Trà dược phòng chống viêm khớp mùa lạnh

Tiết trời mưa phùn gió bấc lạnh lẽo là điều kiện thuận lợi cho bệnh lí viêm khớp phát sinh và phát triển, trong đó phải kể đến các chứng bệnh thường gặp như hư xương sụn cột sống cổ, hư xương sụn cột sống thắt lưng, viêm quanh khớp vai, viêm khớp dạng thấp, viêm thoái hóa khớp gối, viêm cột sống dính khớp...

Khi bị các chứng bệnh này, việc dùng các thuốc chống viêm, giảm đau và thực hành lí liệu pháp là hai vấn đề không thể thiếu trong thực tiễn lâm sàng của y học hiện đại. Tuy nhiên, vì còn khá nhiều các tác dụng phụ nên những tân dược loại này không hẳn đã là chỗ dựa đáng tin cậy của người bệnh.

Trong y học cổ truyền, các bệnh khớp nói chung đều thuộc phạm vi chứng tí phát sinh do nhiều nguyên nhân, trong đó phải kể đến 4 nhân tố chính là phong, hàn, thấp và nhiệt. Tùy theo từng mùa mà các nhân tố này giữ vai trò chính phụ khác nhau, về mùa lạnh, phong, hàn và thấp là 3 nhân tố chủ đạo mà cổ nhân thường gọi là chứng phong hàn thấp tí. Về mặt trị liệu, ngoài việc kê đơn bốc thuốc và châm cứu xoa bóp, người xưa còn sử dụng một chế phẩm rất độc đáo được gọi là trà dược. Trong bài viết này xin được giới thiệu với độc giả một số công thức trà dược điển hình để phòng chống viêm khớp về mùa lạnh.

Bài 1: Thổ ngưu tất (rễ cỏ xước) 30g, kê huyết đằng 30g. Hai vị tán vụn, hãm với nước sôi trong bình kín, sau 30 phút có thể dùng được, uống thay trà trong ngày. Công dụng: Thanh nhiệt khứ thấp, hoạt huyết thư cân, dùng cho bệnh viêm khớp có dấu hiệu sưng nóng. Trong bài, thổ ngưu tất vị đắng chua, tính bình, có công dụng hoạt huyết hoá ứ, trừ thấp lợi niệu, thanh nhiệt giải độc; kê huyết đằng vị đắng, tính ấm, có công dụng hoạt huyết bổ huyết, thư cân hoạt lạc. Nghiên cứu hiện đại cho thấy cả hai vị đều có tác dụng chống viêm khá tốt, riêng thổ ngưu tất đã có những công trình nghiên cứu ứng dụng điều trị viêm họng và bệnh bạch hầu đạt hiệu quả cao.

Ảnh minh hoạ
Ảnh minh hoạ

Bài 2: Thổ phục linh 40g, uy linh tiên 30g, phòng kỉ 10g. Các vị tán vụn, mỗi ngày lấy 30g hãm với nước sôi trong bình kín, sau 30 phút thì dùng được, uống thay trà trong ngày. Công dụng: Trừ thấp hoạt lạc, giải độc giảm đau, dùng cho bệnh viêm khớp có triệu chứng đau cố định, tại chỗ nề nhẹ. Trong bài, thổ phục linh vị ngọt, tính bình, có công dụng giải độc, trừ thấp, lợi quan tiết; uy linh tiên vị cay mặn, tính ấm, có công dụng trừ phong thấp, thông kinh lạc và giảm đau; phòng kỉ vị cay đắng, tính lạnh, có công dụng trừ phong thấp, lợi niệu giảm đau. Nghiên cứu hiện đại đã chứng minh cả ba vị đều có tác dụng kháng khuẩn chống viêm, uy linh tiên và phòng kỉ còn có tác dụng giảm đau rất thích hợp đối với việc trị liệu viêm khớp.

Bài 3: Sinh địa 50g, khương hoạt 30g, độc hoạt 30g, kê huyết đằng 40g, đương quy 30g, thiên ma 20g, ngưu tất 20g, tì giải 20g. Tất cả sấy khô tán vụn, mỗi ngày lấy 20 - 30g hãm với nước sôi trong bình kín, sau 30 phút thì dùng được, uống thay trà trong ngày, người uống được rượu có thể pha thêm chút ít hoàng tửu thì càng tốt. Công dụng: Khu phong trừ thấp, hoạt huyết giảm đau, dùng cho bệnh viêm khớp lâu ngày, khí huyết suy nhược, các khớp có biểu hiện viêm dính và biến dạng. Trong bài, sinh địa và đương quy có tác dụng tư âm bổ huyết; khương hoạt trừ phong thấp nửa trên, độc hoạt trừ phong thấp nửa dưới cơ thể; ngưu tất và kê huyết đằng hoạt huyết bổ thận; tì giải thải thấp qua đường tiết niệu. Nghiên cứu hiện đại đã chứng minh thiên ma, ngưu tất và độc hoạt đều có tác dụng chống viêm và giảm đau rõ rệt.

Bài 4: Dâm dương hoắc 30g, uy linh tiên 30g, xuyên khung 30g, nhục quế 30g, ké đầu ngựa 30g. Tất cả tán vụn, mỗi ngày lấy 30 - 40g hãm với nước sôi trong bình kín, sau 30 phút có thể dùng được, uống thay trà trong ngày, có thể pha thêm một chút rượu thì càng tốt. Công dụng: Tráng dương hoạt huyết, khứ phong trừ thấp, dùng cho chứng viêm khớp giai đoạn muộn khi các khớp đã biến dạng, thể trạng suy yếu, toàn thân đau mỏi, sợ lạnh, tay chân lạnh… Trong bài, dâm dương hoắc vị ngọt, tính ấm, có công dụng bổ thận tráng dương, khứ phong trừ thấp; nhục quế vị ngọt, tính nóng, có công dụng bổ nguyên dương, ấm tì vị, trừ hàn, thông huyết mạch; xuyên khung hoạt huyết; uy linh tiên và ké đầu ngựa trừ phong thấp. Nghiên cứu hiện đại đã chứng minh dâm dương hoắc có tác dụng chống viêm; xuyên khung, nhục quế, uy linh tiên và ké đầu ngựa đều có khả năng giảm đau rõ rệt.

Bài 5: Hoàng kì sống 10g, quế chi 4,5g, bạch thược sao 7,5g, ngũ gia bì 6g, gừng tươi 2 lát. Các vị thái vụn hãm với nước sôi trong bình kín, sau 20 phút có thể dùng được, uống thay trà trong ngày. Công dụng: Bổ khí huyết, trừ phong thấp, dùng cho chứng viêm khớp ở người suy nhược cơ thể, thiếu máu, các khớp đau nhưng không sưng nóng, chườm nóng đỡ đau. Trong bài, hoàng kì bổ khí, có khả năng nâng cao sức miễn dịch của cơ thể, chống viêm giảm đau, chống lão hóa; ngũ gia bì trừ phong thấp, làm mạnh gân cốt và hoạt huyết khứ ứ, trên nghiên cứu thực nghiệm cũng thể hiện khả năng chống viêm và giảm đau khá rõ; bạch thược bổ can dưỡng huyết, làm ấm tì vị và giảm đau. Các vị phối hợp với nhau tạo nên công năng bổ khí huyết, trừ phong thấp, thông kinh mạch và giảm đau của bài thuốc.

Nhìn chung, các phương trà dược nói trên đều rất đơn giản, dễ chế, dễ dùng, rẻ tiền và đạt hiệu quả ở một mức độ nhất định. Có thể sử dụng để điều trị dự phòng, điều trị hỗ trợ các thuốc khác trong giai đoạn bệnh tái phát và điều trị duy trì khi bệnh đã ổn định,

BS Hoàng Khánh Toàn

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Những điều người dân cần chú ý trước khi đi tiêm vaccine COVID-19

Những điều người dân cần chú ý trước khi đi tiêm vaccine COVID-19

Bộ Y tế khuyến cáo người dân cần chuẩn bị và làm những việc sau trước khi đi tiêm vaccine COVID-19.
5 “bí kíp” dinh dưỡng để người cao tuổi sống khỏe

5 “bí kíp” dinh dưỡng để người cao tuổi sống khỏe

Khi có tuổi không đồng nghĩa với bệnh tật, tuy nhiên có tuổi chỉ cơ thể ngày một yếu hơn, hoạt động thể lực giảm, tính tình, khẩu vị cũng thay đổi. Mặt khác hệ thống miễn dịch suy giảm dễ mắc một số bệnh mạn tính như tim mạch, huyết áp, đái tháo đường... Sau đây là 5 “bí kíp” về dinh dưỡng để người cao tuổi sống vui, sống khỏe với con cháu.
Top 3 thực phẩm gây tăng cân mất kiểm soát

Top 3 thực phẩm gây tăng cân mất kiểm soát

Khoai tây chiên, gà rán, bánh donuts là những thực phẩm có thể gây tăng cân mất kiểm soát. Kể cả với những người không quá quan trọng việc giảm cân thì đây cũng là những thực phẩm không tốt cho cơ thể nếu ăn quá nhiều.
Hội Chữ thập đỏ TP Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh: Trao tặng trang thiết bị y tế cho Ban chỉ đạo phòng chống dịch Covid-19

Hội Chữ thập đỏ TP Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh: Trao tặng trang thiết bị y tế cho Ban chỉ đạo phòng chống dịch Covid-19

Hội Chữ thập đỏ (CTĐ) TP Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh đã tổ chức trao tặng Ban chỉ đạo phòng chống dịch bệnh Covid-19 TP Thủ Đức trang thiết bị y tế, tổng trị giá 205 triệu đồng.
TP Hồ Chí Minh: Bệnh viện Nhi Đồng 2 sẵn sàng tiếp nhận bệnh nhi mắc Covid-19

TP Hồ Chí Minh: Bệnh viện Nhi Đồng 2 sẵn sàng tiếp nhận bệnh nhi mắc Covid-19

Sáng 18/6, chỉ sau một ngày nhận lệnh từ Sở Y tế, Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng 2 lập tức chỉ đạo triển khai ngay khu điều trị bệnh nhi Covid-19 tại một góc khuôn viên riêng trong bệnh viện (góc đường Chu Mạnh Trinh và Nguyễn Du, cổng số 3, chỉ mở khi tiếp nhận bệnh nhi Covid-19, sau đó đóng ngay).

Tin khác

Sau cắt bỏ khối u trực tràng nên điều trị như thế nào?

Sau cắt bỏ khối u trực tràng nên điều trị như thế nào?
Với đông nam dược từ ngàn xưa, khi khoa học công nghệ chưa phát triển các thầy thuốc đã phải điều trị cho nhiều bệnh nhân mắc ung thư, trong đó có ung thư đại trực tràng. Tuy nhiên, đông nam dược cho đến nay chưa đủ điều kiện để chứng minh, vì vậy đa số các ca ung thư chỉ tìm đến đông nam dược như một phương pháp hỗ trợ cuối cùng…

Điếc đột ngột: Không dễ xác định nguyên nhân

Điếc đột ngột: Không dễ xác định nguyên nhân
Theo nhiều nghiên cứu, điếc đột ngột có xu hướng xảy ra nhiều đối với người làm việc ở những nơi ồn ào, công việc căng thẳng. Ước lượng điếc đột ngột gia tăng hằng năm, có thể gặp ở mọi lứa tuổi nhưng thường gặp ở người lớn độ tuổi 40 và 50...

Phát hiện sớm thoái hóa điểm vàng ở người cao tuổi

Phát hiện sớm thoái hóa điểm vàng ở người cao tuổi
Thoái hóa điểm vàng là nguyên nhân hàng đầu gây mất thị lực. Thoái hóa điểm vàng khiến tầm nhìn bị hạn chế, mọi thứ xung quanh trở nên mờ nhạt, méo mó. Bệnh tuy không gây đau đớn nhưng khó hồi phục, ảnh hưởng đến hoạt động hằng ngày...

Hà Tĩnh: Ghi nhận thêm 11 ca dương tính với SARS-CoV-2

Hà Tĩnh: Ghi nhận thêm 11 ca dương tính với SARS-CoV-2
Sáng 13/6, tin từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Hà Tĩnh, tỉnh này đã ghi nhận thêm 11 trường hợp dương tính với SARS-CoV-2 tại Lộc Hà, Hương Sơn và TP Hà Tĩnh.

Thanh niên Bình Phước ủng hộ, gắn kết cùng Campuchia phòng chống dịch Covid -19

Thanh niên Bình Phước ủng hộ, gắn kết cùng Campuchia phòng chống dịch Covid -19
Này 9/6/2021, Tỉnh đoàn - Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tỉnh Bình Phước phối hợp cùng Huyện ủy, UBND huyện Bù Gia Mập trao các phần quà trị giá hơn 100 triệu đồng vận động từ các doanh nghiệp để “tiếp sức” huyện Ô Răng, tỉnh Mondulkiri (Vương quốc Campuchia) trong mùa dịch Covid -19.

Con người dưới cách nhìn của y học cổ truyền (Kì 36)

Con người dưới cách nhìn của y học cổ truyền (Kì 36)
Trong những kì trước chúng ta đã tìm hiểu về ba đường kinh dương ở chân (kinh túc dương minh vị, túc thái dương bàng quang và túc thiếu dương đởm và hai đường kinh âm ở chân: Túc thái âm tì, túc thiếu âm thận. Trong kì này sẽ cùng tìm hiểu về đường kinh âm ở còn lại ở chân là túc quyết âm can…
Xem thêm
Những điều người dân cần chú ý trước khi đi tiêm vaccine COVID-19

Những điều người dân cần chú ý trước khi đi tiêm vaccine COVID-19

Bộ Y tế khuyến cáo người dân cần chuẩn bị và làm những việc sau trước khi đi tiêm vaccine COVID-19.
Hội Chữ thập đỏ TP Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh: Trao tặng trang thiết bị y tế cho Ban chỉ đạo phòng chống dịch Covid-19

Hội Chữ thập đỏ TP Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh: Trao tặng trang thiết bị y tế cho Ban chỉ đạo phòng chống dịch Covid-19

Hội Chữ thập đỏ (CTĐ) TP Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh đã tổ chức trao tặng Ban chỉ đạo phòng chống dịch bệnh Covid-19 TP Thủ Đức trang thiết ...
TP Hồ Chí Minh: Bệnh viện Nhi Đồng 2 sẵn sàng tiếp nhận bệnh nhi mắc Covid-19

TP Hồ Chí Minh: Bệnh viện Nhi Đồng 2 sẵn sàng tiếp nhận bệnh nhi mắc Covid-19

Sáng 18/6, chỉ sau một ngày nhận lệnh từ Sở Y tế, Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng 2 lập tức chỉ đạo triển khai ngay khu điều trị bệnh ...
Nghe kém ở người cao tuổi và cách khắc phục hiệu quả

Nghe kém ở người cao tuổi và cách khắc phục hiệu quả

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), lão thính là một vấn đề về sức khỏe phổ biến ở người cao tuổi nhưng lại không được quan tâm đúng ...
Có thể làm chậm sự lão hóa của mắt

Có thể làm chậm sự lão hóa của mắt

Theo quy luật tự nhiên, sự phát triển của con người tới khoảng 25 tuổi thì dừng lại, sau đó chuyển dần sang xu hướng thoái hóa. Đã là quy ...
Người cao tuổi cần đề phòng bệnh hen tái phát khi trời lạnh

Người cao tuổi cần đề phòng bệnh hen tái phát khi trời lạnh

Ở người cao tuổi (NCT) mắc bệnh hen, cần hết sức đề phòng các cơn hen cấp tái phát, bởi nếu không được xử trí kịp thời có thể dẫn ...
Top 3 thực phẩm gây tăng cân mất kiểm soát

Top 3 thực phẩm gây tăng cân mất kiểm soát

Khoai tây chiên, gà rán, bánh donuts là những thực phẩm có thể gây tăng cân mất kiểm soát. Kể cả với những người không quá quan trọng việc giảm ...
Cần lưu ý khi ăn 6 loại thực phẩm bổ dưỡng này để tránh gây hại cho cơ thể

Cần lưu ý khi ăn 6 loại thực phẩm bổ dưỡng này để tránh gây hại cho cơ thể

Một số loại thức ăn được xếp vào hàng "siêu thực phẩm" bởi hàm lượng giá trị dinh dưỡng cao mà chúng mang đến cho cơ thể con người. Tuy ...
Mướp đắng và những lợi ích tuyệt vời đối với sức khỏe

Mướp đắng và những lợi ích tuyệt vời đối với sức khỏe

Bổ sung mướp đắng vào thực đơn ăn uống giúp giảm lượng Cholesterol, tăng cường miễn dịch, bổ gan... đây cũng là thực phẩm giàu chất xơ và Vitamin K ...
Phiên bản di động