Nghệ nhân “Thổi hồn” vào than đá

Không chỉ đam mê về than từ nhỏ, sau này, ông lại coi đó là nghề chính và yêu nó từ lúc nào không hay. Những tác phẩm của ông được người “sành” về mĩ thuật đánh giá cao bởi kĩ thuật và trình độ điêu luyện. Đó là ông Phạm Tiến Chín, tổ 7, khu 3, phường Hồng Hải, TP Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh...

Tiếp chúng tôi, ông Chín cho biết: “Nghề chế tác mĩ nghệ than đá xuất hiện do người Pháp du nhập vào tại vùng mỏ Quảng Ninh từ cuối thế kỉ XIX. Trước năm 1986, những người thợ tham gia vào HTX Hồng Gai chuyên chế tác tranh, mĩ nghệ than đá. Sau khi hoạt động không hiệu quả, sản phẩm làm ra không tiêu thụ được, HTX bị giải thể. Năm 1986, những người khôi phục lại nghề thủ công này để sinh sống”.

Hồi nhỏ, chú bé Chín được bố cho một vài hòn than làm “đồ chơi”. Từ món quà đó, chú bé Chín làm thành những hòn bi và đồ chơi nhỏ. Sau này, khi lớn lên, ông Chín là công nhân nhà máy cơ khí Hòn Gai, với chuyên ngành thợ tiện cơ khí chế tạo máy. Thời gian này, ông lấy bà Vũ Thị Phương nữ công nhân làm tại Công ty Mĩ thuật, Mĩ nghệ Quảng Ninh. Cũng vì mưu sinh, nên ông Chín đành tạm gác ước mơ chạm khắc than đá từ nhỏ của mình lại. Năm 1995, nhận thấy nhiều du khách tới thăm quan Hạ Long thích thú với các sản phẩm từ than đá. Ông Chín, bàn với người vợ, tự mở một xưởng riêng, chế tác các sản phẩm từ than đá.

Nghệ nhân “Thổi hồn” vào than đá
Nghệ nhân Phạm Tiến Chín đang chế tác tác phẩm từ than

Nhiều năm qua, ông Chín có hàng trăm tác phẩm khắc than đá như tượng cô gái, đảo hoang, vịnh Hạ Long, hòn gà chọi, các bình hoa,… Sản phẩm của ông được du khách đánh giá rất cao về chất lượng và kĩ thuật, nghệ thuật chạm khắc. Để làm ra một tác phẩm từ than đá, đòi hỏi người thợ phải biết cách từ chọn than, cho đến đục, đẽo, chạm… qua bàn tay, khối óc tài hoa của mình mới cho ra một sản phẩm có hồn, và đẹp.

Để chạm khắc được một sản phẩm từ than đá cần rất nhiều công đoạn. Khâu đầu tiên để có được một tác phẩm đẹp từ than là phải chọn chất liệu tốt. Than đá dùng để chế tác ra những tác phẩm nghệ thuật phải là phôi than mĩ nghệ hóa thạch với các yêu cầu như than đen đặc, trên bề mặt than không có những đường vân, mạch đứt gãy xuyên ngang dọc. Bước tiếp theo là rửa phôi than sạch sẽ bằng nước để lộ nguyên thổ than. Sau đó, làm các công đoạn như cưa, cắt, đục, mài, gọt, giũa than theo ý tưởng nghệ thuật của tác phẩm. Bước cuối cùng là khắc chữ, chỉnh sửa, gọt giũa, chau truốt lại tác phẩm trước khi đưa ra thị trường. Để hoàn thành một tác phẩm lớn hay nhỏ, đơn giản hay phức tạp phải trải qua từ 5 đến 12 người thợ chế tác.

Mỗi tác phẩm điêu khắc than thể hiện sự kết tinh của sự sáng tạo, bàn tay khéo léo và sự say mê với nghề. Khâu khó nhất của nghề điêu khắc than là việc căn chỉnh tạo hình trên bề mặt than. Các dụng cụ dùng để chế tác than gồm búa, đục, cưa, kìm, dao, kéo, giấy ráp, máy đánh bóng. Từ một số mẫu đơn giản ban đầu như phù điêu Vịnh Hạ Long, hòn trống mái… Các sản phẩm điêu khắc từ than đá tại Quảng Ninh có mặt ở nhiều tỉnh, thành trong nước và một số quốc gia như Nhật, Thái Lan, Trung Quốc, Anh, Mỹ, Áo, Đức…

Tuy công việc vất vả, thu nhập không cao nhưng với lòng yêu nghề, ông Chín vẫn duy trì sản xuất. Với ông, ngoài việc mưu sinh, duy trì công việc điêu khắc than là giữ gìn nghề truyền thống quê hương, làm đẹp cho đời. Sản phẩm từ điêu khắc than dùng để trang trí, làm quà tặng cho khách du lịch trong và ngoài nước. Nếu nghề điêu khắc than bị mai một thì thật đáng tiếc.

Long Vũ

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Nữ sĩ Lan Hinh và hành trình tâm khảm cùng Á Nam Lưu Niệm Đường

Nữ sĩ Lan Hinh và hành trình tâm khảm cùng Á Nam Lưu Niệm Đường

Gần 30 năm trước, nén lại nỗi lòng đằng đẵng xa chồng con và gần 40 cháu chắt, từ nước Mỹ trở về Việt Nam, Nữ sĩ Lan Hinh một mình thực hiện hành trình từ tâm khảm đối với cha mình, đó là dựng nên Lưu Niệm Đường Á Nam Trần Tuấn Khải, nằm ở đường 27, phường Hiệp Bình Chánh, thành phố Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh. Từ đó đến nay, Lưu Niệm Đường trở thành nơi tưởng nhớ, lưu giữ, bồi đắp và lan tỏa những giá trị về con người và văn hóa Nhà thơ yêu nước họ Trần. Nay, ở tuổi gần 90, nữ sĩ Lan Hinh lại thêm đau đáu, trăn trở nỗi lo tuổi xế chiều…
Gắn kết bền vững với người cao tuổi

Gắn kết bền vững với người cao tuổi

Ngày 20/1, tại Hà Nội đã diễn ra Hội nghị sơ kết chương trình phối hợp giữa Hội NCT TP và Công ty CP Chăm sóc sức khỏe Trường Sinh Việt Nam (Trường Sinh Việt Nam) về xây dựng mô hình CLB Thức vũ kinh trường sinh.
Vị “cứu tinh” của hát Trống quân Đan Nhiễm

Vị “cứu tinh” của hát Trống quân Đan Nhiễm

Đã ở tuổi “xưa nay hiếm” mà mắt vẫn sáng, tai vẫn nghe rành, răng vẫn đều chằn chặn, cụ Nguyễn Thị Vẫy là cây đại thụ hát Trống quân của làng.
Thương hiệu nào từng được mệnh danh “đệ nhất Phở Hà Nội”

Thương hiệu nào từng được mệnh danh “đệ nhất Phở Hà Nội”

Câu hỏi này trước đây chắc ít người còn trả lời được bởi đó từng là câu chuyện dĩ vãng. Nhưng giờ đây, khi lịch sử được lần giở lại, món ngon được hồi sinh, câu hỏi ấy đã có câu trả lời rõ ràng và sống động.
Bắn pháo hoa khi chưa được cấp phép trong chương trình 'Huế - Countdown 2021'

Bắn pháo hoa khi chưa được cấp phép trong chương trình 'Huế - Countdown 2021'

Chiều 8/1, Văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh Thừa Thiên - Huế cho biết, các cơ quan chức năng đang làm rõ để xử lý theo quy định việc bắn pháo hoa nổ tầm thấp của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Gia Bảo Event - Media (đóng tại phường Xuân Phú, thành phố Huế) tại chương trình “Huế - Countdown 2021 - Thắp sáng niềm tự hào”.

Tin khác

Giữ nghề truyền thống

Giữ nghề truyền thống
Hơn 20 năm gắn bó với nghề làm bánh chưng đen truyền thống, bà Vi Thị Chắn, thôn Co Nhan I, xã Tình Húc, huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh không chỉ nâng cao kinh tế cho gia đình, mà còn gìn giữ các giá trị truyền thống của cha ông…

Gần 20 nghìn cư dân Ecopark mãn nhãn cùng đại tiệc countdown hoành tráng

Gần 20 nghìn cư dân Ecopark mãn nhãn cùng đại tiệc countdown hoành tráng
Đêm 31/12, đại tiệc countdown đón chào năm mới 2021 tại Ecopark đã diễn ra với gần 20.000 cư dân khu đô thị. Sự kiện năm nay được chủ đầu tư tổ chức dành riêng cho cư dân, có kinh phí lên tới 10 tỷ đồng.

Nôn nao hoa Tết ở miền Trung

Nôn nao hoa Tết ở miền Trung
Mưa lũ kéo dài trong nhiều ngày qua ở miền Trung, người trồng hoa cảnh phục vụ Tết Nguyên đán 2021 đang ngày đêm chăm tưới để "cứu" những vườn hoa cảnh đang bị hư hại nặng sau mưa lũ kéo dài...

Bình Liêu - Ai nhớ, ai quên...

Bình Liêu - Ai nhớ, ai quên...
Kì cuối: Nơi đánh thức những giấc mơ

Những người lính già cõng đá tri ân đồng đội

Những người lính già cõng đá tri ân đồng đội
Họ là những CCB của Sư đoàn 320 A từng tham gia trận đánh lịch sử Điểm cao 1015 (Sạc Ly) và 1049 (Del Ta) ngày 24/4/1972, nay là xã Rờ Koi, huyện Sa Thầy, tỉnh Kon Tum.

Cái say của người Quan họ…

Cái say của người Quan họ…
Tôi về quê hương Kinh Bắc trong những ngày cuối thu rực nắng. Suốt mấy ngày hòa mình trong không khí sinh hoạt, giao lưu sôi nổi của CLB Khiêu vũ NCT nơi đây, càng tâm niệm một điều các “liền anh liền chị” trên quê hương Quan họ không chỉ yêu thích những làn điệu dân ca truyền thống mà còn rất mềm mại, uyển chuyển và mạnh mẽ trong các điệu nhảy phương Tây hiện đại. Đáng yêu hơn, họ là những cụ ông cụ bà, thậm chí đã bảy, tám mươi xuân có lẻ…
Xem thêm
Ẩm thực Việt … và những nẻo đường chinh phục du khách quốc tế

Ẩm thực Việt … và những nẻo đường chinh phục du khách quốc tế

Ngành du lịch đã chuẩn bị tâm thế để khi hết dịch Covid -19 sẽ mở cửa chào đón du khách bằng những sản phẩm du lịch độc đáo và ...
“Amalfi bên bờ Địa Trung Hải" sẽ trở thành sàn catwalk đặc biệt nhất từ trước tới nay của Fashion Voyage

“Amalfi bên bờ Địa Trung Hải" sẽ trở thành sàn catwalk đặc biệt nhất từ trước tới nay của Fashion Voyage

Fashion Voyage #3 - show diễn lớn chưa từng có trong chuỗi Fashion Voyage của đạo diễn Long Kan do tập đoàn Sun Group tài trợ đã chính thức được ...
Dự báo có tuyết rơi cuối tuần này, du lịch Sa Pa lại “chiếm sóng”

Dự báo có tuyết rơi cuối tuần này, du lịch Sa Pa lại “chiếm sóng”

Du lịch Sa Pa đã có một kỳ nghỉ Tết dương lịch “viên mãn” với hơn 65.000 lượt khách và đang chờ đón làn sóng du khách mới, khi hoa ...
Giúp Juventus đoạt siêu cúp Italy, Ronaldo trở thành chân sút ghi nhiều bàn nhất mọi thời đại

Giúp Juventus đoạt siêu cúp Italy, Ronaldo trở thành chân sút ghi nhiều bàn nhất mọi thời đại

Với pha lập công trong trận tranh siêu cúp Italy trước Napoli diễn ra tối 20/1, Ronaldo chính thức trở thành chân sút ghi nhiều bàn thắng nhất lịch sử ...
Novaland tài trợ cho Câu lạc bộ Sài Gòn FC

Novaland tài trợ cho Câu lạc bộ Sài Gòn FC

Novaland - Tập đoàn đầu tư và phát triển bất động sản hàng đầu Việt Nam vừa ký kết tài trợ cho Câu lạc bộ bóng đá Sài Gòn (Sài ...
S-Race ‘kích hoạt’ ý thức rèn luyện thể chất cho học sinh sinh viên

S-Race ‘kích hoạt’ ý thức rèn luyện thể chất cho học sinh sinh viên

Được tổ chức với quy mô lớn và mang tính chuyên môn cao, S-Race có ý nghĩa tích cực cổ vũ tinh thần rèn luyện thể thao, nâng cao thể ...
Cô nàng i ngắn

Cô nàng i ngắn

Chuyến đi cao nguyên đá Đồng Văn của tôi lần ấy hoàn toàn ngẫu hứng. Nó được hình thành khi tôi ghé thăm anh bạn thân đang công tác tại ...
Người thầy của tôi

Người thầy của tôi

Cho tới giờ mỗi khi nhắc lại và biết ơn nhất, tôi vẫn luôn nghĩ về thầy Tiêu Âm, người thầy đã dìu dắt tôi suốt những tháng năm cấp ...
Một vòng nhân gian

Một vòng nhân gian

Ni cô Tuệ Tâm đang quét dọn những lá vàng rụng của đêm qua. Buổi sáng không khí bao giờ cũng trong lành, tĩnh lặng như nghe được cả tiếng ...
Nghệ sĩ ưu tú Xuân Bắc được bổ nhiệm làm Giám đốc Nhà hát Kịch Việt Nam

Nghệ sĩ ưu tú Xuân Bắc được bổ nhiệm làm Giám đốc Nhà hát Kịch Việt Nam

Chiều 14/1, nghệ sĩ Xuân Bắc đã nhận quyết định bổ nhiệm làm Giám đốc Nhà hát Kịch Việt Nam từ Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch.
Top 10 Hoa khôi Du lịch Việt Nam ‘phủ xanh’ đất trống hồ sinh thái Na Hang - Lâm Bình

Top 10 Hoa khôi Du lịch Việt Nam ‘phủ xanh’ đất trống hồ sinh thái Na Hang - Lâm Bình

5,3 ha khu vực rừng phòng hộ hồ sinh thái Na Hang - Lâm Bình (huyện Lâm Bình, Tuyên Quang) được phủ xanh nhờ sự chung tay của những người ...
Hotgirl 26 tuổi người Việt đính hôn với CEO 72 tuổi người Mỹ gây 'sốt'

Hotgirl 26 tuổi người Việt đính hôn với CEO 72 tuổi người Mỹ gây 'sốt'

Câu chuyện tình lệch 46 tuổi của hotgirl Việt và người đàn ông người Mỹ - Wynn Katz (72 tuổi, CEO của hãng thời trang ở Los Angeles) đang gây ...
Phiên bản di động