Lồng Tồng ngày hội xuống đồng...

Giống như Lễ hội Tịch điền của người Kinh, Lễ hội Lồng Tồng của đồng bào Thái, Tày, Nùng, Dao và một số dân tộc khác ở phía Bắc, hằng năm cứ mỗi độ xuân về đồng bào Thái Mường Lò (huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái) lại tưng bừng mở Hội Lồng Tồng (Xuống đồng)…

Lễ hội được tổ chức ngoài trời, trên một thửa ruộng (Tồng) hay khu đất rộng, bằng phẳng. Phần lễ trong Hội Lồng Tồng rất thiêng liêng và quan trọng trong ngày đầu năm mới nên mọi người trong thôn, bản đều tham gia. Mỗi thôn, bản phải chuẩn bị một mâm lễ vật gồm thịt lợn, gà, xôi ngũ sắc, các loại bánh làm từ ngũ cốc… là thành quả của một năm lao động để cảm tạ trời đất, thánh thần, các vị tiền nhân phù hộ cho mùa màng bội thu, cuộc sống an khang, thuận lợi.
Ngoài mâm cỗ của các thôn còn có một mâm cỗ lớn gọi là “Pan cộ” có nghĩa là mâm cỗ “cái” gồm có một con lợn đã mổ bỏ nội tạng nhưng chưa nấu chín, 3 bát hương, hai đĩa xôi, 15 chiếc chén, 12 đôi đũa, một mâm lễ gồm một cuộn vải Thái, ba đĩa lá trầu không, vòng cổ, vòng tay... Sau nghi thức tế lễ, thầy cúng cầm nắm thóc vãi xuống đất và rẩy ít nước lên trời, khấn cầu mong cuộc sống no đủ, bình an, hạnh phúc. Vị chủ lễ dâng hương kính cáo các vị thần rồi mắc ách vào con trâu mộng, xuống đồng cày sá đầu năm, mở đầu cho vụ mùa trồng cấy. Con lợn ở mâm cỗ "cái" được chia đều cho các thôn, tượng trưng cho phát lộc đến mọi người dân.

Phần hội là các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thi đấu các môn thể thao dân tộc truyền thống như: Bắn nỏ, kéo co, đẩy gậy, đánh yến, múa xòe, hát khắp… thu hút hàng trăm người tham gia.

Người Thái Mường Lò có câu “Không xòe không tốt lúa, không xoè thóc cạn bồ, không xòe trai gái không thành đôi”. Vì vậy, Lễ hội Lồng Tồng không thể thiếu các điệu xòe, trong đó có 6 điệu xòe cổ, được các nghệ nhân coi là hồn cốt của đất Mường Lò, khởi nguồn của 36 điệu xòe khác. Đó là Khắm khen (tức Nắm tay nhau), Ðổn hôn (Bước tiến lùi), Phá xí (Bố bốn), Nhôm khăn (Tung khăn), Khắm khăn mơi lảu (Nâng khăn mời rượu); Ỏm lọm tốp mư (Vỗ tay đi vòng tròn). Năm 2013, tại thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái, 6 điệu xòe cổ này được dàn dựng với sự tham gia của 2013 người, làm nên màn đại xòe cổ xác lập kỉ lục Việt Nam.


Trong Lễ hội Lồng Tồng, đồng bào Thái cũng rất say mê hát đối, hát nối bằng các làn điệu khắp (hát, hò, ngâm thơ). Khắp được hát trong hầu hết các hoàn cảnh với các làn điệu như: Khắp sài peng (hát tình tự); khắp páy căn (hát chia tay); khắp chiêu (hò); khắp lồng tồng (hát xuống đồng); khắp báo sao (hát giao duyên).... Trong Lễ hội, trai gái Thái hát khắp giao duyên thể hiện tài đối đáp để giao lưu, kết bạn, tỏ tình…

Điểm cuốn hút của Lễ hội Lồng Tồng còn là các trò chơi, trò diễn dân gian truyền thống như: Kéo co, đu quay, đẩy gậy... và điển hình là ném còn. Đây là nét văn hoá truyền thống mô phỏng việc tung các bó mạ khi canh tác lúa nước của đồng bào Thái. Quả còn tiếng Thái gọi là “Cón cuống”, là biểu tượng mang lại niềm tin, sự phồn thịnh, hạnh phúc. Quả còn to bằng quả cam lớn, hình tròn với hoa văn nhiều mầu sắc tượng trưng cho vũ trụ. Bên trong quả còn nhồi hạt thóc, hạt bông, hạt vừng, hạt cải, hạt đỗ... thể hiện khát vọng sinh tồn, sinh sôi. Dây còn dài khoảng 50cm làm bằng vải bền chắc. Quả còn có tua rua bốn góc tượng trưng cho bốn phương trời, tua rua ở cuối dây còn và dưới quả còn là thiên địa. Quả còn càng có nhiều tua rua, nhiều sắc màu càng đẹp, càng đem lại may mắn, hạnh phúc và thịnh vượng.

Có hai cách tung còn, một là ném còn qua vòng treo trên cột (cây nêu) thì được coi là thắng cuộc, tài giỏi và may mắn cả một năm. Hai là chia làm hai tốp nam, nữ hoặc cả nam nữ tung còn cho nhau. Quả còn mang theo tua rua ngũ sắc bay vút lên trông rất đẹp mắt. Bên ném, bên bắt, những quả còn lên xuống nhịp nhàng, hòa trong tiếng hò reo cổ vũ, tạo nên không khí vui tươi, nhộn nhịp. Đây cũng là dịp các đôi trai gái giao duyên, gửi gắm tình cảm cho nhau qua quả còn. Chàng trai thích cô gái nào thì tung còn cho người đó, rồi trao cho nhau những vật kỉ niệm để làm niềm tin. Từ những hội chơi còn ngày Xuân, bao đôi trai gái bén duyên nên vợ, nên chồng, xây dựng gia đình hạnh phúc.

Trò chơi ném còn trong lễ hội


Lễ hội Lồng Tồng là một trong những lễ hội quan trọng bậc nhất hằng năm của đồng bào Thái Mường Lò, nhưng gần đây có địa phương 2, 3 năm hoặc hơn mới tổ chức một lần. Gần Tết năm ngoái, tôi có dịp qua xã Tú Lệ, huyện Văn Chấn - nơi có giống nếp Tan Lả đặc sản của người Thái Mường Lò. Hỏi ông Hoàng Văn Ô, Chủ tịch Hội NCT xã về Lễ hội Lồng Tồng, ông bảo, ngày xưa Lễ hội thường kéo dài từ mồng 4 Tết đến Rằm tháng Giêng. Nay tổ chức đơn giản, ngắn gọn hơn nên chỉ diễn ra trong ngày Rằm tháng Giêng và 5 năm mới tổ chức một lần.

Nghe ông Ô nói, tôi ngẫm nghĩ, năm 2015 Mường Lò vừa tổ chức Lễ hội, vậy là đến năm 2020 mới có Lễ hội Lồng Tồng tiếp theo. 5 năm mới “xuống đồng” một lần, kể ra thì cũng tiết kiệm được thời gian, tiền bạc, nhưng sao vẫn cứ thấy tiêng tiếc.

Văn Minh

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

3 nam dien vien co thu nhap khung nhat nam 2020

3 nam diễn viên có thu nhập 'khủng' nhất năm 2020

Tạp chí Forbes công bố danh sách các nam diễn viên Hollywood có thu nhập cao nhất năm 2020, dựa từ các khoản lợi nhuận đóng phim, tiền trả tác quyền từ những ứng dụng xem phim có trả phí cho đến các hạng mục quảng cáo...
tham ngoi den thieng tho thuong tuong quan trieu ly

Thăm ngôi đền thiêng thờ thượng tướng quân triều Lý

Huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang là một vùng đất giàu truyền thống văn hóa và lịch sử với nhiều danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử, trong đó tiêu biểu là đền Hả thờ Thượng tướng quân Thân Cảnh Phúc thời Lý. Người có công trong cuộc chống quân Tống xâm lược thế kỉ thứ XI (1075-1077).
an tuong nhung khu nghi duong bien co kien truc doc dao hang dau viet nam

Ấn tượng những khu nghỉ dưỡng biển có kiến trúc độc đáo hàng đầu Việt Nam

“Ra Bắc vào Nam”, cùng ngắm nhìn những khu nghỉ dưỡng có kiến trúc độc đáo nhất dọc theo đường bờ biển dài Việt Nam. Sự độc đáo ở đây có thể là khác biệt trong thiết kế, sắp đặt các phòng, cũng có thể là sự đột phá trong giải pháp kiến trúc nhằm bảo vệ môi trường sống.
arsenal vo dich fa cup va giac mo sang trang voi ong chu kiem hau bao

Arsenal vô địch FA Cup và giấc mơ sang trang với ông chủ "kiệm hầu bao"

Các cổ động viên của Arsenal đang hân hoan với chiến thắng tại FA Cup, nhưng họ cũng không quên hướng mắt về ông chủ Stan Kroenke và tỏ rõ sự lo ngại về tương lai...
nhung san golf viet man nhan golfer

Những sân golf Việt mãn nhãn golfer

Trên khắp dải đất hình chữ S xinh đẹp, nơi đâu cũng có những danh lam, thắng cảnh cuốn hút du khách trong và ngoài nước. Tận dụng những ưu ái mà thiên nhiên ban tặng, các nhà thiết kế cũng đã tạo nên nhiều sân golf có view tuyệt đẹp, gắn liền với các khu Resort danh tiếng. Hãy cùng chiêm ngưỡng những sân golf có tầm nhìn đẹp nhất Việt Nam.

Tin khác

Hòa Minzy bị phạt 7,5 triệu đồng vì đăng tin giả

hoa minzy bi phat 75 trieu dong vi dang tin gia
Đăng tin giả trên mạng xã hội, ca sĩ Hòa Minzy vừa bị Sở Thông tin và Truyền thông TP. Hồ Chí Minh xử phạt hành chính 7,5 triệu đồng.

Ngã xuống cho đất nước đứng lên

nga xuong cho dat nuoc dung len
 Nhân dịp kỷ niệm 73 năm Ngày Thương binh Liệt sĩ, Ban Liên lạc Cán bộ, chiến sĩ Khu II Hòa Vang, TP Đà Nẵng tổ chức Lễ tri ân các liệt sĩ và vinh danh đồng bào trực tiếp tham gia phục vụ chiến đấu tại thôn Nam Sơn, xã Hòa Tiến, huyện Hòa Vang trong đêm 13/7/1972.

Nhân văn với mọi mảnh đời

nhan van voi moi manh doi
Hào hứng, hân hoan là những gì tôi chứng kiến trong các buổi ra mắt hay sinh hoạt CLB Liên thế hệ tự giúp nhau (LTHTGN), dù đó là nông thôn hay thành thị, ở đồng bằng hay miền núi. Mô hình đang ngày càng khẳng định những giá trị nhân văn, thiết thực nhất đối với thành viên và những hoàn cảnh khó khăn trong cộng đồng.

Cuối tuần ghé 3 resort xanh mướt gần Hà Nội giá chưa đến 1 triệu đồng

cuoi tuan ghe 3 resort xanh muot gan ha noi gia chua den 1 trieu dong
Không cần phải đi đâu xa, không cần phải chờ đợi check-in hàng giờ ở bến tàu, ga mệt mỏi, ngay gần Hà Nội cũng có những resort xinh đẹp hết nấc với mức giá ưu đãi ở thời điểm hiện tại chưa đến 1 triệu đồng đủ cho bạn “chill” cả mùa hè này.    

Phòng chống Covid-19, Đà Nẵng dừng lễ hội ‘Tuyệt vời Đà Nẵng 2020’

phong chong covid 19 da nang dung le hoi tuyet voi da nang 2020
Để đảm bảo an toàn cho du khách, người dân và cộng đồng, Sở Du lịch Đà Nẵng thông báo tạm dừng tổ chức lễ hội Tuyệt vời Đà Nẵng 2020.

Giải Bóng chuyền hơi trung cao tuổi toàn quốc năm 2020: Sôi nổi ngày khai mạc

giai bong chuyen hoi trung cao tuoi toan quoc nam 2020 soi noi ngay khai mac
Ngày 25/7, tại TP Trà Vinh, tỉnh Trà Vinh, TƯ Hội NCT Việt Nam, Tổng cục Thể dục Thể thao, Liên đoàn Bóng chuyền Việt Nam, Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Trà Vinh phối hợp tổ chức Giải Bóng chuyền hơi trung cao tuổi toàn quốc lần thứ VII năm 2020, Cúp Động lực, khu vực II.
Xem thêm
tro chuyen voi nhac si xuan oanh

Trò chuyện với nhạc sĩ Xuân Oanh

Nguyên là phóng viên Quân sự của Đài Tiếng nói Việt Nam, cách đây nhiều năm, tôi đến thăm, trò chuyện với Nhạc sĩ Xuân Oanh, tác giả bài hát ...
dung to chuc festival hue 2020 sau hai lan dieu chinh

Dừng tổ chức Festival Huế 2020 sau hai lần điều chỉnh

Do ảnh hưởng của dịch Covid -19, chuỗi sự kiện văn hóa nghệ thuật đặc sắc của Festival Huế 2020 sẽ bị dừng tổ chức. 
doanh nhan nguyen anh hoang tai nang va long nhan ai

Doanh nhân Nguyễn Anh Hoàng: Tài năng và lòng nhân ái

Trải bao gian nan thử thách trên hành trình vượt khó lập nghiệp, ông đã trở thành một doanh nhân tiêu biểu tại Đà Nẵng, tạo việc làm ổn định ...
an tuong nhung khu nghi duong bien co kien truc doc dao hang dau viet nam

Ấn tượng những khu nghỉ dưỡng biển có kiến trúc độc đáo hàng đầu Việt Nam

“Ra Bắc vào Nam”, cùng ngắm nhìn những khu nghỉ dưỡng có kiến trúc độc đáo nhất dọc theo đường bờ biển dài Việt Nam. Sự độc đáo ở đây ...
cuoi tuan ghe 3 resort xanh muot gan ha noi gia chua den 1 trieu dong

Cuối tuần ghé 3 resort xanh mướt gần Hà Nội giá chưa đến 1 triệu đồng

Không cần phải đi đâu xa, không cần phải chờ đợi check-in hàng giờ ở bến tàu, ga mệt mỏi, ngay gần Hà Nội cũng có những resort xinh đẹp ...
tiem nang kinh doanh dat gia tai pho am thuc premier district flc sam son

Tiềm năng kinh doanh đắt giá tại phố ẩm thực Premier District – FLC Sầm Sơn

Lấy cảm hứng từ những khu phố ẩm thực nhộn nhịp, nơi làm nên tên tuổi của các địa điểm vui chơi, giải trí nổi tiếng trên thế giới, dãy ...
hlv park hang seo goi gan 50 cau thu cho u22 viet nam doan van hau khong co ten

HLV Park Hang Seo gọi gần 50 cầu thủ cho U22 Việt Nam, Đoàn Văn Hậu không có tên

Quyết tâm bảo vệ tấm huy chương vàng SEA Games trên sân nhà, HLV Park Hang Seo triệu tập quân số "khủng" cho U22 Việt Nam. Đáng chú ý, trong ...
fifa hoan vong loai world cup 2022 vi covid 19 tuyen viet nam nghi den het nam

FIFA hoãn vòng loại World Cup 2022 vì Covid -19, tuyển Việt Nam nghỉ đến hết năm

Do diễn biến dịch Covid -19, Liên đoàn Bóng đá Thế giới (FIFA) dời loạt trận vòng loại World Cup 2020 khu vực Châu Á sang năm sau. 
arsenal vo dich fa cup va giac mo sang trang voi ong chu kiem hau bao

Arsenal vô địch FA Cup và giấc mơ sang trang với ông chủ "kiệm hầu bao"

Các cổ động viên của Arsenal đang hân hoan với chiến thắng tại FA Cup, nhưng họ cũng không quên hướng mắt về ông chủ Stan Kroenke và tỏ rõ ...
con chim se cut chan

Con chim sẻ cụt chân

Hôm nay ngày nghỉ, An được các bạn Quân, Tư rủ đi bẫy chim sẻ. Bẫy Quân mượn của anh mình. Nó biết cách bẫy, Tư có nhiệm vụ kiếm ...
giot nuoc mat muon mang

Giọt nước mắt muộn màng

“Ông đi đâu đấy? Chắc ông lại sang sông chứ gì?” Tôi cười, gọi khi ông Vĩ dắt xe máy đi phía sau cách tôi một quãng. Ông Vĩ quay ...
day dut

Day dứt

Chiếc Kia Morning đưa Phương Thảo vượt qua cửa khẩu Mộc Bài đến trung tâm tỉnh Battambang. Theo địa chỉ, lái xe người Việt kiều còn khá trẻ, tiếp tục ...
3 nam dien vien co thu nhap khung nhat nam 2020

3 nam diễn viên có thu nhập 'khủng' nhất năm 2020

Tạp chí Forbes công bố danh sách các nam diễn viên Hollywood có thu nhập cao nhất năm 2020, dựa từ các khoản lợi nhuận đóng phim, tiền trả tác ...
hoa minzy bi phat 75 trieu dong vi dang tin gia

Hòa Minzy bị phạt 7,5 triệu đồng vì đăng tin giả

Đăng tin giả trên mạng xã hội, ca sĩ Hòa Minzy vừa bị Sở Thông tin và Truyền thông TP. Hồ Chí Minh xử phạt hành chính 7,5 triệu đồng.
ngan 98 bi che mac nhu khong di dien so van hoa yeu cau kiem tra

Ngân 98 bị chê ‘mặc như không’ đi diễn, Sở Văn hóa yêu cầu kiểm tra

Hình ảnh Ngân 98 mặc bikini mỏng tang, để lộ gần hết trọn vòng 3 khiến cộng đồng mạng "dậy sóng". 
Phiên bản di động