Nghệ nhân “Thổi hồn” vào than đá

Không chỉ đam mê về than từ nhỏ, sau này, ông lại coi đó là nghề chính và yêu nó từ lúc nào không hay. Những tác phẩm của ông được người “sành” về mĩ thuật đánh giá cao bởi kĩ thuật và trình độ điêu luyện. Đó là ông Phạm Tiến Chín, tổ 7, khu 3, phường Hồng Hải, TP Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh...

Tiếp chúng tôi, ông Chín cho biết: “Nghề chế tác mĩ nghệ than đá xuất hiện do người Pháp du nhập vào tại vùng mỏ Quảng Ninh từ cuối thế kỉ XIX. Trước năm 1986, những người thợ tham gia vào HTX Hồng Gai chuyên chế tác tranh, mĩ nghệ than đá. Sau khi hoạt động không hiệu quả, sản phẩm làm ra không tiêu thụ được, HTX bị giải thể. Năm 1986, những người khôi phục lại nghề thủ công này để sinh sống”.

Hồi nhỏ, chú bé Chín được bố cho một vài hòn than làm “đồ chơi”. Từ món quà đó, chú bé Chín làm thành những hòn bi và đồ chơi nhỏ. Sau này, khi lớn lên, ông Chín là công nhân nhà máy cơ khí Hòn Gai, với chuyên ngành thợ tiện cơ khí chế tạo máy. Thời gian này, ông lấy bà Vũ Thị Phương nữ công nhân làm tại Công ty Mĩ thuật, Mĩ nghệ Quảng Ninh. Cũng vì mưu sinh, nên ông Chín đành tạm gác ước mơ chạm khắc than đá từ nhỏ của mình lại. Năm 1995, nhận thấy nhiều du khách tới thăm quan Hạ Long thích thú với các sản phẩm từ than đá. Ông Chín, bàn với người vợ, tự mở một xưởng riêng, chế tác các sản phẩm từ than đá.

nghe nhan thoi hon vao than da
Nghệ nhân Phạm Tiến Chín đang chế tác tác phẩm từ than

Nhiều năm qua, ông Chín có hàng trăm tác phẩm khắc than đá như tượng cô gái, đảo hoang, vịnh Hạ Long, hòn gà chọi, các bình hoa,… Sản phẩm của ông được du khách đánh giá rất cao về chất lượng và kĩ thuật, nghệ thuật chạm khắc. Để làm ra một tác phẩm từ than đá, đòi hỏi người thợ phải biết cách từ chọn than, cho đến đục, đẽo, chạm… qua bàn tay, khối óc tài hoa của mình mới cho ra một sản phẩm có hồn, và đẹp.

Để chạm khắc được một sản phẩm từ than đá cần rất nhiều công đoạn. Khâu đầu tiên để có được một tác phẩm đẹp từ than là phải chọn chất liệu tốt. Than đá dùng để chế tác ra những tác phẩm nghệ thuật phải là phôi than mĩ nghệ hóa thạch với các yêu cầu như than đen đặc, trên bề mặt than không có những đường vân, mạch đứt gãy xuyên ngang dọc. Bước tiếp theo là rửa phôi than sạch sẽ bằng nước để lộ nguyên thổ than. Sau đó, làm các công đoạn như cưa, cắt, đục, mài, gọt, giũa than theo ý tưởng nghệ thuật của tác phẩm. Bước cuối cùng là khắc chữ, chỉnh sửa, gọt giũa, chau truốt lại tác phẩm trước khi đưa ra thị trường. Để hoàn thành một tác phẩm lớn hay nhỏ, đơn giản hay phức tạp phải trải qua từ 5 đến 12 người thợ chế tác.

Mỗi tác phẩm điêu khắc than thể hiện sự kết tinh của sự sáng tạo, bàn tay khéo léo và sự say mê với nghề. Khâu khó nhất của nghề điêu khắc than là việc căn chỉnh tạo hình trên bề mặt than. Các dụng cụ dùng để chế tác than gồm búa, đục, cưa, kìm, dao, kéo, giấy ráp, máy đánh bóng. Từ một số mẫu đơn giản ban đầu như phù điêu Vịnh Hạ Long, hòn trống mái… Các sản phẩm điêu khắc từ than đá tại Quảng Ninh có mặt ở nhiều tỉnh, thành trong nước và một số quốc gia như Nhật, Thái Lan, Trung Quốc, Anh, Mỹ, Áo, Đức…

Tuy công việc vất vả, thu nhập không cao nhưng với lòng yêu nghề, ông Chín vẫn duy trì sản xuất. Với ông, ngoài việc mưu sinh, duy trì công việc điêu khắc than là giữ gìn nghề truyền thống quê hương, làm đẹp cho đời. Sản phẩm từ điêu khắc than dùng để trang trí, làm quà tặng cho khách du lịch trong và ngoài nước. Nếu nghề điêu khắc than bị mai một thì thật đáng tiếc.

Long Vũ

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

mc diep chi len tieng ve nu quan quan olympia 2020

MC Diệp Chi lên tiếng về nữ Quán quân Olympia 2020

MC Diệp Chi – người dẫn dắt cuộc thị Đường lên đỉnh Olympia năm nay – đã có “tâm thư” dài chia sẻ quan điểm cá nhân về tân quán quân Nguyễn Thị Thu Hằng.
hane phat dong chuong trinh vi bien dao xanh to quoc

HANE: Phát động chương trình Vì biển đảo xanh Tổ quốc

 Sáng 19/9, tại TP. Hồ Chí Minh, Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường TP. Hồ Chí Minh (HANE) kết hợp với Hiệp hội Nhựa Việt Nam (VPA) tổ chức công bố giai đoạn I - chương trình: “VÌ BIỂN ĐẢO XANH TỔ QUỐC” sẽ kéo dài trong 3 năm.
trao uoc mo den nhung sinh vien ngheo

Trao ước mơ đến những sinh viên nghèo

Suntory PepsiCo Việt Nam vừa phối hợp với Trung ương Hội Sinh viên Việt Nam trao 70 laptop cho sinh viên khó khăn, học khá giỏi tại Đà Nẵng, Quảng Nam và Quảng Ngãi.
nho cu do dat ba tri

Nhớ cụ đồ đất Ba Tri

Cụ Nguyễn Thị Từ, 86 tuổi, ở thị trấn Ba Tri, huyện Ba Tri,  tỉnh Bến Tre nói với vẻ đầy tự hào: “Cụ Đồ Chiểu luôn là niềm tự hào cho người dân xứ biển quê tôi bởi cuộc sống thanh bạch, gia tài về thơ văn của ông để lại rất đồ sộ và quý giá cho hậu thế…”.
tu bay sinh ton lien tuong den dai dich covid 19

Từ “Bẫy sinh tồn” liên tưởng đến đại dịch Covid – 19

“Vùng hoa lá bên trái và khu biển hồ mầu xanh bên phải hiện ra chiếc khẩu trang bịt kín khuôn mặt. Hậu quả của sự tàn phá thiên nhiên là con người phải hứng chịu nhiều bệnh tật, mà dịch Covid-19 chính là một trong những di hại đó…”. Đó là một trong những chia sẻ của ông Nguyễn Bá Trình, Tác giả bức tranh sơn dầu được ông đặt tên là “Bẫy sinh tồn”.

Tin khác

Truyền dạy để con, cháu nhớ về câu hát cha ông

truyen day de con chau nho ve cau hat cha ong
Theo chỉ dẫn của một cán bộ văn hóa huyện, chúng tôi tìm đến nhà Nghệ nhân dân gian Lương Thiêm Phú, 82 tuổi, thôn Trang Nà, xã Tình Húc, huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh…

Cờ tướng - môn thể thao trí tuệ

co tuong mon the thao tri tue
Thế kỉ V-VI, Cờ vua khởi nguồn từ môn chơi thời cổ ở Ấn Độ có tên gọi là “Chaturanga” có nghĩa là 4 binh chủng quân đội hợp thành: Chiến xa, tượng binh, kị binh và bộ binh.

Duyên thông gia

duyen thong gia
Một ngày đầu thu năm 1980, chị Nguyễn Kim Oanh, sinh năm 1959, nhân viên ngành thương nghiệp huyện Hiệp Hòa (tỉnh Bắc Giang) dẫn chàng công an huyện hơn mình 2 tuổi về nhà “ra mắt” thân mẫu. Chị còn giữ ý, chưa báo cáo với bố và các anh, các chị.

Nghi lễ cầu may của người Sán Chỉ

nghi le cau may cua nguoi san chi
Cộng đồng người Sán Chỉ chiếm 15,4% dân số ở Bình Liêu, tập trung chủ yếu tại xã Húc Động. Trước đây, do sống trong điều kiện tự cung tự cấp là tiền đề người Sán Chỉ tạo ra những sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng đặc sắc. Hoạt động sinh kế gắn liền với nông nghiệp nên hằng năm người Sán Chỉ rất chú trọng đến nghi lễ cầu may.

Người cựu chiến binh có nhiều sáng kiến

nguoi cuu chien binh co nhieu sang kien
CCB Bùi Văn Suề, ở phường Hòa Phát, quận Cẩm Lệ, TP Đà Nẵng, dù đã vào tuổi “thất thập cổ lai hy”, nhưng vẫn luôn nêu cao nhiệt tình tâm huyết và có nhiều sáng kiến trong công tác địa phương.

Người phụ nữ khuyết tật nêu gương sáng về ý chí và tài năng

nguoi phu nu khuyet tat neu guong sang ve y chi va tai nang
Chị Nguyễn Thị Lành, 39 tuổi, ở phường Thanh Khê Tây, quận Thanh Khê, TP Đà Nẵng, bị khuyết tật vận động từ nhỏ, bền bỉ phấn đấu phát triển kinh tế gia đình và lập nhiều thành tích xuất sắc về thi đấu cầu lông, thiết thực góp phần tô điểm vườn hoa thể thao của thành phố.  
Xem thêm
nhung trai nghiem khong the bo lo vao mua thu o quy nhon

Những trải nghiệm không thể bỏ lỡ vào mùa thu ở Quy Nhơn

Nhờ cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp suốt 4 mùa, Quy Nhơn được mệnh danh là thiên đường nghỉ dưỡng lý tưởng quanh năm. Ghé thăm thành phố biển mùa ...
chiem nguong binh minh tren eo gio quy nhon trai nghiem nen thu mot lan trong doi

Chiêm ngưỡng bình minh trên Eo Gió – Quy Nhơn: Trải nghiệm nên thử một lần trong đời

Khoảnh khắc ngày mới lên nơi eo biển trải dài, sóng dập dìu làm loang những tia nắng đầu tiên phản chiếu trên mặt nước là ấn tượng không thể ...
binh thuan cong nhan mui ne la khu du lich quoc gia

Bình Thuận: Công nhận Mũi Né là Khu du lịch Quốc gia

Ngày 24/8, Bộ trưởng Bộ Văn hóa- Thể thao và Du lịch Nguyễn Ngọc Thiện ký Quyết định công nhận Khu du lịch Mũi Né, tỉnh Bình Thuận là Khu ...
pvf la mot trong ba hoc vien dao tao bong da tot nhat chau a

PVF là một trong ba học viện đào tạo bóng đá tốt nhất Châu Á

Trung tâm đào tạo bóng đá trẻ PVF vừa được Liên đoàn bóng đá Châu Á (AFC) chính thức cấp chứng nhận AFC Three-Star Academy. Đây là mức cao nhất ...
luis suarez chinh thuc gia nhap atletico voi gia 6 trieu euro

Luis Suarez chính thức gia nhập Atletico với giá 6 triệu euro

Sau nhiều ngày đàm phán, cuối cùng Luis Suarez đã gia nhập Atletico khi CLB thành Madrid chấp nhận chi 6 triệu euro cho Barcelona.
afc doi the thuc bong da viet nam sang cua o san choi afc champions league 2021

AFC đổi thể thức, bóng đá Việt Nam 'sáng cửa' ở sân chơi AFC Champions League 2021

Với việc Liên đoàn bóng đá Châu Á (AFC) đổi thể thức, bóng đá Việt Nam sẽ 3 đại diện tranh tài ở  AFC Champions League và AFC Cup.
con chim se cut chan

Con chim sẻ cụt chân

Hôm nay ngày nghỉ, An được các bạn Quân, Tư rủ đi bẫy chim sẻ. Bẫy Quân mượn của anh mình. Nó biết cách bẫy, Tư có nhiệm vụ kiếm ...
giot nuoc mat muon mang

Giọt nước mắt muộn màng

“Ông đi đâu đấy? Chắc ông lại sang sông chứ gì?” Tôi cười, gọi khi ông Vĩ dắt xe máy đi phía sau cách tôi một quãng. Ông Vĩ quay ...
day dut

Day dứt

Chiếc Kia Morning đưa Phương Thảo vượt qua cửa khẩu Mộc Bài đến trung tâm tỉnh Battambang. Theo địa chỉ, lái xe người Việt kiều còn khá trẻ, tiếp tục ...
nhac si pho duc phuong qua doi o tuoi 76

Nhạc sĩ Phó Đức Phương qua đời ở tuổi 76

Nhạc sĩ Phó Đức Phương qua đời hôm nay (19/9) sau thời gian chống chọi với bệnh ung thư tụy, hưởng thọ 76 tuổi.
noo phuoc thinh cong bo du an am nhac lon nhat nam 2020

Noo Phước Thịnh công bố dự án âm nhạc lớn nhất năm 2020

Nam ca sĩ đã chính thức chia sẻ về một món quà nghệ thuật bí mật sẽ được anh gửi tặng người hâm mộ trong năm nay.
nguoi dep bien nguyen thi loan va vai dien dau tay trong series phim hinh su bao ngam

Người đẹp Biển Nguyễn Thị Loan và vai diễn đầu tay trong series phim hình sự "Bão ngầm"

Nguyễn Thị Loan đã có những chia sẻ về lần đầu tiên xuất hiện trên màn ảnh nhỏ trong vai trò một diễn viên.
Phiên bản di động