Luật Đất đai có thể được Quốc hội thông qua tại kì họp bất thường

Theo chương trình kì họp thứ 6 khoá XV, ngày cuối cùng (29/11/2023) Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Đất đai (sửa đổi, bổ sung).

Quốc hội sẽ họp bất thường để thông qua Luật Đất đai

Theo chương trình kì họp thứ 6 khoá XV, ngày cuối cùng (29/11/2023) Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Đất đai (sửa đổi, bổ sung). Tuy nhiên, qua mấy kì họp trước và các phiên thảo luận lần này, Chính phủ và Quốc hội quyết định chưa thông qua để tháng 1/2024 sẽ có kì họp bất thường (lần thứ 5) sau khi Ban soạn thảo chỉnh lí, đưa ra các phương án để xin ý kiến Quốc hội thảo luận, có thể biểu quyết thông qua. Đó là một quyết định sáng suốt, thận trọng của cơ quan quyền lực cao nhất.

Nguyên nhân chủ yếu do Dự án luật thiết kế chính sách chưa tập trung, chưa trúng, khó xác định xu hướng, chưa thống nhất nhiều vấn đề phức tạp. Một số chính sách lớn, quan trọng chưa thiết kế được phương án tối ưu. Vì thế, về tổng thể dự án luật đặc biệt quan trọng này còn nhiều bất cập do tính chất phức tạp phát sinh từ trong thực tiễn. Để khơi thông nguồn lực đất đai, đặt lên hàng đầu yêu cầu về chất lượng của dự án luật, nhằm bảo đảm vững chắc, ổn định và lâu dài.

Một nền kinh tế - xã hội ở nước ta hiện nay đang phát triển, bên cạnh nguồn lực lao động (con người) thì đất đai là tài nguyên và là nguồn lực vật chất to lớn nhất. Từ khi công cuộc đổi mới diễn ra, Nhà nước đã 4 lần ban hành và thực hiện Luật Đất đai (1987, 1993, 2003 và 2013). Trong các giai đoạn phát triển đất nước, thể chế về đất đai đáp ứng được xu thế đi lên của kinh tế - xã hội, theo bước đi của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập quốc tế. Tuy nhiên, mỗi thời kì đều xuất hiện tình hình mới, những đòi hỏi mới, mâu thuẫn và bất cập mới nảy sinh, cần đặt ra hướng đi và hoạch định chính sách căn cơ, phù hợp.

Luật Đất đai có thể được Quốc hội thông qua tại kì họp bất thường
Luật Đất đai có thể được Quốc hội thông qua tại kì họp bất thường

Sau gần 10 năm thực hiện, Luật Đất đai 2013 bộc lộ khá nhiều bất cập, thiếu thống nhất, nhiều điều khoản chưa đồng bộ, nảy sinh xung đột với một số luật liên quan (Luật Lâm nghiệp, Luật Xây dựng, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Nhà ở, Luật Đầu tư, Luật Đấu thầu). Tình trạng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, quy hoạch treo, quy hoạch của nhiều ngành chồng lấn, quy hoạch không có tầm nhìn còn phổ biến. Điều đó, gây cản trở cho quá trình thực thi pháp luật, nhiều vướng mắc trong quản lí, sử dụng, khai thác tiềm năng đất đai và là một trong những nguyên nhân của tệ nạn tham nhũng, tiêu cực, lãng phí, kìm hãm sự phát triển kinh tế, nhiều nơi gây bất ổn về trật tự, an toàn xã hội do mâu thuẫn giữa người với chính quyền địa phương.

Chính sách lớn nhất là định giá đất, thu hồi đất

Theo nghị quyết 18-NQ/TW ngày 16/6/2022 (Hội nghị Trung ương V khoá XIII): Về đổi mới, hoàn thiện chính sách về đất đai: Bỏ quy định về khung giá đất và xác định giá đất theo nguyên tắc thị trường, địa phương xây dựng giá trong việc thu hồi đất.

Định giá đất, thu hồi đất là vấn đề hệ trọng, tác động rất lớn đến kinh tế - xã hội. Mấy chục năm qua, đây cũng là tác nhân của mâu thuẫn phát sinh, xung đột cục bộ và số lượng đơn thư nhiều nhất trong các loại đơn khiếu nại, tố cáo xung quanh giá đất và thu hồi đất, giải phóng mặt bằng. Vì lẽ đó, dự thảo lần này của Luật Đất đai còn 14 vấn đề được nêu ra 2 phương án cần trình Quốc hội cho ý kiến. Nổi cộm là việc Nhà nước thu hồi đất quy định tại các Điều 79, 126 và 128.

Một số nội dung trong dự thảo về giá đất đều có 2 phương án, trong đó Điều 159 quy định về phương pháp định giá đất và các trường hợp, điều kiện áp dụng từng phương pháp để bảo đảm công khai, minh bạch, khả thi. Dù áp dụng quy định nào về giá đất cũng phải bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp cho người dân, Nhà nước kiểm soát được địa tô chênh lệch, bảo vệ được cán bộ, bảo đảm khả thi cho nhiệm vụ phát triển kinh tế. Do đó, luật phải nêu rõ điều kiện áp dụng, nguyên tắc lựa chọn của từng phương pháp. Tốt nhất là Nhà nước thu hồi đất để đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư hay thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng đều tuân thủ pháp luật trên nguyên tắc minh bạch, công khai, tăng nguồn thu cho ngân sách Nhà nước và lợi ích chính đáng của người có đất bị thu hồi theo tinh thần nghị quyết 18. Phương pháp tốt nhất là định giá sát với thị trường hoặc thoả thuận với người dân khi thu hồi, nhất là đối với các dự án kinh doanh thương mại, dịch vụ.

Đất thuộc các đơn vị sự nghiệp công lập sử dụng trả tiền thuê hằng năm thì cần quy định không được bán, chuyển nhượng, cầm cố, thế chấp, góp vốn bằng tài sản gắn liền trên đất thuê để tránh rủi ro như khi thua lỗ, ngân hàng “xiết nợ” sẽ thu tài sản như bệnh viện, trường học, công sở bởi đơn vị sự nghiệp công lập sử dụng tài sản công. Tương tự như các dự án hỗn hợp nhà ở và kinh doanh thương mại, dịch vụ thuộc diện Nhà nước thu hồi đất cần đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư nhằm kiểm soát địa tô chênh lệch thông qua thu hồi đất giúp Nhà nước có nguồn lực để đền bù, tránh tình trạng mỗi người bị thu hồi đòi một giá khiến dự án trì trệ, kéo dài, có thể áp dụng cơ chế tự thoả thuận để bảo đảm quyền lợi cho người có đất bị thu hồi, đạt sự đồng thuận với chủ đầu tư…

Luật Đất đai và Luật Lâm nghiệp nhiều quy định “vênh” nhau

Luật Đất đai 2013 có hiệu lực từ 1/7/2014. Luật Lâm nghiệp có hiệu lực từ 1/1/2019 quy định nhiều nội dung, khái niệm “lệch pha” so với Luật Đất đai 2013.

Trong khi Luật Đất đai nêu rõ “đất rừng” nhưng không có sự giải thích phân biệt “đất rừng” như thế nào? Cụm từ “đất lâm nghiệp” không được đề cập trong Luật Đất đai. Song, Thông tư 28 lại quy định “đất lâm nghiệp” gồm đất rừng đặc dụng, đất rừng phòng hộ, đất rừng sản xuât…là đánh đồng “đất rừng” với “đất lâm nghiệp”. Luật Lâm nghiệp quy định “đất lâm nghiệp” không chỉ bao gồm đất rừng, mà còn bao gồm đất xây dựng các cơ sở chế biến lâm sản, bởi lâm nghiệp bao gồm quản lí, bảo vệ, phát triển, sử dụng rừng, chế biến và thương mại lâm sản.

Luật Lâm nghiệp quy định đối với khu vực dân tộc thiểu số có “đất tín ngưỡng”, “rừng tín ngưỡng”. Khoản 8, điều 2 Luật Lâm nghiệp quy định “rừng tín ngưỡng” là rừng gắn liền với niềm tin, phong tục, tập quán của cộng đồng dân cư sống dựa vào rừng (ma rừng, rừng thiêng). Trong khi đó, Luật Đất đai quy định đất tín ngưỡng bao gồm đất có các công trình như đình, chùa, miếu, am, từ đường, nhà thờ họ. Như vậy, khái niệm về tín ngưỡng trong Luật Đất đai rộng rãi hơn.

Luật Lâm nghiệp không quy định rõ về thửa đất, lô rừng, về tiêu chí rừng trồng, phân loại đất, phân loại rừng, quy hoạch sử dụng đất rừng… ảnh hưởng trực triếp đến quá trình hưởng lợi của dân tộc thiểu số mà cuộc sống chủ yếu dựa vào rừng. Điều này hạn chế vai trò “chủ rừng” về vị trí pháp lí. Hiện nay, 90% cộng đồng dân cư dân tộc thiểu số (11.525 cộng đồng) được giao đất rừng và quản lí rừng nhưng không rõ giao bao nhiêu héc-ta. Đồng thời, chủ rừng không có quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, thế chấp, góp vốn kinh doanh bằng giá trị quyền sử dụng đất, quyền quản lí rừng được giao…

Trên cơ sở bất cập gữa Luật Đất đai và Luật Lâm nghiệp, cần quy định rõ và cần đưa “đất lâm nghiệp” vào Luật Đất đai. Mặt khác, Luật Đất đai cũng cần quy định đất lâm nghiệp là đất đang có rừng tự nhiên hoặc đất có rừng trồng đạt tiêu chí rừng, đất đang khoanh nuôi để phục hồi rừng, đất nuôi trồng rừng nhưng chưa thành rừng, đất đang trồng hoặc đã giao, đã cho thuê để trồng rừng và diện tích trong ranh giới các khu rừng đã được quyết định loại rừng theo quy định pháp luật về lâm nghiệp, đất sử dụng cho hoạt động chế biến và thương mại lâm sản. Có nghĩa là đất rừng phải có tên gọi trùng với tên gọi của loại rừng tương ứng và ranh giới thửa đất rừng trong phạm vi rừng được xác định theo quy định của pháp luật lâm nghiệp. Luật Đất đai cũng cần bổ sung đất rừng tín ngưỡng theo quy định của Luật Lâm nghiệp…

Kim Quốc Hoa

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Bác Hồ với công tác bảo vệ môi trường

Bác Hồ với công tác bảo vệ môi trường

Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm, chú trọng đến việc tạo dựng môi trường xanh, Bác dạy trước hết phải bảo đảm cho điều kiện sống và công tác. Trong kháng chiến, cơ quan thường xuyên phải di chuyển, Người luôn căn dặn cán bộ phải chọn những nơi: “Trên có núi, dưới có sông, có đất ta trồng, có bãi ta vui”.
Nguồn gốc nghệ thuật Bài chòi

Nguồn gốc nghệ thuật Bài chòi

Người dân Kinh Bắc say mê dân ca Quan họ, người Phú Thọ yêu hát Xoan, người Nam Bộ say mê và tự hào với Đờn ca tài tử, thì người dân Trung Bộ cũng thỏa nguyện khi nghệ thuật hát Bài chòi trở thành Di sản Văn hóa vi phật thể đại diện nhân loại…
Bác Hồ căn dặn về cần, kiệm, liêm, chính

Bác Hồ căn dặn về cần, kiệm, liêm, chính

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh thường xuyên kêu gọi toàn dân thực hiện cần, kiệm, liêm, chính để xây dựng đời sống mới, xây dựng chủ nghĩa xã hội.
Học tập tinh thần trách nhiệm, khoa học của Chủ tịch Hồ Chí Minh

Học tập tinh thần trách nhiệm, khoa học của Chủ tịch Hồ Chí Minh

Chủ tịch Hồ Chí Minh - Anh hùng giải phóng dân tộc, vị lãnh tụ thiên tài của dân tộc. Cuộc đời và sự nghiệp của Người đã trở thành di sản lớn lao của dân tộc Việt Nam. Học tập và làm theo Bác, đặc biệt học tập và làm theo tấm gương tinh thần trách nhiệm, phong cách khoa học của Người có ý nghĩa vô cùng quan trọng...
Hãy yêu thương “thế giới ngày mai”

Hãy yêu thương “thế giới ngày mai”

Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai. Những gì tốt đẹp nhất hãy dành cho trẻ em… Đó không chỉ là trách nhiệm của mỗi cá nhân, mỗi gia đình, nhà trường mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội. Tuy nhiên, để làm tròn trách nhiệm đó không dễ dàng, bởi đâu đó vẫn còn những trẻ em chưa thực sự được hưởng một cuộc sống trọn vẹn, đủ đầy yêu thương…

Tin khác

Bác Hồ, Bác Tôn, tình sâu, nghĩa nặng

Bác Hồ, Bác Tôn, tình sâu, nghĩa nặng
Năm 1911, tại bến cảng Nhà Rồng ở Sài Gòn, người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành đã xuống tàu làm lao công đi tìm đường cứu nước. Một năm sau, cũng tại nơi này, người thợ trẻ Tôn Đức Thắng cũng xuống tàu làm thợ và sang Pháp tìm cách giúp đồng bào mình thoát khỏi kiếp nô lệ, lầm than.

Chọn lọc thông tin trong kỉ nguyên số

Chọn lọc thông tin trong kỉ nguyên số
Mạng xã hội (MXH) là nơi để tìm kiếm thông tin nhanh nhất. Tuy có đủ các loại thông tin nhưng thật giả lẫn lộn, có cả sự bịa đặt hay vu khống. Vấn đề đặt ra là phải hết sức thận trọng khi tiếp nhận thông tin và phải biết chọn lọc thông tin qua MXH...

Bác Hồ với việc đọc và học suốt đời

Bác Hồ với việc đọc và học suốt đời
Lúc sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thường xuyên kêu gọi cán bộ và Nhân dân đọc sách để nâng cao kiến thức và lí luận cách mạng. Bản thân Người cũng là một tấm gương sáng về việc đọc sách.

Phim về đề tài chiến tranh: Làm thế nào để khơi thông điểm nghẽ

Phim về đề tài chiến tranh: Làm thế nào để khơi thông điểm nghẽ
Trong dòng chảy số của thời đại 4.0, phim về đề tài chiến tranh vẫn có những tiềm năng để phát huy hết giá trị. Tuy nhiên vẫn có những điểm nghẽn khiến việc đầu tư làm phim và phổ biến rộng rãi đến công chúng gặp nhiều khó khăn.

Điên Biên Phủ, bản hùng ca thời đại Hồ Chí Minh

Điên Biên Phủ, bản hùng ca thời đại Hồ Chí Minh
Ngày 7/5/2024, tại tỉnh Điện Biên diễn ra Lễ kỉ niệm 70 năm chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954-7/5/2024) quy mô cấp quốc gia với lễ diễu binh, diễu hành của 12.000 người, có pháo lễ, không quân bay chào mừng, các khối nghi trượng, lực lượng Quân đội, Công an, Dân công hoả tuyến trước sự chứng kiến của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và đông đảo Nhân dân vùng Tây Bắc.

Tăng cường công tác phối hợp giữa Hội NCT với ngành y tế trong việc chăm sóc sức khỏe NCT

Tăng cường công tác phối hợp giữa Hội NCT với ngành y tế trong việc chăm sóc sức khỏe NCT
Thực hiện Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về tăng cường công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân trong tình hình mới.

Đọc lại hồi kí “Điện Biên Phủ - điểm hẹn lịch sử”

Đọc lại hồi kí  “Điện Biên Phủ - điểm hẹn lịch sử”
Hồi kí “Điện Biên Phủ - Điểm hẹn lịch sử” của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, do nhà văn Hữu Mai thể hiện là một hiện thực rộng lớn gồm nhiều sự kiện, nhiều nhân vật, nhiều địa điểm, nhiều thời điểm khác nhau. Nhân kỉ niệm tròn 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954 - 7/5/2024, chúng tôi xin được góp chút suy nghĩ và sự thán phục tài cầm quân của vị Đại tướng huyền thoại…

Hoàng Văn Thụ - một ánh sao muôn đời sáng soi

Hoàng Văn Thụ - một ánh sao muôn đời sáng soi
80 năm trước, vào ngày 24/5/1944, biết không thể khuất phục được người tù cộng sản Hoàng Văn Thụ nên thực dân Pháp đã đưa ông ra trường bắn. Năm đó ông vừa tròn 35 tuổi.

Phát huy tinh thần của Ngày Quốc tế Lao động

Phát huy tinh thần của Ngày Quốc tế Lao động
Ngày Quốc tế Lao động (1/5) là ngày lễ quan trọng nhất của người lao động toàn thế giới. Đó là ngày tôn vinh, bảo vệ những người công nhân, đồng thời để giai cấp vô sản biểu dương sức mạnh của mình. Tinh thần của Ngày Quốc tế Lao động mãi mãi đồng hành với ước mơ của giai cấp công nhân và người lao động trên toàn thế giới về một xã hội không có áp bức, bóc lột.

Người tái hiện phiên hiệu và truyền thống của trung đoàn 22 anh hùng

Người tái hiện phiên hiệu và truyền thống của trung đoàn 22 anh hùng
Trung đoàn 1 thuộc Quân khu Hữu Ngạn, gồm 3 tiểu đoàn bộ binh 1, 2, 3 và các đơn vị trực thuộc được thành lập ngày 15/3/1965, tại xã Lâm Sơn, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình. Tháng 6/1965, Trung đoàn lên đường vào miền Nam chiến đấu.

Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng

Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng
Trong Di chúc, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết: “Cuộc chống Mỹ, cứu nước của Nhân dân ta dù phải kinh qua gian khổ, hi sinh nhiều hơn nữa, song nhất định thắng lợi hoàn toàn. Đó là một điều chắc chắn. Tôi có ý định đến ngày đó, tôi sẽ đi khắp hai miền Nam Bắc, để chúc mừng đồng bào, cán bộ và chiến sĩ anh hùng; thăm hỏi các cụ phụ lão, các cháu thanh niên và nhi đồng yêu quý của chúng ta”...

Tổng Bí thư Trần Phú - Hai miền quê yêu dấu

Tổng Bí thư Trần Phú - Hai miền quê yêu dấu
Cuộc đời đồng chí Trần Phú, Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng dù dừng lại ở tuổi 27 nhưng thân thế, sự nghiệp hoạt động cách mạng và chí khí, cốt cách của người cộng sản trẻ tuổi ấy với câu nói nổi tiếng “Hãy giữ vững chí khí chiến đấu” luôn sống mãi với thời gian và là hình mẫu để lại cho Đảng, cho các thế hệ cán bộ và nhân dân học tập noi theo; mãi mãi là niềm tự hào của hai miền quê Hà Tĩnh và Phú Yên...

Văn hóa ứng xử, giáo dục trong gia đình

Văn hóa ứng xử, giáo dục trong gia đình
Văn hóa ứng xử trong gia đình luôn là vấn đề cần được quan tâm và coi trọng. Đặc biệt trong các gia đình Việt, đó là nét đẹp truyền thống của dân tộc ta, đó là sự hòa thuận, chung thủy, tình nghĩa, lòng yêu thương và hi sinh cho con cái; tôn trọng và hiếu lễ với cha mẹ và hòa thuận các anh, chị, em. Những nét đẹp ứng xử trong gia đình đã hình thành nên nhiều giá trị văn hoá mang tính truyền thống của người Việt.

Xe đạp thồ Việt Nam thắng máy bay thực dân Pháp

Xe đạp thồ Việt Nam thắng máy bay thực dân Pháp
Khi chấp nhận trận quyết chiến chiến lược với quân ta tại Điện Biên Phủ, thực dân Pháp đã xuất phát từ ưu thế vượt trội về quân sự; đồng thời, ỷ vào khả năng tiếp tế hậu cần hơn hẳn đối phương.

Cuốn sách mang đến tương lai tươi sáng cho nhân loại

Cuốn sách mang đến tương lai tươi sáng cho nhân loại
Vào ngày 24/2/1848, Các Mác và Phri-đrich Ăng-ghen cùng soạn thảo và xuất bản cuốn “Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản”, văn kiện đầu tiên có tính chất cương lĩnh của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế.
Xem thêm
Phiên bản di động