ta đã tìm hiểu về chứng phình động mạch chủ bụng. Trong kì này và kì tiếp theo cùng tìm hiểu về chứng bệnh khá tương đồng với bệnh phình động mạch chủ bụng nhưng cũng có nhiều điểm khác biệt là: Phình động mạch chủ ngực...

Nâng cao sức khỏe tâm thần cho người cao tuổi

Nâng cao sức khỏe tâm thần cho người cao tuổi
Hiện nay quá trình già hóa trên toàn cầu đang diễn ra nhanh chóng. Sự phát triển của khoa học kĩ thuật công nghệ, đặc biệt là trong lĩnh vực y khoa, đã giúp con người có cuộc sống tốt hơn và kéo dài tuổi thọ. Để có tuổi già khỏe mạnh, bên cạnh việc đảm bảo sức khỏe về thể chất, chăm lo cho sức khỏe tinh thần cũng vô cùng quan trọng.

Lần đầu tiên thay thế thành công xương khớp nhân tạo in 3D cho bệnh nhân khuyết tật suốt 18 năm

Lần đầu tiên thay thế thành công xương khớp nhân tạo in 3D cho bệnh nhân khuyết tật suốt 18 năm
Thay xương khớp nhân tạo in 3D đã từng bước được ứng dụng thành công, cứu sống và bảo tồn chi thể cho nhiều ca ung thư xương tại Việt Nam. Nhưng vừa qua, lần đầu tiên công nghệ này được ứng dụng để thay thế đoạn xương đùi và khớp gối cho một người phụ nữ khuyết tật mất đoạn xương và thoái hóa khớp kèm theo biến dạng, co rút phần mềm suốt 18 năm nay.

Thực phẩm tốt và các hoạt động nâng cao sức khỏe NCT

Thực phẩm tốt và các hoạt động nâng cao sức khỏe NCT
Bên cạnh chế độ dinh dưỡng hợp lí, người cao tuổi (NCT) cần xây dựng đời sống tinh thần khỏe mạnh để nâng cao sức khỏe và tuổi thọ.
Xem thêm
Bộ Y tế: Không chỉ định xét nghiệm đối với việc đi lại của người dân

Bộ Y tế: Không chỉ định xét nghiệm đối với việc đi lại của người dân

Theo hướng dẫn tạm thời về chuyên môn y tế của Bộ Y tế thực hiện Nghị quyết số 128/NQ-CP Quy định tạm thời "Thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch COVID-19", những người đã tiêm vaccine hoặc khỏi COVID-19 chỉ cần xét nghiệm khi có yêu cầu hoặc từ vùng có dịch cấp độ 4.
Lần đầu tiên thay thế thành công xương khớp nhân tạo in 3D cho bệnh nhân khuyết tật suốt 18 năm

Lần đầu tiên thay thế thành công xương khớp nhân tạo in 3D cho bệnh nhân khuyết tật suốt 18 năm

Thay xương khớp nhân tạo in 3D đã từng bước được ứng dụng thành công, cứu sống và bảo tồn chi thể cho nhiều ca ung thư xương tại Việt Nam. Nhưng vừa qua, lần đầu tiên công nghệ này được ứng dụng để thay thế đoạn xương đùi và khớp gối cho một người phụ nữ khuyết tật mất đoạn xương và thoái hóa khớp kèm theo biến dạng, co rút phần mềm suốt 18 năm nay.
Giải Nobel Y học năm 2021 vinh danh hai nhà khoa học người Mỹ David Julius và Ardem Patapoutian

Giải Nobel Y học năm 2021 vinh danh hai nhà khoa học người Mỹ David Julius và Ardem Patapoutian

Chiều 4/10 (theo giờ Hà Nội), Giải Nobel Y học năm 2021 đã được trao cho hai nhà sinh học người Mỹ David Julius và Ardem Patapoutian, để tôn vinh những phát hiện của họ về cơ chế thụ cảm nhiệt độ và xúc giác.
Ứng dụng di động “S-Health” đầu tiên về chăm sóc sức khỏe từ xa cho người cao tuổi

Ứng dụng di động “S-Health” đầu tiên về chăm sóc sức khỏe từ xa cho người cao tuổi

Ngày 29/9, Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) phối hợp với Bộ Y tế công bố chính thức ứng dụng di động S-Health, một nền tảng mới được thiết kế đặc biệt dành chăm sóc sức khỏe từ xa cho người cao tuổi, một trong trong những nhóm dân số dễ bị tổn thương nhất trong xã hội, đặc biệt là trong các tình huống khẩn cấp và ứng phó nhân đạo.
Người cao tuổi cẩn trọng với những bệnh nguy hiểm thường gặp

Người cao tuổi cẩn trọng với những bệnh nguy hiểm thường gặp

Khi tuổi càng cao, nhiều chức năng của cơ thể bị suy giảm và sức khỏe yếu dần. Do đó, người cao tuổi dễ mắc bệnh và những bệnh mãn tính thường hay tái phát. Dưới đây là một số bệnh thường gặp ở người cao tuổi.
Cảnh báo các yếu tố nguy cơ dẫn đến bệnh ung thư đại trực tràng

Cảnh báo các yếu tố nguy cơ dẫn đến bệnh ung thư đại trực tràng

Theo thống kê của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), ung thư đại trực tràng xếp thứ 3 trong số các bệnh ung thư phổ biến ở nam giới và xếp thứ hai ở nữ. Hầu hết bệnh ung thư đại trực tràng giai đoạn đầu có những dấu hiệu sớm nhưng không được chú ý. Vì vậy, nhiều trường hợp chẩn đoán, phát hiện bệnh khi đã tiến triển đến giai đoạn muộn, gây khó khăn trong việc điều trị, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người bệnh.
Thực phẩm “vàng” dành cho người cao tuổi

Thực phẩm “vàng” dành cho người cao tuổi

Hệ miễn dịch, hệ tiêu hóa và các cơ quan trong cơ thể NCT suy giảm
Phụ nữ mang thai có nên dùng thuốc bổ đông y?

Phụ nữ mang thai có nên dùng thuốc bổ đông y?

Khi mang thai, có người mẹ nào lại không mong muốn sinh hạ được đứa con lành lặn, khoẻ mạnh và chính bản thân mình cũng có đủ sức để “vượt cạn” và nuôi con? Bởi vậy, ngoài việc ăn uống đủ về lượng và tốt về chất, tâm lí chung của các thai phụ là rất muốn được bồi bổ thêm bằng thuốc, trong đó có các thuốc bổ của y học cổ truyền.
Nâng cao sức khỏe tâm thần cho người cao tuổi

Nâng cao sức khỏe tâm thần cho người cao tuổi

Hiện nay quá trình già hóa trên toàn cầu đang diễn ra nhanh chóng
Phiên bản di động