Tăng mỡ máu ở người cao tuổi

Tăng mỡ máu là một chứng bệnh gặp khá phổ biến, đặc biệt ở NCT. Tăng mỡ máu có ảnh hưởng xấu tới sức khỏe và chất lượng cuộc sống người bệnh, thậm chí gây biến chứng nguy hiểm. Vì vậy, NCT nên làm gì để phòng chứng tăng mỡ máu?...

Mỡ máu là gì?

Mỡ máu (lipid máu) có 2 loại chính, đó là cholessterol và triglycerit. Cholesterol là một chất béo có ở các mảng tế bào của tất cả các mô tổ chức trong cơ thể và sẽ được vận chuyển trong huyết tương con người để nuôi dưỡng cơ thể. Trong đó, phần lớn cholesterol được gan tổng hợp từ các chất béo bão hòa và một phần nhỏ được hấp thu bởi thực phẩm được đưa vào từ mỡ, lòng, phủ tạng động vật, trứng, sữa, thịt đỏ, tôm…

Cholesterol gồm cholessterol toàn phần, cholesterol tốt (HDL-C) và cholesterol xấu (Cholesterol thấp: LDL-C và rất thấp: VLDL-C). Cholesterol tốt có vai trò làm cho thành động mạch mềm mại để lưu thông máu tốt hơn và bảo vệ thành mạch máu chống lại sự xơ vữa. Trong khi đó cholesterol xấu hoặc rất xấu (có tỉ trọng thấp hoặc rất thấp) lại làm xơ vữa thành động mạch, từ đó hạn chế lưu thông máu, thậm chí tạo điều kiện cho việc hình thành cục máu đông hoặc mảng xơ vữa bị bong ra, sẽ gây tắc mạch hết sức nguy hiểm (gây nhồi máu cơ tim, đột qụy não).

tang mo mau o nguoi cao tuoi

Còn triglycerit là gì? Khi acid béo (loại tự do) được hấp thu qua gan và sẽ được chuyển thành cholesterol. Nếu như lượng acid béo này bị dư thừa chúng sẽ trở thành triglycerit. Tại gan, triglycerit sẽ kết hợp với chất apoprotein và được đưa ra khỏi gan dưới dạng lipoprotein có tỉ trọng thấp. Khi xuất hiện sự mất cân bằng giữa lipid vào gan và lipid ra khỏi gan, mỡ (lipid) sẽ tích lại trong gan gây nên tình trạng gan nhiễm mỡ. Hậu quả của gan nhiễm mỡ là làm xơ gan, nếu không được điều trị và có chế độ ăn uống hợp lí.

Khi nào được gọi là bị tăng mỡ máu?

Bình thường cholesterol toàn phần trong máu nhỏ hơn 5,2mmol/l, trong đó cholesterol xấu (có tỉ trọng thấp) nhỏ hơn 3,4mmol/l. Nếu xét nghiệm máu lúc đói có các chỉ số cholesterol lớn hơn 5,2mmol/l hoặc cholesterol xấu (LDL-C) lớn hơn 3,4mmol/l hoặc cả hai đều tăng so với chỉ số bình thường, lúc này được gọi là tăng mỡ máu. Bên cạnh đó tryglicerid có chỉ số bình thường trong máu là 2,26mmol/l, khi chỉ số này cao hơn chứng tỏ mỡ máu cao. Như vậy, khi một trong ba loại (cholesterol toàn phần, cholessterol xấu và tryglicerit) hoặc hai trong ba loại hoặc cả ba tăng hơn chỉ số bình thường là hiện tượng tăng mỡ máu.

Nguyên nhân gây tăng mỡ máu

Hầu hết là do thói quen ăn uống và sinh hoạt không hợp lí của mỗi người là nguyên nhân làm tăng mỡ máu, đặc biệt, NCT còn do suy giảm các chức năng cuả cơ thể, nhất là các cơ quan có vai trò điều tiết mỡ máu (gan, mật…). Vì vậy, tăng mỡ máu có liên quan mật thiết với chế độ dinh dưỡng và chế độ sinh hoạt, sự vận động cơ thể. Do đó, những NCT có chế độ dinh dưỡng không hợp lí xảy ra tương đối thường xuyên hoặc có thói quen ăn nhiều mỡ, lòng, phủ tạng động vật, các loại thịt đỏ (thịt trâu, bò, chó, ngựa…), tôm, lòng đỏ trứng, sữa toàn phần, bơ trong các bữa ăn chính hằng ngày sẽ có nguy cơ tăng mỡ máu. Những người béo phì, lười hoặc ít vận động là một trong các nguy cơ làm tăng mỡ máu. Ngoài ra, một số tác giả cho rằng có một số bệnh gây rối loạn chuyển hóa (đái đường), hoặc di truyền cũng có thể có nguy cơ làm tăng mỡ máu.

Biến chứng nguy hiểm do tăng mỡ máu đối với NCT

Cholesterol rất cần cho sự hoạt động của màng các tế bào trong cơ thể, cần cho sự hoạt động của cơ thể để sản xuất ra một nội tiết tố và cũng là thành phần rất quan trọng của muối mật. Tuy vậy, khi cholesterol tăng cao, nhất là loại cholesterol toàn phần và đặc biệt là Cholesterol xấu (LDC - C) sẽ gây tăng huyết áp, dẫn đến nhiều hệ lụy xấu như rối loạn tuần hoàn não, cơn thiếu máu não thoáng qua, xuất huyết não, hoặc nhồi máu cơ tim. Với NCT, xơ vữa động mạch là một nguy cơ xấu cho hệ tim mạch, bởi vì, ngoài tác dụng làm tăng huyết áp, xơ vữa động mạch còn làm cho lòng động mạch hẹp lại, tạo ra các cục máu đông gây tắc mạch đặc biệt là động mạch não, động mạch vành. Nếu các mảng xơ vữa động mạch này bị bong ra, đi theo dòng máu đến các động mạch nhỏ (động mạch vành tim, động mạch não) sẽ làm tắc động mạch gây nhồi máu cơ tim hoặc tắc mạch não làm nhũn não gây đột qụy, nếu không cấp cứu kịp thời có thể tử vong. Do đó, một trong những tai biến đột qụy ở NCT là do tăng huyết áp hoặc do xơ vữa động mạch hoặc cả hai lí do mà tăng mỡ máu là một trong các nguyên nhân đáng kể gây ra.

Làm gì để phòng bệnh xơ vữa động mạch?

Để phòng tăng mỡ máu, NCT cần lưu ý hạn chế ăn mỡ động vật, thay vào đó là ăn dầu thực vật trong các bữa ăn chính. Hạn chế hoặc không nên ăn lòng, phủ tạng động vật, các loại thịt có màu đỏ (thịt trâu, bò, chó…). Do đó, NCT nên ăn cá thay cho thịt (mỗi tuần nên ăn 2 - 3 bữa cá, chọn loại cá giàu omega-3 như cá hồi, cá ngừ). Thêm vào đó, nên tăng cường ăn rau, trái cây (cam, bưởi, táo, nho, cam quýt, rau xanh, bắp cải, củ cải, cải bẹ, cải xanh, cà rốt, cà chua, cà tím, đu đủ, hành…) hoặc ăn thêm tỏi (hoặc uống dầu tỏi), các loại hạt (đỗ, lạc, giá đỗ). Nên kiêng rượu bia hoặc hạn chế đến mức tối đa. Tập thể dục đều đặn hoặc chơi các môn thể thao nhẹ nhàng (cầu lông, bóng bàn…) hoặc đi bộ (là hình thức vận động phù hợp nhất với NCT). Tuy vậy, mỗi ngày chỉ nên đi bộ khoảng 60 phút, chia làm 2 - 3 lần, không nên đi bộ một lúc 60 phút và không nên đi bộ vào lúc trời nắng hoặc thời tiết lạnh.

NCT nên khám bệnh theo định kì, nhất là người có tiền sử tăng mỡ máu, tăng huyết áp kèm theo bệnh đái đường

Đỗ Thông (theo SK&ĐS)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

can trong voi nhung bien chung nguy hiem cua benh basedow

Cẩn trọng với những biến chứng nguy hiểm của bệnh basedow!

Basedow là một trong những bệnh lí tuyến giáp phổ biến, gây nhiều ảnh hưởng đến sức khỏe người mắc. Bài viết dưới đây sẽ đề cập đến những biến chứng nghiêm trọng mà bệnh basedow có thể gây ra cũng như biện pháp khắc phục hiệu quả, an toàn.
vien nghe den tieu thuc cua cong ty tnhh y hoc co truyen le thai ton gop phan ho tro suc khoe nct

Viên nghệ đen tiêu thực của Công ty TNHH Y học Cổ truyền Lê Thái Tôn góp phần hỗ trợ sức khỏe NCT

 Sau thời gian dài nghiên cứu và thử nghiệm thành công, Công ty TNHH Y học Cổ truyền Lê Thái Tôn đã đưa ra thị trường sản phẩm bảo vệ sức khỏe: Viên nghệ đen tiêu thực, đã được Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế cấp giấy tiếp nhận đăng ký công bố sản phẩm. Đây là thực phẩm bảo vệ sức khỏe cho người cao tuổi.  
tang cuong suc khoe than tam bang cac phuong phap y hoc co truyen

Tăng cường sức khỏe thân tâm bằng các phương pháp Y học cổ truyền

Đó là chủ đề buổi Hội thảo do Trung tâm Tư vấn sức khỏe cộng đồng TP Hồ Chí Minh và Group Sapa Trị liệu Việt tổ chức sáng 29/9, tại Bảo tàng Phụ nữ TP Hồ Chí Minh, có nhiều người cao tuổi tham dự.
chu trong nang cao nghiep vu cham soc suc khoe nct

Chú trọng nâng cao nghiệp vụ, chăm sóc sức khỏe NCT

Công tác dân số hiện còn nhiều khó khăn, cơ quan dân số của các huyện đang giai đoạn kiện toàn, thiếu người làm việc, cán bộ quản lí; viên chức dân số cấp xã sau kiện toàn nhiều người chưa được đào tạo chuyên môn, chưa có kinh nghiệm công tác và phải kiêm nhiệm vụ ở trạm y tế; mức bồi dưỡng cho cộng tác viên thực hiện công việc dân số ở thôn, tổ dân phố thấp, chưa được cải thiện.
viem dai trang man tinh can benh de mac nhung kho chua

Viêm đại tràng mạn tính, căn bệnh dễ mắc nhưng khó chữa

Viêm đại tràng mạn tính là một bệnh thường gặp ở nước ta, bệnh rất khó trị dứt điểm và hay tái phát, biểu hiện bằng những cơn đau bụng thường xuyên, rối loạn tiêu hóa gây ảnh hưởng tới sức khỏe và cuộc sống của người bệnh.

Tin khác

Cách tự nhiên để xương chắc khỏe

cach tu nhien de xuong chac khoe
Mật độ xương rất quan trọng đối với xương và sức khỏe tổng thể. Nếu xương giảm mật độ, chúng có thể dễ dàng bị gãy. Tuy nhiên, có nhiều cách giúp tăng cường và duy trì mật độ xương một cách tự nhiên.

Hướng dẫn cách bảo đảm an toàn trong chăm sóc Người cao tuổi trong đại dịch COVID-19

huong dan cach bao dam an toan trong cham soc nguoi cao tuoi trong dai dich covid 19
Trong bối cảnh COVID- 19 đang đe dọa toàn cầu và mỗi quốc gia, Trong số người bị nhiễm COVID-19, người cao tuổi (NCT) luôn có nguy cơ tử vong cao hơn những người ở lứa tuổi trẻ hơn vì hầu hết NCT bị mắc bệnh nền.

Giúp NCT phòng bệnh hô hấp mùa nắng nóng

giup nct phong benh ho hap mua nang nong
Nắng nóng kéo dài, nhất là những ngày gần đây, thời tiết ngoài trời ở miền Bắc nước ta có ngày lên trên 40 độ, nhiều bệnh có xu hướng gia tăng, trong đó có bệnh đường hô hấp, đặc biệt hay gặp ở NCT. Vậy, mùa Hè NCT nên làm gì để phòng bệnh đường hô hấp?

Đột qụy nhiệt và những phương pháp phòng ngừa trong mùa nắng nóng

dot quy nhiet va nhung phuong phap phong ngua trong mua nang nong
Nắng nóng không chỉ ảnh hưởng đến tuyến bài tiết trên da, đốt cháy các tế bào,… Mà còn khiến đột qụy có nguy cơ tăng cao do sốc nhiệt, đặc biệt là các đối tượng người cao tuổi có tiền sử bị tăng huyết áp, đái tháo đường, mỡ máu cao…

Covid -19: Đối tượng có nguy cơ cao diễn biến tăng nặng sẽ tập trung vào nhóm người cao tuổi trong thời gian tới

covid 19 do i tu o ng co nguy co cao die n bie n ta ng na ng se ta p trung va o nho m ngu o i cao tuo i trong thoi gian toi
"Nếu người cao tuổi bị bệnh, COVID-19 sẽ làm cho các bệnh mãn tính đó thúc đẩy chuyển thành giai đoạn cấp hoặc đợt cấp, do đó bệnh nhân rất dễ tử vong".
Xem thêm
tu 15112020 phat den 200 trieu dong vi pham hanh chinh trong linh vuc y te

Từ 15/11/2020 phạt đến 200 triệu đồng vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế

Cá nhân có thể bị phạt tối đa tới 100 triệu đồng và 200 triệu đồng đối với tổ chức nếu vi phạm hành chính về khám bệnh, chữa bệnh, ...
ha noi cuu me con thai phu nguy kich do tai nan giao thong

Hà Nội: Cứu mẹ con thai phụ nguy kịch do tai nạn giao thông

Thai phụ 37 tuần 3 ngày được các bác sĩ Bệnh viện Phụ sản Hà Nội cứu thoát khỏi  nguy kịch sau tai nạn giao thông.
cat bo khoi u nang buong trung nang 9kg cho cu ba 63 tuoi

Cắt bỏ khối u nang buồng trứng nặng 9kg cho cụ bà 63 tuổi

Các bác sĩ Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Phú Thọ vừa thực hiện phẫu thuật cắt bỏ 2 khối u cho cụ bà N.T.C (63 tuổi, trú tại Vân Phú, ...
phong benh gan o nguoi cao tuoi

Phòng bệnh gan ở người cao tuổi

Theo quy luật của tự nhiên, càng lớn tuổi các hoạt động cơ thể ngày càng suy yếu, người cao tuổi (NCT) sẽ phải đối diện với gánh nặng bệnh ...
8 thuc pham giup danh tan chung tao bon hieu qua

 8 thực phẩm giúp ‘đánh tan’ chứng táo bón hiệu quả

Táo bón kéo dài có thể làm giảm cảm giác thèm ăn, dẫn đến cơ thể suy nhược và gây nhiều phiền toái trong cuộc sống. Tuy nhiên, chỉ cần ...
dau hieu canh bao roi loan mo mau nguoi cao tuoi can luu y

Dấu hiệu cảnh báo rối loạn mỡ máu, người cao tuổi cần lưu ý

Hầu hết người bị rối loạn mỡ máu ban đầu thường ít có triệu chứng rõ ràng, nhưng một số dấu hiệu như chân đau, tê bì, đau ngực hoặc ...
tra duoc duong sinh mua thu

Trà dược dưỡng sinh mùa Thu

Mùa Thu, mưa ít gió nhiều, độ ẩm trong không khí giảm thấp, khí táo với đặc tính khô hanh dễ làm hao tổn phần dịch trong cơ thể gây ...
vinamilk mang niem vui uong sua den voi tre em phu yen dip tet trung thu

Vinamilk mang niềm vui uống sữa đến với trẻ em Phú Yên dịp tết Trung thu

Hòa cùng không khí đón ngày tết Trung thu đang đến gần, niềm vui uống sữa đã được Quỹ sữa Vươn cao Việt Nam và Vinamilk mang đến với các ...
lam song lai nhung cay thuoc truyen thong quy hiem tai viet nam

Làm sống lại những cây thuốc truyền thống quý hiếm tại Việt Nam

Trong hơn 12.000 loài thực vật tại Việt Nam thì có gần 6.000 loài cho công dụng làm thuốc, nhiều loài dược liệu được xếp vào loài quý hiếm trên ...
Phiên bản di động