Phòng chống táo bón trẻ em bằng y học cổ truyền

Táo bón là trường hợp trẻ đi ngoài rất khó khăn với lượng phân quá ít, rắn và khô hay khoảng cách giữa hai lần đi quá lâu so với bình thường tuỳ theo từng lứa tuổi. Tính chất phân khô và rắn được coi là yếu tố chính, thời gian giữa hai lần đi là yếu tố phụ.
Trẻ đi ngoài dễ dàng, phân khuôn mềm dẻo thì không phải là táo bón mặc dù 2 - 3 ngày trẻ mới đi một lần. Ngược lại trẻ đi ngoài 2 - 3 lần trong ngày mà phân rất ít, khô và rắn thì vẫn gọi là táo bón.

Vì sao trẻ táo bón?

Theo y học cổ truyền, có nhiều nguyên nhân gây táo bón ở trẻ. Trước hết là do sai lầm trong ăn uống. ở những đứa trẻ có thể chất thiên về nhiệt nếu uống ít nước quá hoặc dùng nhiều các loại sữa và thức ăn có tính “nóng” (theo quan điểm của đông y) thì rất dễ bị táo bón. Hoặc ở trẻ còn bú, người mẹ ăn quá nhiều chất cay nóng truyền qua sữa làm cho tì vị của trẻ bị tích nhiệt, gây hao tổn tân dịch cũng dễ tạo nên chứng táo kết.

ở những trẻ lớn hơn 2 tuổi, theo y học cổ truyền, táo bón có thể do khí cơ bị uất trệ khiến công năng tiêu hoá, thông giáng, đào thải thất thường, cặn bã tích lại gây nên. Trường hợp này y học hiện đại cho là do các yếu tố căng thẳng thần kinh, rối loạn tâm lí gây nên tình trạng ruột bị co thắt mạnh.

Phòng chống táo bón trẻ em bằng y học cổ truyền
Phòng chống táo bón trẻ em bằng y học cổ truyền

Theo y học cổ truyền, ở trẻ nhỏ “tì thường bất túc”, nghĩa là hệ thống tiêu hoá, hấp thụ thức ăn và đào thải các chất cặn bã còn non nớt, dễ bị tổn thương, lâu ngày dẫn đến tình trạng khí hư, huyết kém. Khí hư thì sức co bóp của ruột bị suy giảm, huyết hư thì đại tràng không được nhu nhuận, từ đó dẫn đến chứng táo kết. Những trẻ bị suy dinh dưỡng, còi xương, chậm phát triển... đều thuộc vào loại này.

Phòng chống táo bón cho trẻ như thế nào?

Biện pháp đầu tiên đơn giản và quan trọng mà bất cứ bà mẹ nào cũng có thể thực hiện được là điều chỉnh lại chế độ ăn của trẻ cho phù hợp trên nguyên tắc bảo đảm đủ nước, giảm bớt hoặc loại bỏ các chất cay nóng, lập lại cân bằng âm dương trong ăn uống theo quan điểm của y học cổ truyền. Hết sức trọng dụng các đồ ăn, thức uống có nguồn gốc thiên nhiên, giàu chất dinh dưỡng, vitamin và đủ chất xơ, đặc biệt là các loại rau quả có tính nhuận tràng như rau lang, mồng tơi, chuối, cam, đu đủ, thanh long.

Thêm nữa, mỗi ngày 2 lần nên thực hành kiên trì và đều đặn các thao tác xoa bóp cho trẻ theo quy trình cụ thể như sau:

- Xoa bụng: Dùng đầu ngón tay trỏ, giữa và nhẫn xoa bụng trẻ nhẹ nhàng theo chiều kim đồng hồ chừng 30 - 50 vòng.

- Xát xương cụt: Dùng hai ngón tay xát nhẹ vùng xương cụt theo chiều lên xuống chừng 2 - 3 phút, sao cho tại chỗ nóng lên là được.

- Xoa lòng bàn tay: Dùng ngón tay cái xoa lòng bàn tay trẻ theo chiều ngược kim đồng hồ trong 2 phút, y học cổ truyền gọi thao tác này là Vận nghịch nội bát quái.

- Xoa bờ trong cẳng tay: Dùng hai ngón tay miết bờ trong cẳng tay từ khuỷu xuống cổ tay trong 2 phút, y học cổ truyền gọi thao tác này là Miết thoái lục phủ.

Khi các biện pháp trên tỏ ra kém hiệu quả, có thể dùng thêm cho trẻ một trong những bài thuốc dân gian có tác dụng nhuận tràng thông tiện sau đây:

Bài 1: Khoai lang 60g, đường phèn 15g. Khoai lang gọt vỏ, thái mỏng, luộc kĩ lấy nước rồi hoà đường phèn uống.

Bài 2: Mật ong 20ml hoà với 30ml nước sôi uống nhiều lần trong ngày.

Bài 3: Vừng đen 20g, mật ong 20ml. Vừng sao chín, xát vỏ, nghiền nhỏ thành bột, chế thêm nước nấu thành cao lỏng rồi hoà mật ong ăn hàng ngày.

Bài 4: Rau sam 20g, rau dừa nước 40g, rau má 40g, rau rệu 20g. Tất cả đem sắc đặc lấy nước cho trẻ uống nhiều lần trong ngày.

Trường hợp phân quá rắn, trẻ không thể tự đi ngoài được có thể tạm thời dùng phương pháp thụt hậu môn bằng mật ong hoặc nước sắc quả bồ kết theo cách thức như sau:

Dùng bơm tiêm nhựa vô trùng (bỏ kim) 0,5 - 1ml mật ong hoặc nước sắc quả bồ kết (1/2 quả bồ kết bẻ vụn sắc với 10ml nước trong 2 phút, để nguội). Bôi vào đầu bơm tiêm mọt chút dầu parafin. Đặt trẻ nằm nghiêng, từ từ đẩy đầu bơm tiêm vào hậu môn rồi bơm dịch thuốc. Sau chừng vài phút trẻ sẽ đi ngoài được. Tuy nhiên, về nguyên tắc không nên lạm dụng phương pháp này vì có thể làm mất phản xạ đi ngoài tự nhiên của trẻn

BS Hoàng Khánh Toàn

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Những điều người dân cần chú ý trước khi đi tiêm vaccine COVID-19

Những điều người dân cần chú ý trước khi đi tiêm vaccine COVID-19

Bộ Y tế khuyến cáo người dân cần chuẩn bị và làm những việc sau trước khi đi tiêm vaccine COVID-19.
5 “bí kíp” dinh dưỡng để người cao tuổi sống khỏe

5 “bí kíp” dinh dưỡng để người cao tuổi sống khỏe

Khi có tuổi không đồng nghĩa với bệnh tật, tuy nhiên có tuổi chỉ cơ thể ngày một yếu hơn, hoạt động thể lực giảm, tính tình, khẩu vị cũng thay đổi. Mặt khác hệ thống miễn dịch suy giảm dễ mắc một số bệnh mạn tính như tim mạch, huyết áp, đái tháo đường... Sau đây là 5 “bí kíp” về dinh dưỡng để người cao tuổi sống vui, sống khỏe với con cháu.
Top 3 thực phẩm gây tăng cân mất kiểm soát

Top 3 thực phẩm gây tăng cân mất kiểm soát

Khoai tây chiên, gà rán, bánh donuts là những thực phẩm có thể gây tăng cân mất kiểm soát. Kể cả với những người không quá quan trọng việc giảm cân thì đây cũng là những thực phẩm không tốt cho cơ thể nếu ăn quá nhiều.
Hội Chữ thập đỏ TP Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh: Trao tặng trang thiết bị y tế cho Ban chỉ đạo phòng chống dịch Covid-19

Hội Chữ thập đỏ TP Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh: Trao tặng trang thiết bị y tế cho Ban chỉ đạo phòng chống dịch Covid-19

Hội Chữ thập đỏ (CTĐ) TP Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh đã tổ chức trao tặng Ban chỉ đạo phòng chống dịch bệnh Covid-19 TP Thủ Đức trang thiết bị y tế, tổng trị giá 205 triệu đồng.
TP Hồ Chí Minh: Bệnh viện Nhi Đồng 2 sẵn sàng tiếp nhận bệnh nhi mắc Covid-19

TP Hồ Chí Minh: Bệnh viện Nhi Đồng 2 sẵn sàng tiếp nhận bệnh nhi mắc Covid-19

Sáng 18/6, chỉ sau một ngày nhận lệnh từ Sở Y tế, Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng 2 lập tức chỉ đạo triển khai ngay khu điều trị bệnh nhi Covid-19 tại một góc khuôn viên riêng trong bệnh viện (góc đường Chu Mạnh Trinh và Nguyễn Du, cổng số 3, chỉ mở khi tiếp nhận bệnh nhi Covid-19, sau đó đóng ngay).

Tin khác

Sau cắt bỏ khối u trực tràng nên điều trị như thế nào?

Sau cắt bỏ khối u trực tràng nên điều trị như thế nào?
Với đông nam dược từ ngàn xưa, khi khoa học công nghệ chưa phát triển các thầy thuốc đã phải điều trị cho nhiều bệnh nhân mắc ung thư, trong đó có ung thư đại trực tràng. Tuy nhiên, đông nam dược cho đến nay chưa đủ điều kiện để chứng minh, vì vậy đa số các ca ung thư chỉ tìm đến đông nam dược như một phương pháp hỗ trợ cuối cùng…

Điếc đột ngột: Không dễ xác định nguyên nhân

Điếc đột ngột: Không dễ xác định nguyên nhân
Theo nhiều nghiên cứu, điếc đột ngột có xu hướng xảy ra nhiều đối với người làm việc ở những nơi ồn ào, công việc căng thẳng. Ước lượng điếc đột ngột gia tăng hằng năm, có thể gặp ở mọi lứa tuổi nhưng thường gặp ở người lớn độ tuổi 40 và 50...

Phát hiện sớm thoái hóa điểm vàng ở người cao tuổi

Phát hiện sớm thoái hóa điểm vàng ở người cao tuổi
Thoái hóa điểm vàng là nguyên nhân hàng đầu gây mất thị lực. Thoái hóa điểm vàng khiến tầm nhìn bị hạn chế, mọi thứ xung quanh trở nên mờ nhạt, méo mó. Bệnh tuy không gây đau đớn nhưng khó hồi phục, ảnh hưởng đến hoạt động hằng ngày...

Hà Tĩnh: Ghi nhận thêm 11 ca dương tính với SARS-CoV-2

Hà Tĩnh: Ghi nhận thêm 11 ca dương tính với SARS-CoV-2
Sáng 13/6, tin từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Hà Tĩnh, tỉnh này đã ghi nhận thêm 11 trường hợp dương tính với SARS-CoV-2 tại Lộc Hà, Hương Sơn và TP Hà Tĩnh.

Thanh niên Bình Phước ủng hộ, gắn kết cùng Campuchia phòng chống dịch Covid -19

Thanh niên Bình Phước ủng hộ, gắn kết cùng Campuchia phòng chống dịch Covid -19
Này 9/6/2021, Tỉnh đoàn - Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tỉnh Bình Phước phối hợp cùng Huyện ủy, UBND huyện Bù Gia Mập trao các phần quà trị giá hơn 100 triệu đồng vận động từ các doanh nghiệp để “tiếp sức” huyện Ô Răng, tỉnh Mondulkiri (Vương quốc Campuchia) trong mùa dịch Covid -19.

Con người dưới cách nhìn của y học cổ truyền (Kì 36)

Con người dưới cách nhìn của y học cổ truyền (Kì 36)
Trong những kì trước chúng ta đã tìm hiểu về ba đường kinh dương ở chân (kinh túc dương minh vị, túc thái dương bàng quang và túc thiếu dương đởm và hai đường kinh âm ở chân: Túc thái âm tì, túc thiếu âm thận. Trong kì này sẽ cùng tìm hiểu về đường kinh âm ở còn lại ở chân là túc quyết âm can…
Xem thêm
Những điều người dân cần chú ý trước khi đi tiêm vaccine COVID-19

Những điều người dân cần chú ý trước khi đi tiêm vaccine COVID-19

Bộ Y tế khuyến cáo người dân cần chuẩn bị và làm những việc sau trước khi đi tiêm vaccine COVID-19.
Hội Chữ thập đỏ TP Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh: Trao tặng trang thiết bị y tế cho Ban chỉ đạo phòng chống dịch Covid-19

Hội Chữ thập đỏ TP Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh: Trao tặng trang thiết bị y tế cho Ban chỉ đạo phòng chống dịch Covid-19

Hội Chữ thập đỏ (CTĐ) TP Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh đã tổ chức trao tặng Ban chỉ đạo phòng chống dịch bệnh Covid-19 TP Thủ Đức trang thiết ...
TP Hồ Chí Minh: Bệnh viện Nhi Đồng 2 sẵn sàng tiếp nhận bệnh nhi mắc Covid-19

TP Hồ Chí Minh: Bệnh viện Nhi Đồng 2 sẵn sàng tiếp nhận bệnh nhi mắc Covid-19

Sáng 18/6, chỉ sau một ngày nhận lệnh từ Sở Y tế, Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng 2 lập tức chỉ đạo triển khai ngay khu điều trị bệnh ...
Nghe kém ở người cao tuổi và cách khắc phục hiệu quả

Nghe kém ở người cao tuổi và cách khắc phục hiệu quả

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), lão thính là một vấn đề về sức khỏe phổ biến ở người cao tuổi nhưng lại không được quan tâm đúng ...
Có thể làm chậm sự lão hóa của mắt

Có thể làm chậm sự lão hóa của mắt

Theo quy luật tự nhiên, sự phát triển của con người tới khoảng 25 tuổi thì dừng lại, sau đó chuyển dần sang xu hướng thoái hóa. Đã là quy ...
Người cao tuổi cần đề phòng bệnh hen tái phát khi trời lạnh

Người cao tuổi cần đề phòng bệnh hen tái phát khi trời lạnh

Ở người cao tuổi (NCT) mắc bệnh hen, cần hết sức đề phòng các cơn hen cấp tái phát, bởi nếu không được xử trí kịp thời có thể dẫn ...
Top 3 thực phẩm gây tăng cân mất kiểm soát

Top 3 thực phẩm gây tăng cân mất kiểm soát

Khoai tây chiên, gà rán, bánh donuts là những thực phẩm có thể gây tăng cân mất kiểm soát. Kể cả với những người không quá quan trọng việc giảm ...
Cần lưu ý khi ăn 6 loại thực phẩm bổ dưỡng này để tránh gây hại cho cơ thể

Cần lưu ý khi ăn 6 loại thực phẩm bổ dưỡng này để tránh gây hại cho cơ thể

Một số loại thức ăn được xếp vào hàng "siêu thực phẩm" bởi hàm lượng giá trị dinh dưỡng cao mà chúng mang đến cho cơ thể con người. Tuy ...
Mướp đắng và những lợi ích tuyệt vời đối với sức khỏe

Mướp đắng và những lợi ích tuyệt vời đối với sức khỏe

Bổ sung mướp đắng vào thực đơn ăn uống giúp giảm lượng Cholesterol, tăng cường miễn dịch, bổ gan... đây cũng là thực phẩm giàu chất xơ và Vitamin K ...
Phiên bản di động