Quê hương Quỳnh Đôi của Bà chúa thơ Nôm

Hồ Tông thế phả ghi rõ gia phả 5 đời của Hồ Xuân Hương - Bà chúa thơ Nôm, quê ở Quỳnh Đôi, làng khoa bảng.

Người ta sinh ra phải có quê quán, mẹ cha. Nữ sĩ Hồ Xuân Hương là có thật, quê bà ở Quỳnh Đôi -làng Khoa bảng nổi tiếng ở huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An.

Cổng làng khoa bảng.

Từ xa xưa trong dân gian đã truyền tụng: “Bắc Hà: Hành Thiện, Hoan Diễn: Quỳnh Đôi” nghĩa là tỉnh Nam Định có làng Hành Thiện, tỉnh Nghệ An có làng Quỳnh Đôi, là hai làng có truyền thống hiếu học, nhiều người đậu đạt trong các kỳ thi Hương, thi Hội, thi Đình”.

Trong Diễn ca tóm tắt sự tích họ Hồ có câu “ Hồ Xuân Hương bà chúa thơ Nôm/ Nước trong tốt bởi mạch nguồn/ Tổ tiên đại trí, cháu con đại tài”.

Nghiên cứu về thân thế sự nghiệp của nữ sĩ Hồ Xuân Hương, từ xưa tới nay, các họ giả, nhà nghiên cứu đều đồng thuận, nữ sĩ họ Hồ quê ở Quỳnh Đôi.

Tục ngữ xưa có câu “Trăm nghe không bằng một thấy, trăm thấy không bằng một làm”. Theo ý người xưa và cũng là nhân duyên, tháng 7/2020, nhóm nghiên cứu về thân thế sự nghiệp của Bà chúa thơ nôm Hồ Xuân Hương chúng tôi đã về xã Quỳnh Đôi, quê hương nữ sĩ, để được nghe, được thấy và được làm những gì mình mong muốn.

Đại diện gia tộc họ Hồ ở Quỳnh Đôi tiếp chúng tôi thân thiết như con cháu trong dòng họ đi xa về.

Bước tới cổng làng Quỳnh Đôi -một cổng làng mới được xây dựng cao to bề thế, tôi chưa gặp ở bất kỳ làng quê nào trên đất nước Việt Nam mà tôi đã từng đến.

1728 cong lang quynh yoi khai cy nym 1

Cổng Làng Quỳnh Đôi xây dựng năm 2014, hướng từ trong làng đi ra

Ảnh : Nghiêm Thị Hằng

Cổng làng được xây dựng và khánh thành vào năm 2014 từ nguồn kinh phí của con em trong làng sinh sống xa quê hương quyên góp, ủng hộ, với tổng kinh phí đầu tư xây dựng tới 3 tỷ đồng. Khi đã có kinh phí, ý tưởng xây dựng cổng làng của xã đã được các bô lão và cán bộ nhân dân toàn xã đồng thuận việc xây dựng. Theo thiết kế, khuôn viên công trình là 3.000 m2, điểm cao nhất của cổng là 14 m, rộng 22 m. Cổng có một cửa chính và 2 cửa phụ, vòm cửa chính cao 6,9 m, rộng 7 m, cột cổng rộng 4 m... Hướng vào cổng có chữ Làng Quỳnh Đôi; hướng từ trong nhìn ra có chữ Khai Cơ 1378 (tức làng Quỳnh Đôi được lập năm 1378). Mặc dù đã được công nhận là xã hoàn thành tiêu chí nông thôn mới từ năm 2014, nhưng cổng làng Quỳnh Đôi là công trình đồ sộ nhất làm cho xã nông thôn mới Quỳnh Đôi đã nổi tiếng, càng thêm nổi tiếng.

Ông Hồ Sĩ Bình, Trưởng Ban cán sự họ Hồ đại tộc ở Quỳnh Đôi, nói với chúng tôi với niềm tự hào về công trình cổng làng bề thế của quê hương. Ông cho biết, đây là cổng làng và cũng là cổng xã, bởi từ xưa đến nay vùng quê này chỉ gồm một làng, một xã, thế nên Quỳnh Đôi là vùng quê nhất làng, nhất xã là như thế.

Dấu tích làng khoa bảng

Dấu tích xưa của vùng đất Quỳnh Đôi được ghi rõ trên cổng làng khai cơ năm 1378, với 3 ông Tổ khai đất lập trang Thổ Đôi, là các cụ: Hồ Hồng, Nguyễn Thạc và Hoàng Khánh cùng nhau đến đây khai cơ, lập ấp đặt tên là “Thổ Đôi Trang ”. Đến năm 1528, cụ Hồ Nhân Hy (Đời Mạc) đổi tên Thổ Đôi thành xã Quỳnh Đôi ngày nay.

Thủy Tổ họ Hồ nhánh Quỳnh Đôi là cụ Hồ Hồng (con của cụ Hồ Kha -Thái Thủy tổ). Cụ Hồ Kha là đời thứ 13, con là Hồ Hồng đời thứ 14 của Nguyên tổ Trạng nguyên Hồ Hưng Dật.

Trong cuốn tìm hiểu lịch sử họ Hồ Việt Nam, do ông Hồ Khuê cháu đời thứ 30 của Nguyên tổ Hồ Hưng Dật, biên soạn năm 2010, có nói về hậu duệ ở Quỳnh Đôi những người nổi tiếng, trong đó có cụ Hồ Sĩ Anh (hoặc Thế Anh) thuộc Trung chi 2 đời thứ 22 của Nguyên tổ (1618-1684) chính là cụ tổ 5 đời của nữ sĩ Hồ Xuân Hương.

2234 tuongj hy xuan huong y quynfg yoi

Tượng nữ sĩ Hồ Xuân Hương ở làng Quỳnh Đôi.

Ảnh : Nghiêm Thị Hằng

Như vậy là chúng tôi đã đến đất Quỳnh Đôi -làng khoa bảng, quê hương, đất tổ của nữ sĩ, đã đọc Hồ Tông thế phả là quyển gia phả cổ nhất trong dòng họ Hồ ở Quỳnh Đôi, do Tiến sĩ Đông các Đại học sĩ Tham tụng (Tể tướng) Quận công Hồ Sĩ Dương (1621-1681), đời thứ 22 của Nguyên tổ biên soạn. Hồ Tông thế phả ghi rõ gia phả 5 đời của Hồ Xuân Hương - Bà chúa thơ Nôm. Chúng tôi cũng đã nghe hậu duệ con cháu trong dòng họ Hồ ở Quỳnh Đôi với tâm nguyện được làm sáng tỏ những uẩn khúc trong cuộc đời, sự nghiệp văn thơ của nữ sĩ, để có căn cứ cùng tỉnh Nghệ An và Bộ Văn hóa- Thể thao và Du lịch, hoàn thiện hồ sơ trình UNESCO phong tặng danh hiệu Danh nhân Văn hóa Thế giới cho nữ sĩ Hồ Xuân Hương, Bà chúa thơ Nôm của Việt Nam, con cháu họ Hồ ở Quỳnh Đôi.

Nghiêm Thị Hằng

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Tỉnh Thanh Hóa: Thêm 2 ca ghép thận đặc biệt khó được thực hiện thành công

Tỉnh Thanh Hóa: Thêm 2 ca ghép thận đặc biệt khó được thực hiện thành công

Ngày 26/11/2020, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hóa tiếp tục thực hiện thành công cùng lúc hai cặp ghép thận đặc biệt khó: một cặp người nhận có hiệu giá kháng thể cao và một cặp khác nhóm máu Rh (nhóm máu hiếm, Rh-). Sau thời gian hai tuần điều trị tích cực, ngày 10/12/2020 cả hai cặp ghép được xuất viện trong tình trạng sức khỏe ổn định, thận ghép có chức năng tốt.
Tấm lòng của HAI đối với người cao tuổi

Tấm lòng của HAI đối với người cao tuổi

Tổ chức Hỗ trợ NCT Quốc tế tại Việt Nam (HelpAge International - HAI) vừa trao 2 gói hỗ trợ trị giá 213 triệu đồng cho Hội NCT các tỉnh Thừa Thiên Huế và Quảng Trị.
Chuyện tình của ông lão “nhặt” vợ

Chuyện tình của ông lão “nhặt” vợ

Mái ấm của hai người vô gia cư chỉ là chiếc thuyền nhỏ lênh đênh trên dòng sông Hồng, nhưng lại là mơ ước của bao người. Ông Nguyễn Văn Thành (84 tuổi) và bà Nguyễn Thị Thuỷ (83 tuổi) gặp nhau lần đầu cũng chính là ngày bà “theo không” ông về làm vợ. Dù không thể sinh con đẻ cái, dù luôn phải sống trong cái cảnh “ngày nào biết ngày đấy” nhưng ông bà vẫn dắt tay nhau đi trọn kiếp người.
Đưa khách tham quan bán hàng không rõ nguồn gốc: Yêu cầu Công ty sữa Newzealand tạm dừng hoạt động

Đưa khách tham quan bán hàng không rõ nguồn gốc: Yêu cầu Công ty sữa Newzealand tạm dừng hoạt động

Mặc dù UBND huyện Lương Sơn (tỉnh Hòa Bình) đã tiến hành lập biên bản, yêu cầu Công ty Cổ phần sữa dinh dưỡng Quốc tế Newzealand (gọi tắt là Công ty sữa Newzealand) dừng hoạt động và thu hồi mặt bằng nhưng đến nay, nhà máy sản xuất của công ty vẫn tấp nập đưa đón nhiều đoàn khách ra vào.
Công ty Cổ phần tập đoàn sữa dinh dưỡng Quốc tế Newzealand, đưa khách tham quan bán hàng không rõ nguồn gốc?

Công ty Cổ phần tập đoàn sữa dinh dưỡng Quốc tế Newzealand, đưa khách tham quan bán hàng không rõ nguồn gốc?

Tạp chí Ngày mới Online, tạp chí Người cao tuổi nhận được đơn thư của rất nhiều người cao tuổi phản ánh về việc, thời gian gần đây Công ty CP tập đoàn sữa dinh dưỡng Quốc tế Newzealand (Nhà máy sữa Newzealand milk) lợi dụng việc đưa cựu chiến binh, người cao tuổi đi thăm quan nhà máy để bán sản phẩm sữa của công ty có dấu hiệu không đảm bảo chất lượng.

Tin khác

Nỗi bất hạnh cùng cực của chàng trai biết "ngày mai mình chết"

Nỗi bất hạnh cùng cực của chàng trai biết "ngày mai mình chết"
Không biết mặt bố, vừa mới 2 tuổi mẹ lại bỏ đi, hai anh em Phùng Văn Quân phải sống nương nhờ ông bà ngoại. Nhưng rồi cuối cùng cả ông bà ngoại, anh trai Quân cũng bỏ cậu mà đi mãi mãi. Trong căn nhà tự tay xây từng viên gạch, Quân đang phải đối mặt với bệnh suy thận giai đoạn cuối. Đau đớn đến cùng cực nhưng chàng trai ấy vẫn cố gắng đi hát để gây quỹ từ thiện giúp những mảnh đời bất hạnh.

Lão thương binh khởi nghiệp từ nghề nhặt đồng nát

Lão thương binh khởi nghiệp từ nghề nhặt đồng nát
Ở cái tuổi xưa nay hiếm nhưng người đàn ông ấy vẫn miệt mài làm việc, vẫn bận rộn như thể một một doanh nhân đang độ sung mãn nhất. Nhìn cách ông làm việc, sinh hoạt không ai nghĩ ông Trần Mạnh Lưu (TP Nam Định, tỉnh Nam Định) đã bước qua tuổi 90, ông chủ Công ty TNHH Cơ khí đúc Trường Thành.

Ghi ở vùng rốn lũ Tân Hóa

Ghi ở vùng rốn lũ Tân Hóa
Hàng trăm ngôi nhà bị nước lũ nhấn chìm không còn thấy nóc, xã Tân Hóa trở thành một biển nước mênh mông, nhưng người dân vẫn đảm bảo an toàn. Nhờ đâu đã làm nên điều kỳ diệu đó, chính là những ngôi nhà nổi do bà con sáng kiến làm ra.

Chuyện về những phụ nữ trẻ làm nghề trang điểm cho người đã khuất

Chuyện về những phụ nữ trẻ làm nghề trang điểm cho người đã khuất
Dù còn rất trẻ, công việc ổn định nhưng họ đã đến với nghề trang điểm người đã chết như thể một cái "duyên đặc biệt". Bị nghi kỵ, xa lánh nhưng họ vẫn yêu, "làm đẹp" cho người đã khuất như để an ủi cho người ở lại.

UBND TP Thanh Hóa sớm chỉ đạo giải quyết dứt điểm đơn thư của công dân Lê Thị Như

UBND TP Thanh Hóa sớm chỉ đạo giải quyết dứt điểm đơn thư của công dân Lê Thị Như
Bà Lê Thị Như năm nay 70 tuổi, ở phố Long Quang, phường Hàm Rồng, TP Thanh Hóa gửi đơn đến Ngày mới online phản ánh về hành vi của hộ gia đình bên cạnh khi xây dựng tường theo móng cũ của gia đình bà và đã đổ đất làm chặn rãnh thoát nước, làm nước đọng lại gây thấm vào công trình nhà của bà. Đã nhiều lần bà có đơn lên UBND phường và thành phố nhưng các cấp chưa giải quyết dứt điểm, nên bà phải tiếp tục khiếu nại.

Sắt son tin Đảng

Sắt son tin Đảng
Câu chuyện phấn đấu để được đứng trong hàng ngũ Đảng là khát vọng của không ít người hiện đang giữ cương vị quan trọng của doanh nghiệp và của cả ngay những người đang làm những công việc chân tay hàng ngày. Điều họ mong muốn được vào Đảng là bởi họ tin tưởng vào chủ trương, đường lối của Đảng, đặc biệt trong giai đoạn hiện nay. Bên cạnh đó, họ muốn được vào Đảng để tự hoàn thiện bản thân mình hơn, để gìn giữ truyền thống của gia đình, dòng tộc…
Xem thêm
Bạc Liêu: Nỗ lực vươn lên tỉnh khá của khu vực Đồng bằng sông Cửa Long

Bạc Liêu: Nỗ lực vươn lên tỉnh khá của khu vực Đồng bằng sông Cửa Long

Năm 2020 mặc dù còn gặp nhiều khó khăn, nhưng kinh tế của tỉnh Bạc Liêu có những chuyển biến tích cực, nhiều chỉ tiêu phát triển kinh tế đạt ...
Hà Tĩnh: Phát hiện quả bom lớn còn nguyên kíp nổ trong lúc thi công cầu

Hà Tĩnh: Phát hiện quả bom lớn còn nguyên kíp nổ trong lúc thi công cầu

Ngày 23/1, thông tin từ lãnh đạo UBND xã Cẩm Duệ, huyện Cẩm Xuyên (Hà Tĩnh) cho biết, trên địa bàn xã vừa tìm thấy 1 quả bom cắm dưới ...
Thành phố Thủ Đức chính thức đi vào hoạt động từ ngày 22/1

Thành phố Thủ Đức chính thức đi vào hoạt động từ ngày 22/1

Ngày 22/1, kỳ họp thứ nhất của HĐND thành phố Thủ Đức tổ chức để bầu các chức danh của HĐND và UBND thành phố Thủ Đức. Kể từ đây, ...
Chuyển biến đột phá về chất lượng giáo dục đại học của Việt Nam

Chuyển biến đột phá về chất lượng giáo dục đại học của Việt Nam

Có 3 thành tựu lớn, nổi bật của giáo dục đại học Việt Nam sau một thời gian thực hiện Nghị quyết 29 về đổi mới căn bản, toàn diện ...
Dạy học theo phương pháp đổi mới qua chuyên đề: “Gìn vàng giữ ngọc”

Dạy học theo phương pháp đổi mới qua chuyên đề: “Gìn vàng giữ ngọc”

Sau 4 tháng hoạt động trải nghiệm và thu hoạch, các nhóm tham gia tham gia dự án là học sinh các lớp 10A2, 10A9, 10A10 và 12A2, Trường phổ ...
Các đề tài bám sát cuộc sống

Các đề tài bám sát cuộc sống

Ngày 16/1, Sở GD&ĐT TP. Hồ Chí Minh tổ chức vòng chung kết cuộc thi Khoa học kỹ thuật (KHKT) cấp Thành phố dành cho học sinh trung học năm ...
Phiên bản di động