Phòng chống táo bón trẻ em bằng y học cổ truyền

Táo bón là trường hợp trẻ đi ngoài rất khó khăn với lượng phân quá ít, rắn và khô hay khoảng cách giữa hai lần đi quá lâu so với bình thường tuỳ theo từng lứa tuổi. Tính chất phân khô và rắn được coi là yếu tố chính, thời gian giữa hai lần đi là yếu tố phụ.
Trẻ đi ngoài dễ dàng, phân khuôn mềm dẻo thì không phải là táo bón mặc dù 2 - 3 ngày trẻ mới đi một lần. Ngược lại trẻ đi ngoài 2 - 3 lần trong ngày mà phân rất ít, khô và rắn thì vẫn gọi là táo bón.

Vì sao trẻ táo bón?

Theo y học cổ truyền, có nhiều nguyên nhân gây táo bón ở trẻ. Trước hết là do sai lầm trong ăn uống. ở những đứa trẻ có thể chất thiên về nhiệt nếu uống ít nước quá hoặc dùng nhiều các loại sữa và thức ăn có tính “nóng” (theo quan điểm của đông y) thì rất dễ bị táo bón. Hoặc ở trẻ còn bú, người mẹ ăn quá nhiều chất cay nóng truyền qua sữa làm cho tì vị của trẻ bị tích nhiệt, gây hao tổn tân dịch cũng dễ tạo nên chứng táo kết.

ở những trẻ lớn hơn 2 tuổi, theo y học cổ truyền, táo bón có thể do khí cơ bị uất trệ khiến công năng tiêu hoá, thông giáng, đào thải thất thường, cặn bã tích lại gây nên. Trường hợp này y học hiện đại cho là do các yếu tố căng thẳng thần kinh, rối loạn tâm lí gây nên tình trạng ruột bị co thắt mạnh.

Phòng chống táo bón trẻ em bằng y học cổ truyền
Phòng chống táo bón trẻ em bằng y học cổ truyền

Theo y học cổ truyền, ở trẻ nhỏ “tì thường bất túc”, nghĩa là hệ thống tiêu hoá, hấp thụ thức ăn và đào thải các chất cặn bã còn non nớt, dễ bị tổn thương, lâu ngày dẫn đến tình trạng khí hư, huyết kém. Khí hư thì sức co bóp của ruột bị suy giảm, huyết hư thì đại tràng không được nhu nhuận, từ đó dẫn đến chứng táo kết. Những trẻ bị suy dinh dưỡng, còi xương, chậm phát triển... đều thuộc vào loại này.

Phòng chống táo bón cho trẻ như thế nào?

Biện pháp đầu tiên đơn giản và quan trọng mà bất cứ bà mẹ nào cũng có thể thực hiện được là điều chỉnh lại chế độ ăn của trẻ cho phù hợp trên nguyên tắc bảo đảm đủ nước, giảm bớt hoặc loại bỏ các chất cay nóng, lập lại cân bằng âm dương trong ăn uống theo quan điểm của y học cổ truyền. Hết sức trọng dụng các đồ ăn, thức uống có nguồn gốc thiên nhiên, giàu chất dinh dưỡng, vitamin và đủ chất xơ, đặc biệt là các loại rau quả có tính nhuận tràng như rau lang, mồng tơi, chuối, cam, đu đủ, thanh long.

Thêm nữa, mỗi ngày 2 lần nên thực hành kiên trì và đều đặn các thao tác xoa bóp cho trẻ theo quy trình cụ thể như sau:

- Xoa bụng: Dùng đầu ngón tay trỏ, giữa và nhẫn xoa bụng trẻ nhẹ nhàng theo chiều kim đồng hồ chừng 30 - 50 vòng.

- Xát xương cụt: Dùng hai ngón tay xát nhẹ vùng xương cụt theo chiều lên xuống chừng 2 - 3 phút, sao cho tại chỗ nóng lên là được.

- Xoa lòng bàn tay: Dùng ngón tay cái xoa lòng bàn tay trẻ theo chiều ngược kim đồng hồ trong 2 phút, y học cổ truyền gọi thao tác này là Vận nghịch nội bát quái.

- Xoa bờ trong cẳng tay: Dùng hai ngón tay miết bờ trong cẳng tay từ khuỷu xuống cổ tay trong 2 phút, y học cổ truyền gọi thao tác này là Miết thoái lục phủ.

Khi các biện pháp trên tỏ ra kém hiệu quả, có thể dùng thêm cho trẻ một trong những bài thuốc dân gian có tác dụng nhuận tràng thông tiện sau đây:

Bài 1: Khoai lang 60g, đường phèn 15g. Khoai lang gọt vỏ, thái mỏng, luộc kĩ lấy nước rồi hoà đường phèn uống.

Bài 2: Mật ong 20ml hoà với 30ml nước sôi uống nhiều lần trong ngày.

Bài 3: Vừng đen 20g, mật ong 20ml. Vừng sao chín, xát vỏ, nghiền nhỏ thành bột, chế thêm nước nấu thành cao lỏng rồi hoà mật ong ăn hàng ngày.

Bài 4: Rau sam 20g, rau dừa nước 40g, rau má 40g, rau rệu 20g. Tất cả đem sắc đặc lấy nước cho trẻ uống nhiều lần trong ngày.

Trường hợp phân quá rắn, trẻ không thể tự đi ngoài được có thể tạm thời dùng phương pháp thụt hậu môn bằng mật ong hoặc nước sắc quả bồ kết theo cách thức như sau:

Dùng bơm tiêm nhựa vô trùng (bỏ kim) 0,5 - 1ml mật ong hoặc nước sắc quả bồ kết (1/2 quả bồ kết bẻ vụn sắc với 10ml nước trong 2 phút, để nguội). Bôi vào đầu bơm tiêm mọt chút dầu parafin. Đặt trẻ nằm nghiêng, từ từ đẩy đầu bơm tiêm vào hậu môn rồi bơm dịch thuốc. Sau chừng vài phút trẻ sẽ đi ngoài được. Tuy nhiên, về nguyên tắc không nên lạm dụng phương pháp này vì có thể làm mất phản xạ đi ngoài tự nhiên của trẻn

BS Hoàng Khánh Toàn

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Thực phẩm “vàng” dành cho người cao tuổi

Thực phẩm “vàng” dành cho người cao tuổi

Hệ miễn dịch, hệ tiêu hóa và các cơ quan trong cơ thể NCT suy giảm và các vấn đề tiềm ẩn về sức khỏe chính là l do biến NCT thành nhóm có nguy cơ nhiễm Covid-19 cao hơn. Vì vậy nên ăn những món dễ tiêu hóa nhưng vẫn bổ sung đủ dưỡng chất...
Đục thủy tinh thể ở người trẻ: Căn bệnh đáng báo động

Đục thủy tinh thể ở người trẻ: Căn bệnh đáng báo động

Càng ngày số lượng đục thủy tinh thể ở người trẻ càng tăng lên. Vậy nguyên nhân căn bệnh là gì? Có nguy hiểm không? Đục thủy tinh thể ở người trẻ hiện nay là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn tới mù loà. Phần lớn đối tượng trẻ bị mắc nhiều nhất là dân văn phòng do mắt thường xuyên phải tiếp xúc với ánh sáng mạnh từ laptop, điện thoại… trong thời gian dài...
Bệnh gan nhiễm mỡ nên ăn gì và kiêng gì?

Bệnh gan nhiễm mỡ nên ăn gì và kiêng gì?

Gan nhiễm mỡ nên ăn gì và kiêng gì là quan tâm hàng đầu của người bị bệnh, bởi dinh dưỡng là yếu tố có liên quan rất mật thiết đối với bệnh gan nhiễm mỡ. Chế độ ăn uống có vai trò quan trọng trong hình thành và diễn tiến bệnh, mà dinh dưỡng còn một trong các nội dung chủ yếu của điều trị gan nhiễm mỡ. Chế độ dinh dưỡng đúng cách giúp kiểm soát và điều trị bệnh gan nhiễm mỡ một cách hiệu quả hơn. Cho nên, bệnh gan nhiễm mỡ ăn gì và kiêng gì là điều người bệnh cần phải biết...
Bệnh loãng xương và cách điều trị

Bệnh loãng xương và cách điều trị

Việc điều trị loãng xương ở NCT không khó, nhưng cần rất nhiều thời gian và sự kiên trì để đạt kết quả cao nhất. Quá trình lão hóa diễn ra ở tất cả các cơ quan trên cơ thể NCT. Đặc biệt là với hệ xương khớp, quá trình lão hóa này sẽ làm xương trở nên mềm xốp hơn, hay còn gọi là loãng xương. Nếu không được điều trị loãng xương ở NCT kịp thời, bệnh có thể để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng...
Chuyên gia luận về điều trị ung thư bằng y học cổ truyền

Chuyên gia luận về điều trị ung thư bằng y học cổ truyền

Ung thư là căn bệnh vô cùng nguy hiểm và đáng sợ, đặc trưng bởi khả năng xâm lấn, lây lan đến các bộ phận của cơ thể. Ung thư nếu không phát hiện và điều trị kịp thời, người bệnh sẽ tử vong nhanh chóng…

Tin khác

Phụ nữ mang thai có nên dùng thuốc bổ đông y?

Phụ nữ mang thai có nên dùng thuốc bổ đông y?
Khi mang thai, có người mẹ nào lại không mong muốn sinh hạ được đứa con lành lặn, khoẻ mạnh và chính bản thân mình cũng có đủ sức để “vượt cạn” và nuôi con? Bởi vậy, ngoài việc ăn uống đủ về lượng và tốt về chất, tâm lí chung của các thai phụ là rất muốn được bồi bổ thêm bằng thuốc, trong đó có các thuốc bổ của y học cổ truyền.

Bộ Y tế: Không chỉ định xét nghiệm đối với việc đi lại của người dân

Bộ Y tế: Không chỉ định xét nghiệm đối với việc đi lại của người dân
Theo hướng dẫn tạm thời về chuyên môn y tế của Bộ Y tế thực hiện Nghị quyết số 128/NQ-CP Quy định tạm thời "Thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch COVID-19", những người đã tiêm vaccine hoặc khỏi COVID-19 chỉ cần xét nghiệm khi có yêu cầu hoặc từ vùng có dịch cấp độ 4.

Vấn đề của hệ tim mạch

Vấn đề  của hệ tim mạch
Chứng phình động mạch chủ có thể xảy ra tại nhiều vị trí dọc theo động mạch chủ, trong kì trước chúng ta đã tìm hiểu về chứng phình động mạch chủ bụng. Trong kì này và kì tiếp theo cùng tìm hiểu về chứng bệnh khá tương đồng với bệnh phình động mạch chủ bụng nhưng cũng có nhiều điểm khác biệt là: Phình động mạch chủ ngực...

Nâng cao sức khỏe tâm thần cho người cao tuổi

Nâng cao sức khỏe tâm thần cho người cao tuổi
Hiện nay quá trình già hóa trên toàn cầu đang diễn ra nhanh chóng. Sự phát triển của khoa học kĩ thuật công nghệ, đặc biệt là trong lĩnh vực y khoa, đã giúp con người có cuộc sống tốt hơn và kéo dài tuổi thọ. Để có tuổi già khỏe mạnh, bên cạnh việc đảm bảo sức khỏe về thể chất, chăm lo cho sức khỏe tinh thần cũng vô cùng quan trọng.

Lần đầu tiên thay thế thành công xương khớp nhân tạo in 3D cho bệnh nhân khuyết tật suốt 18 năm

Lần đầu tiên thay thế thành công xương khớp nhân tạo in 3D cho bệnh nhân khuyết tật suốt 18 năm
Thay xương khớp nhân tạo in 3D đã từng bước được ứng dụng thành công, cứu sống và bảo tồn chi thể cho nhiều ca ung thư xương tại Việt Nam. Nhưng vừa qua, lần đầu tiên công nghệ này được ứng dụng để thay thế đoạn xương đùi và khớp gối cho một người phụ nữ khuyết tật mất đoạn xương và thoái hóa khớp kèm theo biến dạng, co rút phần mềm suốt 18 năm nay.

Thực phẩm tốt và các hoạt động nâng cao sức khỏe NCT

Thực phẩm tốt và các hoạt động nâng cao sức khỏe NCT
Bên cạnh chế độ dinh dưỡng hợp lí, người cao tuổi (NCT) cần xây dựng đời sống tinh thần khỏe mạnh để nâng cao sức khỏe và tuổi thọ.
Xem thêm
Bộ Y tế: Không chỉ định xét nghiệm đối với việc đi lại của người dân

Bộ Y tế: Không chỉ định xét nghiệm đối với việc đi lại của người dân

Theo hướng dẫn tạm thời về chuyên môn y tế của Bộ Y tế thực hiện Nghị quyết số 128/NQ-CP Quy định tạm thời "Thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch COVID-19", những người đã tiêm vaccine hoặc khỏi COVID-19 chỉ cần xét nghiệm khi có yêu cầu hoặc từ vùng có dịch cấp độ 4.
Lần đầu tiên thay thế thành công xương khớp nhân tạo in 3D cho bệnh nhân khuyết tật suốt 18 năm

Lần đầu tiên thay thế thành công xương khớp nhân tạo in 3D cho bệnh nhân khuyết tật suốt 18 năm

Thay xương khớp nhân tạo in 3D đã từng bước được ứng dụng thành công, cứu sống và bảo tồn chi thể cho nhiều ca ung thư xương tại Việt Nam. Nhưng vừa qua, lần đầu tiên công nghệ này được ứng dụng để thay thế đoạn xương đùi và khớp gối cho một người phụ nữ khuyết tật mất đoạn xương và thoái hóa khớp kèm theo biến dạng, co rút phần mềm suốt 18 năm nay.
Giải Nobel Y học năm 2021 vinh danh hai nhà khoa học người Mỹ David Julius và Ardem Patapoutian

Giải Nobel Y học năm 2021 vinh danh hai nhà khoa học người Mỹ David Julius và Ardem Patapoutian

Chiều 4/10 (theo giờ Hà Nội), Giải Nobel Y học năm 2021 đã được trao cho hai nhà sinh học người Mỹ David Julius và Ardem Patapoutian, để tôn vinh những phát hiện của họ về cơ chế thụ cảm nhiệt độ và xúc giác.
Ứng dụng di động “S-Health” đầu tiên về chăm sóc sức khỏe từ xa cho người cao tuổi

Ứng dụng di động “S-Health” đầu tiên về chăm sóc sức khỏe từ xa cho người cao tuổi

Ngày 29/9, Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) phối hợp với Bộ Y tế công bố chính thức ứng dụng di động S-Health, một nền tảng mới được thiết kế đặc biệt dành chăm sóc sức khỏe từ xa cho người cao tuổi, một trong trong những nhóm dân số dễ bị tổn thương nhất trong xã hội, đặc biệt là trong các tình huống khẩn cấp và ứng phó nhân đạo.
Người cao tuổi cẩn trọng với những bệnh nguy hiểm thường gặp

Người cao tuổi cẩn trọng với những bệnh nguy hiểm thường gặp

Khi tuổi càng cao, nhiều chức năng của cơ thể bị suy giảm và sức khỏe yếu dần. Do đó, người cao tuổi dễ mắc bệnh và những bệnh mãn tính thường hay tái phát. Dưới đây là một số bệnh thường gặp ở người cao tuổi.
Cảnh báo các yếu tố nguy cơ dẫn đến bệnh ung thư đại trực tràng

Cảnh báo các yếu tố nguy cơ dẫn đến bệnh ung thư đại trực tràng

Theo thống kê của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), ung thư đại trực tràng xếp thứ 3 trong số các bệnh ung thư phổ biến ở nam giới và xếp thứ hai ở nữ. Hầu hết bệnh ung thư đại trực tràng giai đoạn đầu có những dấu hiệu sớm nhưng không được chú ý. Vì vậy, nhiều trường hợp chẩn đoán, phát hiện bệnh khi đã tiến triển đến giai đoạn muộn, gây khó khăn trong việc điều trị, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người bệnh.
Thực phẩm “vàng” dành cho người cao tuổi

Thực phẩm “vàng” dành cho người cao tuổi

Hệ miễn dịch, hệ tiêu hóa và các cơ quan trong cơ thể NCT suy giảm
Phụ nữ mang thai có nên dùng thuốc bổ đông y?

Phụ nữ mang thai có nên dùng thuốc bổ đông y?

Khi mang thai, có người mẹ nào lại không mong muốn sinh hạ được đứa con lành lặn, khoẻ mạnh và chính bản thân mình cũng có đủ sức để “vượt cạn” và nuôi con? Bởi vậy, ngoài việc ăn uống đủ về lượng và tốt về chất, tâm lí chung của các thai phụ là rất muốn được bồi bổ thêm bằng thuốc, trong đó có các thuốc bổ của y học cổ truyền.
Nâng cao sức khỏe tâm thần cho người cao tuổi

Nâng cao sức khỏe tâm thần cho người cao tuổi

Hiện nay quá trình già hóa trên toàn cầu đang diễn ra nhanh chóng
Phiên bản di động