Sức khỏe não bộ (Kì 2)

Chấn thương sọ não là một dạng chấn thương đặc biệt nguy hiểm, đe dọa trực tiếp đến tính mạng của bệnh nhân. Tùy theo nguyên nhân gây chấn thương và vị trí tổn thương mà sẽ gây ra các dạng chấn thương sọ não khác nhau...

4. Các dạng chấn thương sọ não

4.1. Chấn động

Chấn thương sọ não do va chạm thường được coi là chấn thương sọ não nhẹ, không có bất kì tổn thương cấu trúc tổng thể thứ phát nào sau đó. Chấn động thường xuất hiện sau những cú đánh trực tiếp vào đầu. Một chấn thương do chấn động thường khiến gây ảnh hưởng đến trạng thái tâm thần của bệnh nhân với nhiều mức độ khác nhau từ lú lẫn nhẹ đến trạng thái bất tỉnh thực sự trong vài phút.

Các phương pháp cận lâm sàng như chụp cắt lớp vi tính và chụp cộng hưởng từ không cho thấy bất kì bất thường nào ngay lập tức. Tuy nhiên, các kĩ thuật hình ảnh mới hơn sử dụng MRI chức năng có thể giúp chẩn đoán chấn động sớm hơn.

Một tình trạng rất hiếm gặp của chấn động đó là hội chứng tác động thứ hai. Hội chứng này thường gặp ở các vận động viên. Sự kích động của các vận động viên thường là một chấn động, tuy nhiên họ có thể trở lại thi đấu sớm và gặp phải chấn động thứ hai, trong khi quá trình hồi phục chấn thương ban đầu đang diễn ra. Tình trạng này thường tiến triển nhanh chóng thành phù não ác tính, xảy ra trong một thời gian ngắn sau khi xảy ra chấn thương thứ hai. Tỉ lệ tử vong của dạng chấn thương sọ não này là từ 50 - 100%.

suc khoe nao bo ki 2

4.2. Bệnh não chấn thương mạn tính (CTE)

Chấn thương sọ não nhẹ lặp đi lặp lại có thể dẫn đến một biểu hiện chậm được gọi là bệnh não chấn thương mạn tính (CTE). Tổn thương này đã gây được sự chú ý rộng rãi trên các phương tiện truyền thông vì một trong những hậu quả đáng tiếc của nó là rối loạn tâm thần, cuối cùng dẫn đến hành vi tự tử ở một số vận động viên thể thao chuyên nghiệp.

Các biểu hiện lâm sàng khác của bệnh não chấn thương mạn tính bao gồm: Rối loạn giọng nói, run, khó tập trung chú ý, suy giảm trí nhớ và chức năng điều hành, các dấu hiệu mất phối hợp. Bệnh não chấn thương mạn tính có thể là kết quả của quá trình mất dần tế bào thần kinh.

4.3. Máu tụ ngoài trục

Máu tụ ngoài trục bao gồm cả máu tụ ngoài màng cứng (EDH) và máu tụ dưới màng cứng (SDH).

Máu tụ ngoài màng cứng cổ điển là kết quả của một cú đánh trực tiếp vào vùng thái dương, đôi khi gây vỡ hộp sọ, dẫn đến đứt động mạch màng não giữa. Tuy nhiên, chấn thương tĩnh mạch như gián đoạn xoang ngang cũng có thể gây ra máu tụ dưới màng cứng.

Tụ máu ngoài màng cứng có thể phát triển về kích thước nhanh chóng, khiến cho bệnh nhân có thể có biểu hiện về cơ bản bình thường sau chấn thương, nhưng sau đó lại nhanh chóng có các biểu hiện của tăng áp lực nội sọ, tụt não.

Máu tụ dưới màng cứng thường là hậu quả của chấn thương do di chuyển của bề mặt não so với mặt dưới của hộp sọ, gây ra chấn thương cắt đứt các tĩnh mạch bắc cầu. Tụ máu dưới màng cứng cấp tính khá nguy hiểm cho bệnh nhân vì nó liên quan đến mức độ tổn thương não tiềm ẩn cao hơn nhiều so với tụ máu ngoài màng cứng. Bệnh nhân có thể bị phù não dẫn đến sự chuyển dịch đường giữa của cấu trúc và sự tiến triển của hội chứng thoát vị não nếu không được điều trị kịp thời.

Có một số trường hợp tụ máu dưới màng cứng không được bệnh nhân chú ý trong một khoảng thời gian. Khi máu tụ trong khoang dưới màng cứng hóa lỏng theo thời gian, có thể gặp tụ máu dưới màng cứng bán cấp và mạn tính.

Tụ máu dưới màng cứng mạn tính gặp nhiều hơn ở NCT, đặc biệt là với những người điều trị bằng thuốc chống kết tập tiểu cầu hoặc thuốc chống đông máu. Biểu hiện thông thường của tụ máu dưới màng cứng bán cấp và mạn tính thường âm thầm hơn với các chứng đau đầu, liệt nửa người, các vấn đề về giọng nói, lú lẫn và thay đổi tư duy là phổ biến nhất. Trong một số trường hợp hiếm gặp, bệnh nhân sẽ có biểu hiện suy giảm thần kinh đáng kể do tụ máu dưới màng cứng mạn tính một bên hoặc hai bên không được điều trị.

4.4. Nhiễm trùng và xuất huyết dưới nhện do chấn thương

Chấn thương do va chạm xảy ra tại vị trí va chạm, trong khi chấn thương liên kết thường xảy ra ở bên cạnh vị trí va chạm, thường gây tổn thương cho thùy trán và thùy thái dương.

Xuất huyết khoang dưới nhện thường do chấn thương và diễn ra khi các mao mạch nhỏ bị rách và cuối cùng là tràn máu thoáng qua vào khoang dưới nhện. Xuất huyết dưới nhện do chấn thương không phải là chấn thương não nghiêm trọng như xuất huyết dưới nhện do phình mạch tự phát. Bởi trong trường hợp này, máu sẽ được chứa vào khoang dưới nhện dưới áp lực động mạch.

4.5. Tổn thương theo trục khuếch tán (DAI)

Tổn thương theo trục khuếch tán (DAI) là dạng chấn thương cắt trục. Các lực tác động tăng hoặc giảm tốc đột ngột gây ra.

Tùy thuộc vào vị trí tổn thương mà bệnh nhân có thể có các biểu hiện lâm sàng ở các mức độ khác nhau. Một số ít bệnh nhân tổn thương theo trục khuếch tán có thể thay đổi ý thức trong vài ngày, trong khi những người khác có biểu hiện liệt nửa người do dính nang bên trong. Những bệnh nhân khác không bao giờ tỉnh lại do mất tính toàn vẹn của trục trong các bộ phận của hệ thống kích hoạt dạng lưới. (còn tiếp)

Mời quý độc giả đón đọc kì tiếp theo của: “Tai biến mạch máu nãovà những vấn đề cần biết” trong chuyên đề “Sức khỏe não bộ”.

Chuyên mục được sự đồng hành của Công ty CP truyền thông chăm sóc sức khỏe Sao Đại Việt - Phòng khám chuyên khoa Y học cổ truyền Sao Đại Việt - Thành viên Hội Giáo dục chăm sóc sức khỏe cộng đồng Việt Nam.

Địa chỉ: Số 18 Nguyễn Đổng Chi, phường Cầu Diễn, quận Nam Từ Liêm, TP Hà Nội.

Điện thoại: 0243.207.26.26 - Di động: 084.777.6863.

www.facebook.com/toasangtroiyeuthuong www.saodaiviet.vn

Email: saodaiviet.vn@gmail.com Youtube: Sao Đại Việt

Mọi ý kiến về bài viết, xin quý vị vui lòng liên lạc với địa chỉ trên.

BS Đỗ Nam Khánh & BS YHCT Nguyễn Mạnh Linh

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

thuoc hay tu cay sen

Thuốc hay từ cây sen

Cây sen đượm khí thơm trong lành của trời đất, nên củ, lá, hoa, tua, vỏ, quả, ruột đều là vị thuốc hay. Riêng gương sen và ngó sen có tác dụng cầm máu, bổ huyết, điều kinh. Gương sen là đế của hoa sen phát triển mang quả (hạt sen). Để làm thuốc chỉ dùng gương sen đã gỡ hết hạt, dùng sống hoặc sao cháy tồn tính. Ngó sen là thân rễ, thắt khúc từng đoạn của cây sen.
ha noi phat hien ca duong tinh voi covid 19 khi sang nhat

Hà Nội phát hiện ca dương tính với Covid -19 khi sang Nhật

Đại diện CDC Hà Nội cho hay, một trường hợp từ Hà Nội xuất cảnh sang Nhật Bản có kết quả xét nghiệm nhanh dương tính với virus SARS-CoV-2.
tiem insulin tai nha dung cach tranh bien chung

Tiêm insulin tại nhà đúng cách tránh biến chứng

Tiêm insulin là một trong những biện pháp giúp người bệnh đái tháo đường kiểm soát bệnh. Bệnh nhân có thể được tiêm tại cơ sở y tế hay tự tiêm tại nhà. Khi tiêm tại nhà, người nhà và bệnh nhân cần biết tiêm insulin đúng cách để mang lại hiệu quả điều trị, hạn chế những biến chứng có thể xảy ra do tiêm insulin sai kĩ thuật...
nhieu dich benh co nguy co lan rong

Nhiều dịch bệnh có nguy cơ lan rộng

Thời tiết chuyển mùa rất thuận lợi cho các dịch bệnh bùng phát, nguy cơ dịch chồng dịch là rất cao. Hiện nay, cùng với dịch COVID-19, các dịch: Sốt xuất huyết, bạch hầu… cũng đang có nguy cơ lan rộng…
soi noi ngay hoi hien mau tam binh se giot mau dao cung trao hy vong

Sôi nổi Ngày hội Hiến máu Tâm Bình “Sẻ giọt máu đào - Cùng trao hy vọng”

Sáng 19/9, Ngày hội Hiến máu Tâm Bình với chủ đề “Sẻ giọt máu đào - Cùng trao hy vọng” đã được tổ chức tại Trụ sở Công ty Dược phẩm Tâm Bình - 349 Kim Mã, quận Ba Đình, TP Hà Nội. Chương trình do Dược phẩm Tâm Bình và Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương phối hợp tổ chức. Với mục tiêu đóng góp vào nguồn máu dự trữ đang thiếu hụt do dịch Covid-19, chương trình đã nhận được sự hưởng ứng nhiệt tình của cán bộ, nhân viên Công ty. 

Tin khác

Vi phạm quảng cáo, thực phẩm Germany Gold Care bị Cục ATTP cảnh báo

vi pham quang cao thuc pham germany gold care bi cuc attp canh bao
Theo Cục An toàn Thực phẩm, thực phẩm bảo vệ sức khỏe Germany Gold Care được quảng cáo trên một số website có dấu hiệu không đúng bản chất, lừa dối người tiêu dùng, vi phạm quy định pháp luật về quảng cáo.

Bắt nữ Giám đốc liên quan nghi án nâng giá thiết bị từ 2 tỷ lên 12 tỷ, bán cho bệnh viện

bat nu giam doc lien quan nghi an nang gia thiet bi tu 2 ty len 12 ty ban cho benh vien
Bà Mai Thị Hoa (46 tuổi), Giám đốc Công ty cổ phần đầu tư trang thiết bị y tế Hà Tĩnh vừa bị Cơ quan cảnh sát điều tra Công an Hà Tĩnh khởi tố, bắt tạm giam về tội Trốn thuế, theo điều 200 Bộ luật Hình sự 2015.

Vi phạm quảng cáo, Đại Tràng Khang bị Cục An toàn Thực phẩm cảnh báo

vi pham quang cao dai trang khang bi cuc an toan thuc pham canh bao
Thực phẩm bảo vệ sức khỏe Đại Tràng Khang đang được quảng trên website daitrangkhang.com gây hiểu lầm như thuốc chữa bệnh. Ngoài ra, website này còn sử dụng hình ảnh, uy tín của đơn vị, cơ sở y tế và nhân viên y tế để quảng cáo sản phẩm.

Multi Juice có phải là sản phẩm “thần thánh”?

multi juice co phai la san pham than thanh
Dư luận hoài nghi, liệu sản phẩm Multi Juice có công dụng như quảng cáo, hay chỉ “chém gió” để đánh lừa người tiêu dùng?    

Sức khỏe não bộ

suc khoe nao bo
Kì 5: Chấn thương sọ não và những điều cần biết

 Về ngộ độc thực phẩm tại Trường Tiểu học Bình Trưng Đông, quận 2, TP Hồ Chí Minh: Cần nhanh chóng bảo đảm sức khỏe để các cháu học sinh đến trường

ve ngo doc thuc pham tai truong tieu hoc binh trung dong quan 2 tp ho chi minh can nhanh chong bao dam suc khoe de cac chau hoc sinh den truong
Ban Quản lý An toàn vệ sinh thực phẩm (QLATVSTP) TP Hồ Chí Minh và UBND quận 2, cho biết: Chiều tối 12/9/2020, cơ quan thường trực Ban QLATVSTP quận 2 tiếp nhận thông tin ban đầu từ Bệnh viện quận 2 về việc 8 học sinh Trường Tiểu học Bình Trưng Đông có biểu hiện sốt, đau bụng, tiêu chảy.
Xem thêm
ha noi phat hien ca duong tinh voi covid 19 khi sang nhat

Hà Nội phát hiện ca dương tính với Covid -19 khi sang Nhật

Đại diện CDC Hà Nội cho hay, một trường hợp từ Hà Nội xuất cảnh sang Nhật Bản có kết quả xét nghiệm nhanh dương tính với virus SARS-CoV-2.
benh nhan covid 19 cuoi cung tai da nang duoc cong bo khoi benh

Bệnh nhân COVID -19 cuối cùng tại Đà Nẵng được công bố khỏi bệnh

Thông tin từ Trung tâm Y tế Hòa Vang, bệnh nhân nhiễm COVID -19 cuối cùng tại Đà Nẵng đã được chữa khỏi.
soi noi ngay hoi hien mau tam binh se giot mau dao cung trao hy vong

Sôi nổi Ngày hội Hiến máu Tâm Bình “Sẻ giọt máu đào - Cùng trao hy vọng”

Sáng 19/9, Ngày hội Hiến máu Tâm Bình với chủ đề “Sẻ giọt máu đào - Cùng trao hy vọng” đã được tổ chức tại Trụ sở Công ty Dược ...
phong benh gan o nguoi cao tuoi

Phòng bệnh gan ở người cao tuổi

Theo quy luật của tự nhiên, càng lớn tuổi các hoạt động cơ thể ngày càng suy yếu, người cao tuổi (NCT) sẽ phải đối diện với gánh nặng bệnh ...
8 thuc pham giup danh tan chung tao bon hieu qua

 8 thực phẩm giúp ‘đánh tan’ chứng táo bón hiệu quả

Táo bón kéo dài có thể làm giảm cảm giác thèm ăn, dẫn đến cơ thể suy nhược và gây nhiều phiền toái trong cuộc sống. Tuy nhiên, chỉ cần ...
dau hieu canh bao roi loan mo mau nguoi cao tuoi can luu y

Dấu hiệu cảnh báo rối loạn mỡ máu, người cao tuổi cần lưu ý

Hầu hết người bị rối loạn mỡ máu ban đầu thường ít có triệu chứng rõ ràng, nhưng một số dấu hiệu như chân đau, tê bì, đau ngực hoặc ...
lam song lai nhung cay thuoc truyen thong quy hiem tai viet nam

Làm sống lại những cây thuốc truyền thống quý hiếm tại Việt Nam

Trong hơn 12.000 loài thực vật tại Việt Nam thì có gần 6.000 loài cho công dụng làm thuốc, nhiều loài dược liệu được xếp vào loài quý hiếm trên ...
3 loi ich bat ngo cua vo mang cut

3 lợi ích bất ngờ của vỏ măng cụt

Vỏ măng cụt có tác dụng hỗ trợ điều trị các vấn đề về da như mụn, nám, góp phần ngăn ngừa lão hóa và giúp hơi thở thơm tho ...
an gi de tot hon cho suc khoe khi tren 50 tuoi

Ăn gì để tốt hơn cho sức khỏe khi trên 50 tuổi?

Các nhà nghiên cứu cho rằng những người lớn tuổi nên ăn nhiều Vitamin C, để có khối lượng cơ xương tốt nhất.
Phiên bản di động