Một cách hành xử và nỗi lo của ASEAN

Việc đánh chìm tàu đánh bắt hải sản của các nước bị coi là xâm phạm vùng biển của Indonesia, có thể khuấy động tinh thần dân tộc của nước nay, nhưng sẽ gây căng thẳng trong ASEAN và không thể giải quyết vấn đề hải sản của Indonesia.

Không có gì nghi ngờ về Indonesia là đất nước của nghề đánh bắt hải sản. Họ nằm ở ngã ba đường của 2 đại dương là Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương, là đảo quốc lớn nhất thế giới, với 17.504 hòn đảo và đường bờ biển 99.093 km.

Nghề cá đóng góp vào 2,46% GDP của Indonesia, chủ yếu đến từ 964.231 hộ gia đình đánh cá và 1.649.080 hộ gia đình nuôi trồng thủy sản.

Vì vậy, không ngạc nhiên, một trong những trọng tâm của nhiệm kì Tổng thống Joko Widodo là mang lại sự thịnh vượng cho nghề cá và hàng hải của Indonesia. Nổi tiếng nhất trong chiến lược này là biện pháp cho nổ hoặc đánh chìm thuyền cá của các ngư dân nước ngoài bị bắt khi hoạt động trái phép trong vùng biển và Vùng đặc quyền Kinh tế (EEZ) của Indonesia.

Từ tháng 10/2014 đến nay đã có hơn 500 chiếc thuyền các nước bị đánh chìm, trong đó có 284 thuyền Việt Nam, sau khi bị bắt với cáo buộc đánh bắt hải sản trái phép trong vùng biển Indonesia. Chính sách này đã gây nên căng thẳng và quan ngại từ các nước láng giềng.

Indonesia đi ngược với UNCLOS

Tác giả Ahmad Almaududy Amri của Trung tâm Quốc gia Australia về Tài nguyên Biển và An ninh, Đại học Wollongong, phân tích rằng, Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) đề cập đến các biện pháp có thể sử dụng để chống nạn đánh bắt trái phép trong hai khu vực, vùng biển chủ quyền của một quốc gia và EEZ của quốc gia đó, nơi họ chỉ có quyền chủ quyền chứ không có chủ quyền.

mot cach hanh xu va noi lo cua asean
Indonesia đánh chìm một tàu cá Việt Nam ở đảo Datuk, tỉnh Tây Kalimanta hôm 4/5

Điều 73, UNCLOS cho phép một quốc gia "lên tàu, khám xét, bắt giữ và tiến hành truy tố" đối với con tàu vi phạm, nhưng "các hình phạt cho việc vi phạm không bao gồm bỏ tù, hoặc bất cứ hình thức nào của việc trừng phạt về thân thể. Vì thế, luật pháp quốc tế có vẻ không ủng hộ việc Indonesia đánh chìm thuyền cá trong phạm vi EEZ của họ", ông Ahmad Almaudusy Amri viết.

Theo tiến sĩ Lê Hồng Hiệp, Viện Nghiên cứu ISEAS-Yusof Ishak, (Singapore), một điểm mấu chốt là các tàu cá của Việt Nam bị bắt có thực sự vi phạm vùng biển của Indonesia hay không, hay nằm trong vùng EEZ chồng lấn chưa được phân định. Ví dụ tàu cá Việt Nam bị bắt ngày 27/4 thuộc khu vực Việt Nam và Indonesia đang tiến hành phân định vùng đặc quyền kinh tế (toạ độ 06026’N-106047’E, cách đường phân định thềm lục địa năm 2003 5,5 hải lí về phía Bắc).

"Nếu các ngư dân và giới chức Việt Nam chứng minh được là việc bắt giữ của phía Indonesia là sai, nằm ngoài các vùng biển thuộc quyền tài phán của Indonesia, thì họ có thể khởi kiện phía Indonesia và đòi bồi thường cho các thiệt hại đã bị gây ra", ông Hiệp nói.

"Tâm trạng bầu cử" làm căng thẳng ASEAN

Thời gian qua, Indonesia ở trong "tâm trạng bầu cử" và vào lúc cả nước chờ đợi kết quả chính thức của cuộc bầu cử, chính quyền Tổng thống Widodo sẽ phải chứng minh cho công chúng thấy rằng họ mạnh mẽ và đủ năng lực bảo vệ chủ quyền.

Tháng trước, chính quyền Indonesia tiếp tục đánh chìm 51 tàu cá nước ngoài bị nước này bắt, trong đó có 38 thuyền treo cờ Việt Nam, 6 thuyền Malaysia, 2 thuyền Trung Quốc và 1 thuyền Philippines. Số còn lại là thuyền có chủ người nước ngoài nhưng treo cờ Indonesia.

Các nhà quan sát đánh giá một trong những đặc trưng trong nhiệm kì đầu tiên của Tổng thống Widodo là sự thiếu hứng thú của ông với các chính sách đối ngoại và sự nhấn mạnh vào người dân trong nước. Tuy nhiên, nội các sắp cải tổ tới dây của ông Widodo sẽ mang lại một vài thay đổi và hướng tiếp cận khác.

Đánh đắm thuyền có thể “đắm” lòng tin

Tiến sĩ Lê Hồng Hiệp cho rằng, các căng thẳng này chủ yếu là do việc hai nước chưa phân định xong khu vực chồng lấn giữa vùng đặc quyền kinh tế trên biển. Thực ra, những sự cố như thế này có thể giúp hai nước có thêm động lực để đẩy nhanh quá trình đàm phán và xây dựng được ngành khai thác hải sản từng nước bền vững, cùng có lợi.

"Việt Nam cần giao thiệp với phía Indonesia để vừa thúc đẩy quá trình đàm phán phân định EEZ. Ngoài ra, Việt Nam cũng cần hướng dẫn ngư dân để họ hạn chế đánh bắt cá trong các khu vực chồng lấn, nhất là những nơi quá gần EEZ của Indonesia, để tránh các sự cố không đáng có", ông Hiệp nói.

Khu vực ASEAN với hầu hết quốc gia có biển, dù thế nào thì cách giải quyết vi phạm dân sự mang tính cực đoan như Indonesia đang làm sẽ gây quan ngại cho các nước láng giềng. Nó cũng không giúp xây dựng lòng tin và sự hợp tác bền vững của một khu vực đang nổi lên như một điểm sáng phát triển của thế giới.

Đ.K (tổng hợp)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

vong lap dang so cua covid 19 voi chau a thai binh duong

Vòng lặp đáng sợ của Covid-19 với châu Á - Thái Bình Dương

Các nước ở châu Á - Thái Bình Dương từng là hình mẫu nay lại quay cuồng đối phó với các ca bệnh trong cộng đồng đã cho thấy vòng lặp đáng sợ của Covid-19…
canh bac la nhung hop li cua chinh phu my

Canh bạc lạ nhưng hợp lí của chính phủ Mỹ

Chính quyền Tổng thống Trump ngày 22/7 vừa cam kết mua 100 triệu liều vaccine, dù vẫn chưa hoàn tất nghiên cứu phát triển. Đây là điều hiếm thấy vì chính phủ Mỹ ít khi đứng ra mua vaccine…
trung quoc kho khan truoc don hiem cua washington

Trung Quốc khó khăn trước đòn hiểm của Washington

Sau một loạt đòn ngoại giao của Mỹ, trong đó có lệnh đóng cửa Tổng lãnh sự quán Trung Quốc ở Houston, Bắc Kinh đang tìm cách để vừa đáp trả vừa không tự đẩy mình vào thế khó...
thong diep mao hiem va toan tinh cua tong thong lukashenko

Thông điệp mạo hiểm và toan tính của Tổng thống Lukashenko

Tổng thống Lukashenko muốn Belarus nhận được tối đa lợi ích về kinh tế từ Nga, nhưng chỉ cho Nga nhận tối thiểu lợi về chính trị từ Belarus...
vi sao trung quoc hung chiu dot lu lut lich su

Vì sao Trung Quốc hứng chịu đợt lũ lụt lịch sử?

Một số chuyên gia Trung Quốc cho rằng, cải tạo đất trái phép, thu hẹp vùng bãi bồi và hồ chứa nước khiến lũ lụt năm nay ở nước này trở nên nghiêm trọng…

Tin khác

Khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36

khai mac hoi nghi cap cao asean lan thu 36
Sáng 26/6, Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36 tổ chức theo hình thức trực tuyến khai mạc tại Trung tâm Hội nghị quốc tế Hà Nội. Trên cương vị Chủ tịch ASEAN 2020, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc sẽ chủ trì Hội nghị Cấp cao chính thức đầu tiên trong Năm Chủ tịch ASEAN 2020.

Carnival đường phố mở màn ấn tượng cho Lễ hội Du lịch biển Sầm Sơn 2020

carnival duong pho mo man an tuong cho le hoi du lich bien sam son 2020
Đến hẹn lại lên, dàn xe hoa lộng lẫy, những vũ điệu nóng bỏng của các vũ công châu Âu trong Carnival đường phố sôi động được Sun Group chung tay tổ chức tại Thanh Hóa năm nay hứa hẹn sẽ tiếp tục là sự kiện mở màn đầy ấn tượng cho Lễ hội Du lịch biển Sầm Sơn 2020.

Rà soát công tác chuẩn bị cho Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 36

ra soat cong tac chuan bi cho hoi nghi cap cao asean lan thu 36
Sáng 24/6, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh sẽ chủ trì Hội nghị không chính thức Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN tại Trung tâm Hội nghị quốc tế, Hà Nội.
Xem thêm
my ha co o lanh su quan tai thanh do cua trung quoc

Mỹ hạ cờ ở lãnh sự quán tại Thành Đô của Trung Quốc

Lá cờ Mỹ đã được hạ xuống từ từ vào sáng 27/7, trong bối cảnh căng thẳng ngoại giao leo thang giữa hai cường quốc khi cả hai cùng cáo ...
an do hung chiu nang nong khung khiep toi 50 do c

Ấn Độ hứng chịu nắng nóng khủng khiếp tới 50 độ C

Ấn Độ đang hứng chịu đợt nắng nóng khủng khiếp, với nền nhiệt độ tại nhiều khu vực chạm ngưỡng 50 độ C. Hồi năm ngoái, chính phủ nước này ...
the gioi gan 55 trieu nguoi mac covid 19 brazil tro thanh vung dich thu hai toan cau

Thế giới gần 5,5 triệu người mắc Covid-19, Brazil trở thành vùng dịch thứ hai toàn cầu

Theo số liệu cập nhật đến 6h ngày 25/5 (giờ Việt Nam) trên trang worldometers.info, tổng số ca mắc Covid-19 trên toàn cầu ghi nhận là 5.490.720 ca, trong đó ...
vien canh xau neu anh buoc vao vong xoay doi dau voi trung quoc

Viễn cảnh xấu nếu Anh bước vào vòng xoáy đối đầu với Trung Quốc

Giáo sư Adrian Pabst cảnh báo các lệnh trừng phạt của Anh nhằm vào Trung Quốc sẽ khiến Bắc Kinh đáp trả và điều đó sẽ gây tổn thất lớn ...
trung quoc trong doi sach cuong nhu voi my

Trung Quốc trong đối sách “cương - nhu” với Mỹ

Tuy bề ngoài Trung Quốc đang cố gắng “rắn” với Mỹ, có dấu hiệu cho thấy Trung Quốc đang nỗ lực giữ cho tình hình đối đầu không đi quá ...
vong lap dang so cua covid 19 voi chau a thai binh duong

Vòng lặp đáng sợ của Covid-19 với châu Á - Thái Bình Dương

Các nước ở châu Á - Thái Bình Dương từng là hình mẫu nay lại quay cuồng đối phó với các ca bệnh trong cộng đồng đã cho thấy vòng ...
khai mac hoi nghi cap cao asean lan thu 36

Khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36

Sáng 26/6, Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36 tổ chức theo hình thức trực tuyến khai mạc tại Trung tâm Hội nghị quốc tế Hà Nội. Trên cương ...
carnival duong pho mo man an tuong cho le hoi du lich bien sam son 2020

Carnival đường phố mở màn ấn tượng cho Lễ hội Du lịch biển Sầm Sơn 2020

Đến hẹn lại lên, dàn xe hoa lộng lẫy, những vũ điệu nóng bỏng của các vũ công châu Âu trong Carnival đường phố sôi động được Sun Group chung ...
ra soat cong tac chuan bi cho hoi nghi cap cao asean lan thu 36

Rà soát công tác chuẩn bị cho Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 36

Sáng 24/6, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh sẽ chủ trì Hội nghị không chính thức Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN tại Trung tâm Hội nghị ...
Phiên bản di động