Những “điểm nhấn” về đổi mới, sáng tạo của giáo dục đại học

Vượt qua nhiều khó khăn và thách thức, những năm gần đây giáo dục đại học (GDĐH) Việt Nam đã có nhiều đổi mới căn bản, sáng tạo mang tính toàn diện. Trong đó có 5 điểm nhấn được xã hội ghi nhận và đánh giá cao:

1. Công tác tuyển sinh

Trong 5 năm qua, công tác tuyển sinh đại học, cao đẳng sư phạm đã được đổi mới thành công theo một lộ trình ổn định, giảm áp lực và chi phí cho toàn xã hội, mang lại nhiều lợi ích cho thí sinh và các trường. Thí sinh không phải thi nhiều lần, được đăng kí nhiều nguyện vọng và được điều chỉnh nguyện vọng sau khi thi, gia tăng đáng kể cơ hội trúng tuyển. Các trường phối hợp thực hiện công tác xét tuyển nhẹ nhàng dựa vào phần mềm xét tuyển chung và lọc ảo do Bộ GD&ĐT hỗ trợ; đồng thời thực hiện quyền tự chủ tuyển sinh với những phương thức khác, phù hợp với yêu cầu riêng.

Giáo sư, Tiến sĩ Phùng Xuân Nhạ, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT
Giáo sư, Tiến sĩ Phùng Xuân Nhạ, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT

Trong năm vừa qua, mặc dù có nhiều khó khăn do đại dịch Covid-19 với 2 lần thi THPT và bão lũ ở khu vực miền Trung, công tác tổ chức thi và tuyển sinh đạt được kết quả rất tốt, được xã hội ghi nhận và đánh giá cao, đặc biệt khi xét tuyển đợt 1 đã sử dụng kết quả gộp chung của cả 2 lần thi THPT. Các cơ sở giáo dục đại học (CSGDĐH) tự chủ xác định chỉ tiêu tuyển sinh và quyết định phương thức tuyển sinh, trong đó chủ yếu dựa trên kết quả thi tốt nghiệp THPT. Bộ GD&ĐT đánh giá cao sự phối hợp của các CSGDĐH và các địa phương để cùng nhau thực hiện tốt nhiệm vụ chung của ngành, chia sẻ khó khăn với thí sinh và xã hội.

Trên cơ sở phát huy những ưu điểm đã nêu, công tác tuyển sinh trong năm 2021 và cho đến năm 2025 cơ bản giữ ổn định như năm 2020, với một số cải tiến về mặt kĩ thuật, đồng thời nâng cao vai trò tự chủ, trách nhiệm của các CSGDĐH. Đối với các trường có yêu cầu bài thi riêng để đánh giá năng lực chuyên biệt của thí sinh, Bộ GD&ĐT khuyến khích hình thức liên kết tổ chức thi theo nhóm trường hoặc tổ chức các trung tâm khảo thi độc lập. Bên cạnh đó, Bộ GD&ĐT khuyến khích các trường tham gia xét tuyển và lọc ảo chung với các phương thức tuyển sinh khác nhau, tạo điều kiện cho thí sinh đăng kí nguyện vọng theo nhiều phương thức tuyển sinh, đồng thời giảm tỉ lệ ảo cho các trường khi sử dụng nhiều phương thức xét tuyển. Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, cổng đăng kí thi và xét tuyển sẽ được tích hợp vào Cổng dịch vụ công quốc gia để tăng cường tiếp cận và tương tác với thí sinh trong cả nước.

2. Thành lập, kiện toàn hội đồng trường

Luật 34 (năm 2018) và Nghị định 99 (năm 2019) là một bước tiến lớn về hành lang pháp lí để thúc đẩy phát triển hệ thống giáo dục đại học, trong đó nội dung cốt lõi là tự chủ đại học. Một trong những điều kiện tiên quyết để các trường thực hiện quyền tự chủ đó là phải thành lập, kiện toàn hội đồng trường theo đúng quy định của Luật 34 và Nghị định 99. Đó không chỉ là yêu cầu tuân thủ pháp luật, mà còn là sự đổi mới cần thiết về mặt nhận thức và tư duy trong quản trị đại học theo mô hình tiên tiến.

Mặc dù toàn ngành đã có nhiều nỗ lực, số liệu báo cáo tới ngày 27/11 cho thấy vẫn còn 50% CSGDĐH công lập chưa hoàn thành việc thành lập hoặc kiện toàn hội đồng trường theo luật mới. Bộ GD&ĐT yêu cầu tất cả các CSGDĐH khẩn trương thực hiện các bước thành lập và kiện toàn Hội đồng trường theo đúng quy định của pháp luật, hoàn thành công nhận trước khi kết thúc năm học 2020-2021; xây dựng và hoàn thiện hệ thống văn bản quy chế nội bộ, tăng cường phân cấp, phân quyền và công khai, minh bạch để thực hiện hiệu quả mô hình quản trị theo cơ chế tự chủ.

Buổi tọa đàm “Hãy là người dẫn đường” do Đoàn Thanh niên ĐH Sư phạm Hà Nội tổ chức có sự tham dự của Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam và Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ
Buổi tọa đàm “Hãy là người dẫn đường” do Đoàn Thanh niên ĐH Sư phạm Hà Nội tổ chức có sự tham dự của Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam và Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ

3. Công tác kiểm định chất lượng

Công tác kiểm định chất lượng giáo dục đại học đã nhận được sự quan tâm và cả sự nỗ lực của toàn hệ thống, hình thành và phát triển văn hóa chất lượng trong GDĐH. Kết quả kiểm định cho thấy các trường đã quan tâm và hướng tới các tiêu chuẩn và chuẩn mực quốc tế. Các trung tâm kiểm định trong nước đã từng bước phát triển, khẳng định vai trò quan trọng trong hệ thống GDĐH nước ta.

Trong năm 2021 và những năm tới, khi tự chủ đại học được mở rộng, công tác kiểm định chất lượng giáo dục cần được quan tâm đặc biệt. Các CSGDĐH cần tập trung xây dựng và hoàn thiện hệ thống quản lí chất lượng nội bộ, coi công tác đánh giá và kiểm định là các hoạt động thường xuyên nhằm liên tục cải tiến chất lượng, mang lại niềm tin và lợi ích cho người học và cả xã hội. Tăng số lượng các cơ sở đào tạo đạt kiểm định, đặc biệt phải tăng nhanh số lượng CTĐT đạt kiểm định theo tiêu chuẩn trong nước và quốc tế.

4. Chuyển đổi số trong giáo dục đại học

Các cơ sở GDĐH luôn đi đầu ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lí tuyển sinh và đào tạo, trong đổi mới phương pháp dạy và trong quản trị nhà trường. Đặc biệt, đại dịch Covid-19 vừa qua đã tạo ra một cú hích lớn, đồng thời cũng là một dịp để hệ thống GDĐH thể hiện năng lực sử dụng công nghệ trong dạy và học. Các CSGDĐH không chỉ ứng phó với tình hình dịch bệnh mà đã có những định hướng chiến lược và các đầu tư, chuẩn bị mạnh mẽ cho chuyển đổi số, phát triển đào tạo trực tuyến, đào tạo từ xa.

Thực hiện Quyết định số 749 năm 2020 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt chương trình chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030, Bộ GD&ĐT xác định chuyển đổi số là một chiến lược đột phá, giúp nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục và đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước; Việt Nam phải trở thành một trong những quốc gia tiên phong trong chuyển đổi số giáo dục và đào tạo.

Ngay trong năm 2021, toàn ngành cần đẩy mạnh triển khai Chương trình chuyển đổi số quốc gia và thực hiện chuyển đổi số trong ngành GD&ĐT. Chuyển đổi số phải trở thành một nhiệm vụ chiến lược của mỗi CSGDĐH, được triển khai nhanh chóng và hiệu quả trong quản trị nhà trường, trong tuyển sinh và đào tạo, trong đổi mới dạy và học. Bộ GD&ĐT tăng cường rà soát, bổ sung văn bản chính sách để tạo hành lang pháp lí thúc đẩy triển khai chuyển đổi số trong giáo dục và đào tạo; hướng dẫn các trường triển khai Kiến trúc chính phủ điện tử 2.0 và kết nối vào hệ thống dịch vụ công quốc gia.

5. Xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về GDĐH

Thực hiện Luật 34, Bộ GD&ĐT đã bước đầu xây dựng và hình thành hệ thống cơ sở dữ liệu (CSDL) cho GDĐH phục vụ thống kê ngành và tuyển sinh đại học; các cơ sở GDĐH đã thực hiện cập nhật dữ liệu trên hệ thống. CSDL quốc gia về GDĐH cũng là một thành phần cốt lõi trong khung chuyển đổi số giáo dục đào tạo, đóng vai trò quan trọng công tác quản trị nhà trường, góp phần công khai minh bạch thông tin, giúp các cơ sở GDĐH thực hiện trách nhiệm giải trình, đồng thời phục vụ công tác phân tích, dự báo, giám sát, thanh tra trong chức năng quản lí nhà nước về GDĐH.

Trong năm 2021, nền tảng CSDL quốc gia về GDĐH cần được cơ bản hoàn thiện trong khuôn khổ dự án SAHEP. Trên cơ sở các văn bản hướng dẫn của Bộ GD&ĐT, các CSGDĐH phối hợp chặt chẽ với các đơn vị chức năng của Bộ GD&ĐT để triển khai cập nhật dữ liệu, bảo đảm đầy đủ, kịp thời và chính xác.

Kiên Lê

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Chỉ tiêu thành tích năm sau cao hơn năm trước khiến giáo dục không thật

Chỉ tiêu thành tích năm sau cao hơn năm trước khiến giáo dục không thật

“Chúng ta luôn có thói quen đánh giá qua trường lớp, qua chỉ tiêu thành tích mà quên rằng chất lượng giáo dục phải được đánh giá thực tế” - Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Bảo, đại biểu Quốc hội khóa XIII nhận định.
Bắc Ninh lùi kỳ thi vào lớp 10

Bắc Ninh lùi kỳ thi vào lớp 10

Trước diễn biến phức tạp của dịch Covid-19, UBND tỉnh Bắc Ninh đã cho phép lùi thời gian tổ chức kỳ thi vào lớp 10.
Các trường tổ chức thi phù hợp điều kiện thực tiễn, đảm bảo an toàn

Các trường tổ chức thi phù hợp điều kiện thực tiễn, đảm bảo an toàn

Trước tình hình dịch Covid-19, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn yêu cầu các cơ sở giáo dục điều chỉnh kế hoạch, tổ chức kiểm tra, đánh giá phù hợp với tình thực tiễn địa phương.
Hơn 600 học sinh tham dự chuyên đề “Sử dụng máy tính cầm tay giải nhanh một số bài toán trong đề thi tốt nghiệp THPT”

Hơn 600 học sinh tham dự chuyên đề “Sử dụng máy tính cầm tay giải nhanh một số bài toán trong đề thi tốt nghiệp THPT”

Vừa qua, Trường THPT Nguyễn Hữu Thọ, quận 4, TP Hồ Chí Minh tổ chức chuyên đề “Sử dụng máy tính cầm tay giải nhanh một số bài toán trong đề thi tốt nghiệp THPT”. Nhằm giúp học sinh khối 12 có điều kiện tìm hiểu những lợi ích thiết thực của máy tính cầm tay trong việc học tập, ôn luyện chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2021 và nâng cao năng lực học tập của bản thân, hoạt động do tổ Toán nhà trường thực hiện.
Bắc Ninh tiếp tục cho học sinh nghỉ học từ 10/5

Bắc Ninh tiếp tục cho học sinh nghỉ học từ 10/5

UBND tỉnh Bắc Ninh vừa có văn bản chỉ đạo cho tất cả các cấp học tiếp tục nghỉ học từ ngày 10/5 cho đến khi có thông báo mới, để phòng chống dịch bệnh COVID-19.

Tin khác

Thi tốt nghiệp THPT 2021: Bộ GD&ĐT quyết định phương án xử lý các trường hợp đặc biệt

Thi tốt nghiệp THPT 2021: Bộ GD&ĐT quyết định phương án xử lý các trường hợp đặc biệt
Bộ GD&ĐT quyết định phương án xử lý các trường hợp đặc biệt do ảnh hưởng của thiên tai, dịch bệnh và các tình huống bất thường khác trong Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông (THPT).

Gia Lai, Kon Tum: Sẵn sàng ứng phó tình huống thi tốt nghiệp phổ thông trung học

Gia Lai, Kon Tum: Sẵn sàng ứng phó tình huống thi tốt nghiệp phổ thông trung học
Để kì thi tốt nghiệp THPT năm 2021 đạt kết quả cao, ngành giáo dục đã phân luồng học sinh, tăng cường ôn tập kiến thức. Bên cạnh đó, lên các phương án để ứng phó với những tình huống "khẩn cấp".

Bắc Giang: Chấm dứt hợp đồng với thầy giáo đánh học trò trên bục giảng

Bắc Giang: Chấm dứt hợp đồng với thầy giáo đánh học trò trên bục giảng
Liên quan sự việc thầy Khúc Xuân Hòa, Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên huyện Lục Ngạn (tỉnh Bắc Giang) đánh học sinh dã man trên bục giảng; đại diện Sở GD&ĐT Bắc Giang cho biết, hội đồng kỷ luật đã họp và quyết định mức kỷ luật đình chỉ giảng dạy, tiến tới chấm dứt hợp đồng với thầy Khúc Xuân Hòa.

Quảng Nam cho học sinh nghỉ học từ 4/5 để phòng dịch Covid-19

Quảng Nam cho học sinh nghỉ học từ 4/5 để phòng dịch Covid-19
Quảng Nam cũng quyết định cho học sinh các cấp học trên địa bàn tỉnh nghỉ học từ 4/5 cho đến khi có thông báo mới để phòng chống dịch Covid-19.

Hà Nội: Chính thức cho học sinh tạm dừng đến trường từ ngày mai (4/5)

Hà Nội: Chính thức cho học sinh tạm dừng đến trường từ ngày mai (4/5)
Chiều 3/5, Phó Giám đốc phụ trách Sở GD&ĐT Hà Nội Phạm Văn Đại cho biết, Sở GD&ĐT Hà Nội sẽ cho học sinh các cấp học trên toàn TP nghỉ học tập trung từ ngày 4/5 cho đến khi có thông báo mới.

Chú trọng nâng cao chất lượng đào tạo nghề

Chú trọng nâng cao chất lượng đào tạo nghề
Những năm qua, Trường Trung cấp nghề Bỉm Sơn không ngừng đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo, có nhiều phương pháp trang bị kiến thức, trang bị nghề vững vàng cho học sinh, sinh viên nên thu hút được nhiều con em trong và ngoài tỉnh tham gia học nghề...
Xem thêm
Tối 11/5, ghi nhận thêm 27 ca nhiễm trong nước, riêng Bắc Ninh có 20 ca

Tối 11/5, ghi nhận thêm 27 ca nhiễm trong nước, riêng Bắc Ninh có 20 ca

Tối 11/5, Bộ Y tế công bố thêm 30 ca mắc mới Covid-19, trong đó có 27 ca nhiễm trong nước và 3 ca nhập cảnh được cách ly ngay.
Bắc Ninh: Xử phạt 33 thanh niên đi hát karaoke giữa mùa dịch

Bắc Ninh: Xử phạt 33 thanh niên đi hát karaoke giữa mùa dịch

Ngày 11/5, Công an huyện Quế Võ (Bắc Ninh) hoàn thiện hồ sơ đề nghị xử phạt vi phạm hành chính 33 thanh niên về hành vi vi phạm trong ...
Tổng công ty Điện lực miền Bắc kích hoạt mức độ cao nhất phòng chống dịch COVID-19

Tổng công ty Điện lực miền Bắc kích hoạt mức độ cao nhất phòng chống dịch COVID-19

Thực hiện phòng, chống dịch ở cấp độ cao nhất theo Chỉ thị số 15, số 16 của Thủ tướng Chính phủ ban hành nhằm đảm bảo nhiệm vụ sản ...
Những chuyển biến tích cự ở Bệnh viện Bạch Mai

Những chuyển biến tích cự ở Bệnh viện Bạch Mai

Bệnh viện Bạch Mai là một trung tâm Y tế chuyên sâu hàng đầu của cả nước, trải qua 110 năm hình thành và phát triển, là tuyến cao nhất ...
Lá thư của mẹ

Lá thư của mẹ

Câu chuyện cảm động về tình cảm của một cựu lính chiến với người mẹ thân yêu của mình khiến tôi không cầm lòng được.
Người cao tuổi Xuân Cẩm phát huy truyền thống quê hương cách mạng

Người cao tuổi Xuân Cẩm phát huy truyền thống quê hương cách mạng

Người cao tuổi xã Xuân Cẩm, huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang luôn nêu cao vai trò "Tuổi cao - Gương sáng"
Phiên bản di động