Phòng chống táo bón trẻ em bằng y học cổ truyền

Táo bón là trường hợp trẻ đi ngoài rất khó khăn với lượng phân quá ít, rắn và khô hay khoảng cách giữa hai lần đi quá lâu so với bình thường tuỳ theo từng lứa tuổi. Tính chất phân khô và rắn được coi là yếu tố chính, thời gian giữa hai lần đi là yếu tố phụ.
Trẻ đi ngoài dễ dàng, phân khuôn mềm dẻo thì không phải là táo bón mặc dù 2 - 3 ngày trẻ mới đi một lần. Ngược lại trẻ đi ngoài 2 - 3 lần trong ngày mà phân rất ít, khô và rắn thì vẫn gọi là táo bón.

Vì sao trẻ táo bón?

Theo y học cổ truyền, có nhiều nguyên nhân gây táo bón ở trẻ. Trước hết là do sai lầm trong ăn uống. ở những đứa trẻ có thể chất thiên về nhiệt nếu uống ít nước quá hoặc dùng nhiều các loại sữa và thức ăn có tính “nóng” (theo quan điểm của đông y) thì rất dễ bị táo bón. Hoặc ở trẻ còn bú, người mẹ ăn quá nhiều chất cay nóng truyền qua sữa làm cho tì vị của trẻ bị tích nhiệt, gây hao tổn tân dịch cũng dễ tạo nên chứng táo kết.

ở những trẻ lớn hơn 2 tuổi, theo y học cổ truyền, táo bón có thể do khí cơ bị uất trệ khiến công năng tiêu hoá, thông giáng, đào thải thất thường, cặn bã tích lại gây nên. Trường hợp này y học hiện đại cho là do các yếu tố căng thẳng thần kinh, rối loạn tâm lí gây nên tình trạng ruột bị co thắt mạnh.

Phòng chống táo bón trẻ em bằng y học cổ truyền
Phòng chống táo bón trẻ em bằng y học cổ truyền

Theo y học cổ truyền, ở trẻ nhỏ “tì thường bất túc”, nghĩa là hệ thống tiêu hoá, hấp thụ thức ăn và đào thải các chất cặn bã còn non nớt, dễ bị tổn thương, lâu ngày dẫn đến tình trạng khí hư, huyết kém. Khí hư thì sức co bóp của ruột bị suy giảm, huyết hư thì đại tràng không được nhu nhuận, từ đó dẫn đến chứng táo kết. Những trẻ bị suy dinh dưỡng, còi xương, chậm phát triển... đều thuộc vào loại này.

Phòng chống táo bón cho trẻ như thế nào?

Biện pháp đầu tiên đơn giản và quan trọng mà bất cứ bà mẹ nào cũng có thể thực hiện được là điều chỉnh lại chế độ ăn của trẻ cho phù hợp trên nguyên tắc bảo đảm đủ nước, giảm bớt hoặc loại bỏ các chất cay nóng, lập lại cân bằng âm dương trong ăn uống theo quan điểm của y học cổ truyền. Hết sức trọng dụng các đồ ăn, thức uống có nguồn gốc thiên nhiên, giàu chất dinh dưỡng, vitamin và đủ chất xơ, đặc biệt là các loại rau quả có tính nhuận tràng như rau lang, mồng tơi, chuối, cam, đu đủ, thanh long.

Thêm nữa, mỗi ngày 2 lần nên thực hành kiên trì và đều đặn các thao tác xoa bóp cho trẻ theo quy trình cụ thể như sau:

- Xoa bụng: Dùng đầu ngón tay trỏ, giữa và nhẫn xoa bụng trẻ nhẹ nhàng theo chiều kim đồng hồ chừng 30 - 50 vòng.

- Xát xương cụt: Dùng hai ngón tay xát nhẹ vùng xương cụt theo chiều lên xuống chừng 2 - 3 phút, sao cho tại chỗ nóng lên là được.

- Xoa lòng bàn tay: Dùng ngón tay cái xoa lòng bàn tay trẻ theo chiều ngược kim đồng hồ trong 2 phút, y học cổ truyền gọi thao tác này là Vận nghịch nội bát quái.

- Xoa bờ trong cẳng tay: Dùng hai ngón tay miết bờ trong cẳng tay từ khuỷu xuống cổ tay trong 2 phút, y học cổ truyền gọi thao tác này là Miết thoái lục phủ.

Khi các biện pháp trên tỏ ra kém hiệu quả, có thể dùng thêm cho trẻ một trong những bài thuốc dân gian có tác dụng nhuận tràng thông tiện sau đây:

Bài 1: Khoai lang 60g, đường phèn 15g. Khoai lang gọt vỏ, thái mỏng, luộc kĩ lấy nước rồi hoà đường phèn uống.

Bài 2: Mật ong 20ml hoà với 30ml nước sôi uống nhiều lần trong ngày.

Bài 3: Vừng đen 20g, mật ong 20ml. Vừng sao chín, xát vỏ, nghiền nhỏ thành bột, chế thêm nước nấu thành cao lỏng rồi hoà mật ong ăn hàng ngày.

Bài 4: Rau sam 20g, rau dừa nước 40g, rau má 40g, rau rệu 20g. Tất cả đem sắc đặc lấy nước cho trẻ uống nhiều lần trong ngày.

Trường hợp phân quá rắn, trẻ không thể tự đi ngoài được có thể tạm thời dùng phương pháp thụt hậu môn bằng mật ong hoặc nước sắc quả bồ kết theo cách thức như sau:

Dùng bơm tiêm nhựa vô trùng (bỏ kim) 0,5 - 1ml mật ong hoặc nước sắc quả bồ kết (1/2 quả bồ kết bẻ vụn sắc với 10ml nước trong 2 phút, để nguội). Bôi vào đầu bơm tiêm mọt chút dầu parafin. Đặt trẻ nằm nghiêng, từ từ đẩy đầu bơm tiêm vào hậu môn rồi bơm dịch thuốc. Sau chừng vài phút trẻ sẽ đi ngoài được. Tuy nhiên, về nguyên tắc không nên lạm dụng phương pháp này vì có thể làm mất phản xạ đi ngoài tự nhiên của trẻn

BS Hoàng Khánh Toàn

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Lợi ích của các loại thảo mộc và gia vị quen thuộc

Lợi ích của các loại thảo mộc và gia vị quen thuộc

Các loại thảo mộc và gia vị được dùng hằng ngày với mục đích giúp món ăn ngon miệng hơn. Tuy nhiên, những gia vị này còn mang lại nhiều lợi ích sức khỏe hơn bạn nghĩ.
Nestlé ủng hộ tiếp cận công bằng với vaccine Covid-19 thông qua cơ chế COVAX

Nestlé ủng hộ tiếp cận công bằng với vaccine Covid-19 thông qua cơ chế COVAX

Tiếp nối các nỗ lực sát cánh cùng tuyến đầu phòng chống đại dịch Covid-19, nhân ngày Sức khoẻ Thế giới, ngày 7/4, tập đoàn Nestlé (Thụy Sỹ) công bố khoản đóng góp 2 triệu franc Thụy Sỹ (CHF), tương đương gần 49 tỷ đồng ủng hộ tiếp cận công bằng với vaccine Covid-19 thông qua cơ chế COVAX.
Vắc xin phòng Covid-19 đợt 2: Bắc Ninh là tỉnh đầu tiên thực hiện

Vắc xin phòng Covid-19 đợt 2: Bắc Ninh là tỉnh đầu tiên thực hiện

Tỉnh Bắc Ninh đã bắt đầu triển khai tiêm vắc xin phòng Covid-19 đợt 2 của chương trình Covax Facility cho 311 trường hợp trên địa bàn trong ngày 12/4. Trước đó, địa phương này đã kết thúc triển khai tiêm chủng đợt 1.
Hà Nội: Cứu sống nam thanh niên ngừng tuần hoàn, tím tái toàn thân

Hà Nội: Cứu sống nam thanh niên ngừng tuần hoàn, tím tái toàn thân

Nam thanh niên 26 tuổi ở Hà Nội nhập viện trong tình trạng ngừng tuần hoàn, đồng tử 2 bên giãn tối đa, phản xạ ánh sáng yếu, tím tái toàn thân, tiên lượng rất nặng.
Công ty Mediplantex bị phạt 220 triệu đồng, buộc tiêu hủy thuốc không đạt chất lượng

Công ty Mediplantex bị phạt 220 triệu đồng, buộc tiêu hủy thuốc không đạt chất lượng

Với 3 vi phạm trong sản xuất thuốc, Công ty cổ phần Dược Trung ương Mediplantex vừa bị xử phạt hành chính 220 triệu đồng.

Tin khác

Bệnh dễ gặp ở phổi và lời khuyên phòng bệnh từ bác sĩ

Bệnh dễ gặp ở phổi và lời khuyên phòng bệnh từ bác sĩ
Các bệnh về phổi là một trong những bệnh lí nguy hiểm hàng đầu. Do tình trạng ô nhiễm môi trường ngày càng nhiều, tuổi tác, các thói quen hút thuốc lá, cùng sự trỗi dậy của các virus gây bệnh đường hô hấp là những nguyên nhân chính gây các bệnh về phổi...

Trà Tang thầm, đồ uống dân gian độc đáo

Trà Tang thầm, đồ uống dân gian độc đáo
Tang thầm, hay còn gọi là tang thực, tang táo, tang quả, ô thầm, hắc thầm... là tên gọi dân dã của quả dâu chín, một thứ trái cây hết sức dung dị và rẻ tiền ở nông thôn. Vào khoảng chuyển từ mùa Xuân sang mùa Hạ, tang thầm được bày bán rộng rãi.

Bệnh viện FV tiêm vắc xin phòng dịch Covid-19 cho tuyến đầu chống dịch

Bệnh viện FV tiêm vắc xin phòng dịch Covid-19 cho tuyến đầu chống dịch
Từ 9/4 đến 12/4, Bệnh viện FV, TP Hồ Chí Minh tiến hành tiêm vắc xin phòng Covid-19 của AstraZeneca cho 146 bác sĩ, nhân viên thuộc tuyến đầu chống dịch ngay tại bệnh viện. FV là một trong số ít bệnh viện tư nhân đầu tiên được Bộ Y tế phân bổ vắc xin AstraZeneca để tiêm phòng cho các nhân viên thuộc nhóm nguy cơ cao.

Hà Nội: Thu hồi Viên ngậm Bổ phế chỉ khái lộ không đạt tiêu chuẩn chất lượng

Hà Nội: Thu hồi Viên ngậm Bổ phế chỉ khái lộ không đạt tiêu chuẩn chất lượng
Sở Y tế Hà Nội vừa yêu cầu Công ty Cổ phần Dược phẩm Hà Nội và Công ty TNHH phát triển thương mại Hiệp Phát thu hồi triệt để lô thuốc không đạt tiêu chuẩn chất lượng đối với Viên ngậm Bổ phế chỉ khái lộ (SĐK: VD-31662-19, số lô 202001, ngày sản xuất: 20/8/2020, HSD: 20/8/2023).

Tổng kết chương trình "Phổ biến kiến thức chăm sóc sức khỏe người cao tuổi huyện Thường Tín"

Tổng kết chương trình "Phổ biến kiến thức chăm sóc sức khỏe người cao tuổi huyện Thường Tín"
Ngày 10/4, Viện Nghiên cứu các vấn đề xã hội phối hợp với UBND huyện Thường Tín, TP Hà Nội và Công ty CP Dịch vụ Thương mại Ngọc Linh ASEAN tổ chức Hội nghị tổng kết chương trình phổ biến kiến thức chăm sóc sức khỏe NCT năm 2020, triển khai nhiệm vụ năm 2021.

Chiều 9/4, thêm 14 ca Covid-19 nhập cảnh

Chiều 9/4, thêm 14 ca Covid-19 nhập cảnh
Chiều 9/4, Bộ Y tế công bố thêm 14 ca mắc mới Covid-19, đều là những ca được cách ly ngay sau nhập cảnh.
Xem thêm
Nestlé ủng hộ tiếp cận công bằng với vaccine Covid-19 thông qua cơ chế COVAX

Nestlé ủng hộ tiếp cận công bằng với vaccine Covid-19 thông qua cơ chế COVAX

Tiếp nối các nỗ lực sát cánh cùng tuyến đầu phòng chống đại dịch Covid-19, nhân ngày Sức khoẻ Thế giới, ngày 7/4, tập đoàn Nestlé (Thụy Sỹ) công bố ...
Vắc xin phòng Covid-19 đợt 2: Bắc Ninh là tỉnh đầu tiên thực hiện

Vắc xin phòng Covid-19 đợt 2: Bắc Ninh là tỉnh đầu tiên thực hiện

Tỉnh Bắc Ninh đã bắt đầu triển khai tiêm vắc xin phòng Covid-19 đợt 2 của chương trình Covax Facility cho 311 trường hợp trên địa bàn trong ngày 12/4. ...
Hà Nội: Cứu sống nam thanh niên ngừng tuần hoàn, tím tái toàn thân

Hà Nội: Cứu sống nam thanh niên ngừng tuần hoàn, tím tái toàn thân

Nam thanh niên 26 tuổi ở Hà Nội nhập viện trong tình trạng ngừng tuần hoàn, đồng tử 2 bên giãn tối đa, phản xạ ánh sáng yếu, tím tái ...
Có thể làm chậm sự lão hóa của mắt

Có thể làm chậm sự lão hóa của mắt

Theo quy luật tự nhiên, sự phát triển của con người tới khoảng 25 tuổi thì dừng lại, sau đó chuyển dần sang xu hướng thoái hóa. Đã là quy ...
Người cao tuổi cần đề phòng bệnh hen tái phát khi trời lạnh

Người cao tuổi cần đề phòng bệnh hen tái phát khi trời lạnh

Ở người cao tuổi (NCT) mắc bệnh hen, cần hết sức đề phòng các cơn hen cấp tái phát, bởi nếu không được xử trí kịp thời có thể dẫn ...
Bác sĩ hướng dẫn phòng ngừa hít sặc ở người cao tuổi

Bác sĩ hướng dẫn phòng ngừa hít sặc ở người cao tuổi

Hít sặc là nguyên nhân thường gặp, gây nên tình trạng viêm phổi hít nặng và tử vong ở người cao tuổi. Đáng nói là tình trạng này dễ dàng ...
Gần 6.000 người chết vì hít khói thuốc thụ động mỗi năm

Gần 6.000 người chết vì hít khói thuốc thụ động mỗi năm

Tại lễ phat động chiến dịch khách sạn, nhà hàng không khói thuốc tại Hà Nội sáng 3/4, TS. Kidong Park, Trưởng Đại diện Tổ chức Y tế Thế giới ...
Cứu sống thanh niên 31 tuổi bị nhồi máu cơ tim cấp, lời cảnh tỉnh cho giới trẻ

Cứu sống thanh niên 31 tuổi bị nhồi máu cơ tim cấp, lời cảnh tỉnh cho giới trẻ

Bệnh viện Việt Nam – Thụy Điển Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh vừa cứu sống nam thanh niên 31 tuổi bị nhồi máu cơ tim. Theo Ths Hoàng Minh Quang, ...
Nước gạo lứt đỏ TH true RICE tiên phong 3 "không" tại Việt Nam

Nước gạo lứt đỏ TH true RICE tiên phong 3 "không" tại Việt Nam

Với tôn chỉ trân quý mẹ thiên nhiên, chắt lọc tinh túy từ đồng đất Việt để tạo nên những sản phẩm tốt cho sức khỏe, tháng 3/2021, Tập đoàn ...
Phiên bản di động