Nhận thức những biểu hiện tâm lí để chăm sóc NCT

NCT là tài sản quý của xã hội vì trong quá trình sống và làm việc, họ đã tích lũy được nhiều kinh nghiệm phong phú. Tuy nhiên khi tuổi cao, họ lại có những sự thay đổi về tâm, sinh lí để thích nghi và có nếp sống phù hợp với lứa tuổi.

Theo các chuyên gia, NCT thường có những biểu hiện tâm lí như sau:

- Sự cô đơn và mong được quan tâm chăm sóc nhiều hơn: Con cháu thường bận rộn với cuộc sống. Điều này làm cho NCT cảm thấy mình bị lãng quên. Họ rất muốn tuổi già của mình vui vẻ bên con cháu, muốn được người khác xem mình không phải là vô dụng. Họ rất muốn được nhiều người quan tâm, lo lắng cho mình và ngược lại. Họ sợ sự cô đơn, sợ phải ở nhà một mình. Do đó, nên cư xử nhẹ nhàng, đừng để NCT cảm thấy bị bỏ rơi, hắt hủi. NCT càng được quan tâm, chăm sóc thì tâm lí càng tốt và tuổi thọ càng cao hơn.

- Cảm nhận thấy bất lực và tủi thân: Đa số NCT nếu còn sức khỏe vẫn còn có thể giúp con cháu một số việc trong nhà, tự đi lại phục vụ mình, hoặc có thể tham gia các sinh hoạt vui chơi giải trí, cộng đồng. Nhưng cũng có một số NCT do sức khỏe giảm sút nên sinh hoạt phần lớn phụ thuộc vào con cháu. Do vậy dễ nảy sinh tâm trạng chản nản, buồn phiền, hay tự dằn vặt mình. Tuổi càng cao thì sức khỏe càng giảm sút, đi lại chậm chạp, không còn khả năng lao động, quan niệm sống khác với thế hệ sau... nên chỉ một thái độ, một câu nói thiếu tế nhị có thể làm họ tự ái, tủi thân cho rằng mình bị con cháu coi thường. Đặc biệt, với người ốm đau nhiều, con cháu thường xuyên chăm sóc khiến họ gặp áp lực, cảm thấy lo lắng khi làm phiền con cháu.

Ảnh minh họa
Ảnh minh họa

- Nói nhiều hoặc trầm cảm: Vì muốn truyền đạt kinh nghiệm sống cho con cháu, muốn con cháu sống theo khuôn phép đạo đức thế hệ mình nên họ hay bắt lỗi, nói nhiều và có khi còn làm cho người khác khó chịu. Với một bộ phận NCT bảo thủ và khó thích ứng với sự thay đổi, cộng với sự giảm sút của sức khỏe, khả năng thực hiện công việc hạn chế, nếu thời trẻ có những ước mơ không thực hiện được, hoặc không thỏa đáng, không hài lòng... có thể xuất hiện triệu chứng của bệnh trầm cảm. Họ trở thành những người trái tính, hay ghen tị, can thiệp sâu vào cuộc sống riêng tư của con cháu vì họ cho rằng mình có quyền đó.

- Nóng nảy, dễ stress: NCT thường khá nóng tính và dễ tự ái, dễ tự ti, hay suy nghĩ tiêu cực nên tâm lí cũng hay nóng nảy. Vị trí xã hội thay đổi, từ người chăm sóc gia đình, trở thành người được con cháu chăm sóc. Người già thấy họ bị mất đi địa vị vốn có nên rất dễ bị tác động và khả năng kiềm chế cũng không cao, dễ sinh sự vì những điều nhỏ nhặt. Những người sau khi nghỉ hưu rất hay phiền muộn, mất ngủ nên tinh thần họ bị tuột dốc và hay bị stress. Ngoài stress thì NCT cũng dễ mắc các bệnh lí khác, nên chú ý quan tâm để tránh rơi vào các tình trạng tiêu cực.

- Sự đa nghi, suy nghĩ nhiều này là nguyên nhân của sự lo lắng và tính nóng nảy. NCT rất mẫn cảm với tất cả mọi thứ như một sự khủng hoảng tâm lí khiến sức khỏe suy giảm. Chú trọng đến tâm sinh lí và quan tâm, chăm sóc NCT sẽ giúp các triệu chứng này giảm thiểu.

- Sợ phải đối mặt với cái chết: Sinh - tử là quy luật của tự nhiên, dù vậy NCT vẫn sợ phải đối mặt với cái chết. Cũng có những trường hợp NCT bàn việc hậu sự cho mình, viết di chúc cho con cháu... song có người không chấp nhận, lảng tránh điều đó vì sợ cái chết.

Với những thay đổi chung về tâm lí kể trên dẫn đến việc một bộ phận NCT thường thay đổi tính tình. Các thành viên trong gia đình cần thông cảm, thấu hiểu để chia sẻ. Con cháu cần chuẩn bị sẵn tâm lí để đón nhận thực tế này nhằm có những ứng xử phù hợp và cần quan tâm, lo lắng cho NCT nhiều hơn, thường xuyên trò chuyện và khuyến khích việc tập thể dục nâng cao sức khỏe thân thể lẫn tâm lí.

Nhật Quang

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Ai cũng tham lợi thì nước sẽ nguy

Ai cũng tham lợi thì nước sẽ nguy

Cuộc đời Hồ Chí Minh là tấm gương mẫu mực tuyệt vời về rèn luyện đạo đức cách mạng cần, kiệm, liêm, chính để chúng ta noi theo. Đạo đức cần, kiệm, liêm, chính luôn luôn được Người thực hiện một cách mẫu mực, gắn chặt với sự nghiệp phục vụ Tổ quốc, phụng sự Nhân dân.
Nỗi lo nhân lực khi tỉ lệ NCT tăng nhanh

Nỗi lo nhân lực khi tỉ lệ NCT tăng nhanh

Trong hàng chục năm qua, nhiều hội nghị, hội thảo quốc tế và quốc gia được tổ chức bàn về Già hóa dân số, dân số già và nỗi lo về thiếu nguồn lực trầm trọng trong tương lai nhưng kết quả vẫn còn rất hạn chế mặc dù có nhiều khuyến nghị, cảnh báo, giải pháp…
Để thông điệp yêu thương được lan tỏa

Để thông điệp yêu thương được lan tỏa

Xã hội càng phát triển, vai trò, vị trí của phụ nữ ngày càng được khẳng định. Tuy nhiên, hiện nay tình trạng “trọng nam khinh nữ”, bạo lực gia đình vẫn còn xảy ra.
Vợ chồng và nghệ thuật chia sẻ trong cuộc sống

Vợ chồng và nghệ thuật chia sẻ trong cuộc sống

Khi một cặp vợ chồng chung sống với nhau, hạnh phúc hay bất hạnh luôn có ảnh hưởng lẫn nhau. Nhất là trong hoàn cảnh một người đang phải đối mặt với khó khăn thách thức và cả sự thất bại, tức khắc người kia thấy phải có trách nhiệm chia sẻ gánh nặng đó với người mình yêu thương. Vì vậy nếu chẳng may người bạn đời của bạn cũng đang buồn rầu, chán nản về một vấn đề nào đó, bạn hãy thể hiện sự quan tâm và tình yêu chân thành của mình, bằng cách:
Dân vận và “quan vận”

Dân vận và “quan vận”

Công tác “quan vận” là cách nói nôm na, dân dã về công tác giáo dục, rèn luyện, quản lí của Đảng đối với đội ngũ cán bộ, đảng viên để họ thực sự là “công bộc của dân”.

Tin khác

Công tác cán bộ phải từ nội lực

Công tác cán bộ phải từ nội lực
Từ xưa trong dân gian đã có thành ngữ “Đẻ non, chín ép” để nói về những hiện tượng gượng ép, không thuận theo quy luật tự nhiên và cũng được dùng để phê phán tình trạng đề bạt, bổ nhiệm cán bộ bất chấp người đó có đủ năng lực, trình độ, đức tài hay không đã xảy ra ở một số địa phương... mà Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã chỉ rõ hiện tượng cán bộ “chín ép”, “thăng tiến thần tốc”, “đỏ vỏ xanh lòng” không phải là hiếm gặp, gây nhiều bức xúc trong dư luận.

Nâng cao sức khỏe tâm thần cho người cao tuổi

Nâng cao sức khỏe tâm thần cho người cao tuổi
Hiện nay quá trình già hóa trên toàn cầu đang diễn ra nhanh chóng. Sự phát triển của khoa học kĩ thuật công nghệ, đặc biệt là trong lĩnh vực y khoa, đã giúp con người có cuộc sống tốt hơn và kéo dài tuổi thọ. Để có tuổi già khỏe mạnh, bên cạnh việc đảm bảo sức khỏe về thể chất, chăm lo cho sức khỏe tinh thần cũng vô cùng quan trọng.

Phát triển kĩ năng mềm cho học sinh, sinh viên khi học online

Phát triển kĩ năng mềm cho học sinh, sinh viên khi học online
Kĩ năng mềm là kĩ năng cần thiết đối với học sinh, sinh viên trong quá trình rèn luyện và học tập, nó giữ vai trò quan trọng trong việc tạo nên sự thành công của người học online.

Tập đoàn Vingroup có trục lợi như dư luận xôn xao?

Tập đoàn Vingroup có trục lợi như dư luận xôn xao?
Những ngày qua, dư luận xã hội nóng lên về thông tin Bộ Y tế và Tập đoàn Vingroup liên kết với nhau mua hàng chục triệu bộ kit xét nghiệm Covid-19 với giá cao để trục lợi. Thậm chí có những ý kiến cho rằng các bộ kit test của nước ngoài giá chỉ 1-1,5 USD/bộ thì Vingroup có thể kiếm lãi gấp 10 lần…

Nghỉ hưu ở tuổi 30 - tại sao không?

Nghỉ hưu ở tuổi 30 - tại sao không?
Quyết tâm làm việc cật lực trong vài năm, tích lũy được một khoản tiền rồi "nghỉ hưu non" để tận hưởng cuộc sống dường như đang trở thành một xu hướng mới trong một bộ phận giới trẻ. Thoát khỏi môi trường công sở với đầy rẫy áp lực, ràng buộc để sống một cuộc sống tự do, tự tại đang là mơ ước của nhiều người trẻ.

Bốn cuộc cải cách vẫn ì ạch chưa xong sách giáo khoa

Bốn cuộc cải cách vẫn ì ạch chưa xong sách giáo khoa
Kì cuối: Vẫn chưa đến... hồi kết!
Xem thêm
Phiên bản di động