Sức khỏe não bộ (Kì 2)

Chấn thương sọ não là một dạng chấn thương đặc biệt nguy hiểm, đe dọa trực tiếp đến tính mạng của bệnh nhân. Tùy theo nguyên nhân gây chấn thương và vị trí tổn thương mà sẽ gây ra các dạng chấn thương sọ não khác nhau...

4. Các dạng chấn thương sọ não

4.1. Chấn động

Chấn thương sọ não do va chạm thường được coi là chấn thương sọ não nhẹ, không có bất kì tổn thương cấu trúc tổng thể thứ phát nào sau đó. Chấn động thường xuất hiện sau những cú đánh trực tiếp vào đầu. Một chấn thương do chấn động thường khiến gây ảnh hưởng đến trạng thái tâm thần của bệnh nhân với nhiều mức độ khác nhau từ lú lẫn nhẹ đến trạng thái bất tỉnh thực sự trong vài phút.

Các phương pháp cận lâm sàng như chụp cắt lớp vi tính và chụp cộng hưởng từ không cho thấy bất kì bất thường nào ngay lập tức. Tuy nhiên, các kĩ thuật hình ảnh mới hơn sử dụng MRI chức năng có thể giúp chẩn đoán chấn động sớm hơn.

Một tình trạng rất hiếm gặp của chấn động đó là hội chứng tác động thứ hai. Hội chứng này thường gặp ở các vận động viên. Sự kích động của các vận động viên thường là một chấn động, tuy nhiên họ có thể trở lại thi đấu sớm và gặp phải chấn động thứ hai, trong khi quá trình hồi phục chấn thương ban đầu đang diễn ra. Tình trạng này thường tiến triển nhanh chóng thành phù não ác tính, xảy ra trong một thời gian ngắn sau khi xảy ra chấn thương thứ hai. Tỉ lệ tử vong của dạng chấn thương sọ não này là từ 50 - 100%.

2656 20190612 091547 802468 chan thuong so naomax 800x800

4.2. Bệnh não chấn thương mạn tính (CTE)

Chấn thương sọ não nhẹ lặp đi lặp lại có thể dẫn đến một biểu hiện chậm được gọi là bệnh não chấn thương mạn tính (CTE). Tổn thương này đã gây được sự chú ý rộng rãi trên các phương tiện truyền thông vì một trong những hậu quả đáng tiếc của nó là rối loạn tâm thần, cuối cùng dẫn đến hành vi tự tử ở một số vận động viên thể thao chuyên nghiệp.

Các biểu hiện lâm sàng khác của bệnh não chấn thương mạn tính bao gồm: Rối loạn giọng nói, run, khó tập trung chú ý, suy giảm trí nhớ và chức năng điều hành, các dấu hiệu mất phối hợp. Bệnh não chấn thương mạn tính có thể là kết quả của quá trình mất dần tế bào thần kinh.

4.3. Máu tụ ngoài trục

Máu tụ ngoài trục bao gồm cả máu tụ ngoài màng cứng (EDH) và máu tụ dưới màng cứng (SDH).

Máu tụ ngoài màng cứng cổ điển là kết quả của một cú đánh trực tiếp vào vùng thái dương, đôi khi gây vỡ hộp sọ, dẫn đến đứt động mạch màng não giữa. Tuy nhiên, chấn thương tĩnh mạch như gián đoạn xoang ngang cũng có thể gây ra máu tụ dưới màng cứng.

Tụ máu ngoài màng cứng có thể phát triển về kích thước nhanh chóng, khiến cho bệnh nhân có thể có biểu hiện về cơ bản bình thường sau chấn thương, nhưng sau đó lại nhanh chóng có các biểu hiện của tăng áp lực nội sọ, tụt não.

Máu tụ dưới màng cứng thường là hậu quả của chấn thương do di chuyển của bề mặt não so với mặt dưới của hộp sọ, gây ra chấn thương cắt đứt các tĩnh mạch bắc cầu. Tụ máu dưới màng cứng cấp tính khá nguy hiểm cho bệnh nhân vì nó liên quan đến mức độ tổn thương não tiềm ẩn cao hơn nhiều so với tụ máu ngoài màng cứng. Bệnh nhân có thể bị phù não dẫn đến sự chuyển dịch đường giữa của cấu trúc và sự tiến triển của hội chứng thoát vị não nếu không được điều trị kịp thời.

Có một số trường hợp tụ máu dưới màng cứng không được bệnh nhân chú ý trong một khoảng thời gian. Khi máu tụ trong khoang dưới màng cứng hóa lỏng theo thời gian, có thể gặp tụ máu dưới màng cứng bán cấp và mạn tính.

Tụ máu dưới màng cứng mạn tính gặp nhiều hơn ở NCT, đặc biệt là với những người điều trị bằng thuốc chống kết tập tiểu cầu hoặc thuốc chống đông máu. Biểu hiện thông thường của tụ máu dưới màng cứng bán cấp và mạn tính thường âm thầm hơn với các chứng đau đầu, liệt nửa người, các vấn đề về giọng nói, lú lẫn và thay đổi tư duy là phổ biến nhất. Trong một số trường hợp hiếm gặp, bệnh nhân sẽ có biểu hiện suy giảm thần kinh đáng kể do tụ máu dưới màng cứng mạn tính một bên hoặc hai bên không được điều trị.

4.4. Nhiễm trùng và xuất huyết dưới nhện do chấn thương

Chấn thương do va chạm xảy ra tại vị trí va chạm, trong khi chấn thương liên kết thường xảy ra ở bên cạnh vị trí va chạm, thường gây tổn thương cho thùy trán và thùy thái dương.

Xuất huyết khoang dưới nhện thường do chấn thương và diễn ra khi các mao mạch nhỏ bị rách và cuối cùng là tràn máu thoáng qua vào khoang dưới nhện. Xuất huyết dưới nhện do chấn thương không phải là chấn thương não nghiêm trọng như xuất huyết dưới nhện do phình mạch tự phát. Bởi trong trường hợp này, máu sẽ được chứa vào khoang dưới nhện dưới áp lực động mạch.

4.5. Tổn thương theo trục khuếch tán (DAI)

Tổn thương theo trục khuếch tán (DAI) là dạng chấn thương cắt trục. Các lực tác động tăng hoặc giảm tốc đột ngột gây ra.

Tùy thuộc vào vị trí tổn thương mà bệnh nhân có thể có các biểu hiện lâm sàng ở các mức độ khác nhau. Một số ít bệnh nhân tổn thương theo trục khuếch tán có thể thay đổi ý thức trong vài ngày, trong khi những người khác có biểu hiện liệt nửa người do dính nang bên trong. Những bệnh nhân khác không bao giờ tỉnh lại do mất tính toàn vẹn của trục trong các bộ phận của hệ thống kích hoạt dạng lưới. (còn tiếp)

Mời quý độc giả đón đọc kì tiếp theo của: “Tai biến mạch máu nãovà những vấn đề cần biết” trong chuyên đề “Sức khỏe não bộ”.

Chuyên mục được sự đồng hành của Công ty CP truyền thông chăm sóc sức khỏe Sao Đại Việt - Phòng khám chuyên khoa Y học cổ truyền Sao Đại Việt - Thành viên Hội Giáo dục chăm sóc sức khỏe cộng đồng Việt Nam.

Địa chỉ: Số 18 Nguyễn Đổng Chi, phường Cầu Diễn, quận Nam Từ Liêm, TP Hà Nội.

Điện thoại: 0243.207.26.26 - Di động: 084.777.6863.

www.facebook.com/toasangtroiyeuthuong www.saodaiviet.vn

Email: saodaiviet.vn@gmail.com Youtube: Sao Đại Việt

Mọi ý kiến về bài viết, xin quý vị vui lòng liên lạc với địa chỉ trên.

BS Đỗ Nam Khánh & BS YHCT Nguyễn Mạnh Linh

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Vinamilk tổ chức ngày hội Sữa học đường, mang niềm vui uống sữa tại trường đến với trẻ em Vĩnh Long

Vinamilk tổ chức ngày hội Sữa học đường, mang niềm vui uống sữa tại trường đến với trẻ em Vĩnh Long

Ngày 24.11.2020 tại tỉnh Vĩnh Long, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Vĩnh Long đã phối hợp với Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk) tổ chức Ngày hội Sữa học đường với sự tham gia của hơn 500 thầy cô giáo, phụ huynh và các em học sinh. Đây là một hoạt động nằm trong khuôn khổ chương trình Sữa học đường giai đoạn 2018 – 2021 do tỉnh Vĩnh Long triển khai.
Con người dưới cách nhìn của Y học cổ truyền (Kì 8)

Con người dưới cách nhìn của Y học cổ truyền (Kì 8)

Ở các kì trước chúng ta đã tìm hiểu về chức năng của tạng Tâm, Tâm bào, Tiểu trường đối với sức khỏe của một người, cũng như so sánh với Tim và màng ngoài tim trong Y học hiện đại. Trong kì này chúng ta cùng tìm hiểu về công năng của phủ Tam tiêu - có quan hệ biểu lí với tạng Tâm bào…
Lợi ích tuyệt vời của trà hoa cúc đối với sức khỏe

Lợi ích tuyệt vời của trà hoa cúc đối với sức khỏe

Duy trì thói quen uống trà hoa cúc giúp cải thiện giấc ngủ, tăng cường hệ miễn dịch, kiểm soát lượng đường trong máu, nhất là bệnh nhân tiểu đường...
TP.Hồ Chí Minh: Tổ chức khoá tập huấn phục hồi chức năng thần kinh sau đột quỵ

TP.Hồ Chí Minh: Tổ chức khoá tập huấn phục hồi chức năng thần kinh sau đột quỵ

Theo báo cáo của Tổ chức Y tế thế giới, mỗi năm thế giới có tới khoảng 17 triệu trường hợp đột quỵ với khoảng 6 triệu ca tử vong và thêm 5 triệu người sống sót nhưng phải chịu các di chứng tàn tật trong thời gian dài, thậm chí vĩnh viễn; tạo một gánh nặng không hề nhỏ về trách nhiệm chăm sóc cho gia đình, người thân, đội ngũ y tế và xã hội.
Cảnh báo Viên dưỡng khớp X3 vi phạm về quảng cáo

Cảnh báo Viên dưỡng khớp X3 vi phạm về quảng cáo

Cục An toàn Thực phẩm cảnh báo, thực phẩm bảo vệ sức khỏe Viên dưỡng khớp X3 đang vi phạm nội dung quảng cáo tại một số website.

Tin khác

5 người nhập cảnh nhiễm Covid-19

5 người nhập cảnh nhiễm Covid-19
Chiều 25/11, Bộ Y tế công bố thêm 5 ca nhiễm Covid-19, đều là người nhập cảnh được cách ly ngay, nâng tổng số ca nhiễm lên 1321.

Group Spa Trị Liệu Việt ký hợp tác chiến lược với các đối tác

Group Spa Trị Liệu Việt ký hợp tác chiến lược với các đối tác
Mới đây, lương y Phan Cao Bình, Ủy viên Ban chấp hành Hội Di sản Văn hóa TP Hồ Chí Minh, nhà sáng lập mô mình Spa Trị Liệu Việt đã tổ chức buổi lễ ra mắt các thành viên, đồng thời ký kết hợp tác chiến lược với các đối tác là các chủ Spa, các chủ doanh nghiệp du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng để nhân rộng mô hình Spa Trị Liệu Việt – một mô mình Spa theo hướng trị liệu bằng day bấm các huyệt đạo theo phương pháp y học cổ truyền.

Bệnh viện Đa khoa huyện Thạch Thất, TP Hà Nội: Bé 15 tháng tuổi tử vong, bệnh viện nói gì?

Bệnh viện Đa khoa huyện Thạch Thất, TP Hà Nội: Bé 15 tháng tuổi tử vong, bệnh viện nói gì?
Bệnh viện Đa khoa huyện Thạch Thất, TP Hà Nội đã tạm đình chỉ kíp trực ngày 22/11 để làm rõ nguyên nhân liên quan đến bệnh nhi C.H.K.A (15 tháng tuổi) tử vong khi điều trị viêm phế quản tại đây.

Quảng Trị: 4 người tử vong do liên quan đến bệnh ‘vi khuẩn ăn thịt người’

Quảng Trị: 4 người tử vong do liên quan đến bệnh ‘vi khuẩn ăn thịt người’
4 trong số 30 ca bệnh "vi khuẩn ăn thịt người" (bệnh Whitmore) tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Quảng Trị đã tử vong. Theo ngành y tế Quảng Trị, "vi khuẩn ăn thịt người" tăng đột biến kể từ ngày 14/10 (sau đợt mưa lũ diễn ra trên địa bàn).

Những bài tập thư giãn và tăng cường cho cơ mắt

Những bài tập thư giãn và tăng cường cho cơ mắt
Đôi mắt của bạn thường cảm thấy căng thẳng? Bạn có liên tục nhìn vào màn hình LED tại nơi làm việc, trong giờ nghỉ hoặc ở nhà không? Bạn hãy cẩn thận vì những việc làm này có thể gây mỏi mắt, các vấn đề về thị lực, khô mắt và thậm chí là gây ra cảm giác lo lắng và đau đầu.

Khắc phục chứng rối loạn tiêu hóa ở NCT

Khắc phục chứng rối loạn tiêu hóa ở NCT
Rối loạn tiêu hóa (RLTH) là chứng bệnh gặp ở mọi lứa tuổi và gây nên những phiền toái cho người bệnh. Với NCT, RLTH càng dễ xảy ra và ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe...
Xem thêm
Lợi ích tuyệt vời của trà hoa cúc đối với sức khỏe

Lợi ích tuyệt vời của trà hoa cúc đối với sức khỏe

Duy trì thói quen uống trà hoa cúc giúp cải thiện giấc ngủ, tăng cường hệ miễn dịch, kiểm soát lượng đường trong máu, nhất là bệnh nhân tiểu đường...
Cảnh báo Viên dưỡng khớp X3 vi phạm về quảng cáo

Cảnh báo Viên dưỡng khớp X3 vi phạm về quảng cáo

Cục An toàn Thực phẩm cảnh báo, thực phẩm bảo vệ sức khỏe Viên dưỡng khớp X3 đang vi phạm nội dung quảng cáo tại một số website.
5 người nhập cảnh nhiễm Covid-19

5 người nhập cảnh nhiễm Covid-19

Chiều 25/11, Bộ Y tế công bố thêm 5 ca nhiễm Covid-19, đều là người nhập cảnh được cách ly ngay, nâng tổng số ca nhiễm lên 1321.
Phòng ngừa tai biến mạch máu não ở người cao tuổi trong mùa lạnh

Phòng ngừa tai biến mạch máu não ở người cao tuổi trong mùa lạnh

Tai biến mạch máu não hay còn gọi là đột quỵ - một bệnh lý hết sức nguy hiểm đối với người cao tuổi. Đặc biệt, bệnh có chiều hướng ...
Ăn gì tăng trí nhớ?

Ăn gì tăng trí nhớ?

Có một khả năng ghi nhớ tốt là ước vọng của mọi người, đặc biệt đối với học sinh, sinh viên và những người lao động trí óc.
Phòng bệnh gan ở người cao tuổi

Phòng bệnh gan ở người cao tuổi

Theo quy luật của tự nhiên, càng lớn tuổi các hoạt động cơ thể ngày càng suy yếu, người cao tuổi (NCT) sẽ phải đối diện với gánh nặng bệnh ...
Vinamilk tổ chức ngày hội Sữa học đường, mang niềm vui uống sữa tại trường đến với trẻ em Vĩnh Long

Vinamilk tổ chức ngày hội Sữa học đường, mang niềm vui uống sữa tại trường đến với trẻ em Vĩnh Long

Ngày 24.11.2020 tại tỉnh Vĩnh Long, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Vĩnh Long đã phối hợp với Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk) tổ chức Ngày ...
Group Spa Trị Liệu Việt ký hợp tác chiến lược với các đối tác

Group Spa Trị Liệu Việt ký hợp tác chiến lược với các đối tác

Mới đây, lương y Phan Cao Bình, Ủy viên Ban chấp hành Hội Di sản Văn hóa TP.Hồ Chí Minh, nhà sáng lập mô mình Spa Trị Liệu Việt đã ...
Vinamilk và Quỹ sữa Vươn cao Việt Nam trao tặng hơn 94.000 ly sữa cho trẻ em khó khăn Hà Giang

Vinamilk và Quỹ sữa Vươn cao Việt Nam trao tặng hơn 94.000 ly sữa cho trẻ em khó khăn Hà Giang

Tại Hà Giang, vùng đất cực Bắc của đất nước, vẫn còn đó những mái trường xa xôi nơi núi non hiểm trở và những hoàn cảnh trẻ em khó ...
Phiên bản di động