Lỡ nhịp trong cuộc chiến chống Covid-19, Mỹ có bị Trung Quốc lấn bước?

Trong khi Hội đồng bảo an Liên Hợp Quốc và các quốc gia G7 đang đồng lòng tìm kiếm cách ứng phó chung đối với đại dịch Covid-19, Mỹ liên tục chĩa mũi nhọn vào Trung Quốc như nguồn cơn mọi chuyện…

Có nhiều lí do khác cho thái độ thiếu hợp tác khi đối mặt với khủng hoảng toàn cầu, nhưng việc tập trung đổ lỗi cho Trung Quốc như cách mà Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Mike Pompeo yêu cầu gọi virus corona là “virus Vũ Hán” đang gây ảnh hưởng tới nỗ lực phản ứng tập thể của những cường quốc hùng mạnh nhất thế giới.

Vai trò lãnh đạo suy yếu của Mỹ

Đối với một số đồng minh của Mỹ, việc cứng nhắc về từ ngữ vào thời điểm trật tự quốc tế được cho là đang đối mặt với thách thức lớn nhất kể từ Thế chiến II càng làm nổi bật sự vắng bóng vai trò lãnh đạo của Mỹ.

Và sự vắng mặt đó càng được minh họa một cách sống động bằng tin tức tràn ngập về các máy bay chở đầy vật tư y tế từ Trung Quốc đến Italy, đúng vào thời điểm Mỹ đang lặng lẽ nhập nửa triệu que lấy mẫu xét nghiệm do Italy sản xuất để đáp ứng nhu cầu của một hệ thống y tế thiếu thốn.

“Đối với tôi, chuyện đáng kinh ngạc nhất là việc Mỹ biến mất khỏi các cuộc tranh luận công khai. Mỹ về cơ bản đang nằm ngoài bản đồ, trong khi Trung Quốc lại hiện diện quyết liệt”, ông Keith Nathalie Tocci, Giám đốc Viện nghiên cứu các vấn đề ngoại giao Italy và cựu cố vấn chính sách của EU, cho biết.

Trong vụ bùng phát dịch Ebola bắt đầu vào năm 2014, Mỹ là quốc gia có sự hiện diện sâu rộng nhất trên đất Tây Phi khi gửi tới nhiều nhân viên y tế, quân đội và đồ tiếp tế khẩn cấp. Trái với hình ảnh ấy, tuần rồi, gói cứu trợ kinh tế giá 2 nghìn tỷ USD của chính quyền Trump chỉ vỏn vẹn 1 tỉ USD (khoảng 0,06%) dành cho hỗ trợ bên ngoài nước Mỹ.

lo nhip trong cuoc chien chong covid 19 my co bi trung quoc lan buoc
Trung Quốc gửi hàng viện trợ y tế sang Italy Ảnh Reuters

Bộ Ngoại giao chỉ ra rằng, Mỹ thực chất đã chi riêng lẻ 274 triệu USD cho hỗ trợ nhân đạo và y tế khẩn cấp để giúp đỡ các quốc gia có nhu cầu, bên cạnh tài trợ cho các tổ chức quốc tế như WHO. Tuy nhiên, tại thời điểm quy mô thiệt hại được ước tính lên tới hàng nghìn tỉ USD, mức viện trợ thêm này chẳng thấm vào đâu.

Thời cơ cho Trung Quốc

Mặc dù là nơi dịch Covid-19 bùng phát đầu tiên, Trung Quốc đã thành công đáng kể trong việc định hình lại hình ảnh của mình như một nhân tố lãnh đạo bằng những nỗ lực về sau nhằm ngăn chặn dịch bệnh cũng như hỗ trợ Italy và các quốc gia dễ bị tổn thương khác.

“Vai trò lãnh đạo của Mỹ sẽ không kết thúc chỉ vì phản ứng tệ hại của họ đối với dịch, nhưng tôi nghĩ chúng ta sẽ dần nhận ra rằng đây là một điểm then chốt”, Elisabeth Braw, Giám đốc Chương trình Răn đe Hiện đại tại Viện Nghiên cứu An ninh và Quốc phòng Hoàng gia Anh (RUSI) tại London, Anh cho biết. “Trung Quốc chưa sẵn sàng vào năm 2003”, nữ chuyên gia nhận định. Họ chưa sẵn sàng để đảm nhận vai trò toàn cầu đó. Còn giờ thì Trung Quốc đã ở một vị trí có thể nắm quyền lãnh đạo toàn cầu và họ chỉ chờ Mỹ đi lạc hướng hoặc mất sự hỗ trợ từ các đồng minh... Và vài năm vừa qua đã thực sự có lợi cho Trung Quốc từ khía cạnh đó”.

Từ sự thất bại trong việc tổ chức xét nghiệm, sự phủ nhận kéo dài hàng tháng của Tổng thống Trump về quy mô của mối đe dọa mới đến nỗ lực ghi điểm chính trị của ông, Mỹ đã cho thế giới thấy mọi thứ ngoại trừ một hình mẫu để các quốc gia khác học tập. Stephen Walt, giáo sư quan hệ quốc tế của Đại học Harvard cho rằng niềm tin trên toàn thế giới vào năng lực của Mỹ, vốn trước nay là một trong những cột trụ tạo nên vị thế dẫn đầu của họ, giờ đang suy suyển.

Không phải tất cả các nhà phân tích toàn cầu đều coi virus corona là yếu tố có ảnh hưởng tiêu cực đối với vị thế của Mỹ trên thế giới mà nhắm vào những xu hướng về lâu dài, như khả năng tự cung cấp năng lượng của Mỹ và các lợi thế về dân chủ, kinh tế, quân sự, cũng như những yếu tố Trung Quốc thiếu khi muốn trở thành một nhà lãnh đạo toàn cầu thay thế đáng tin cậy. Parag Khanna, cựu cố vấn cho các lực lượng Mỹ đang điều hành Công ty Tư vấn FutureMap có trụ sở tại Singapore, cho biết: “Mối tương tác bằng quyền lực mới quyết định, chứ không phải việc Trung Quốc gửi bao nhiêu khẩu trang y tế đến châu Phi”.

Trong khi đó, ông Tocci cho rằng việc Trung Quốc thành công đến đâu trong việc theo đuổi vị thế dẫn đầu mới còn phụ thuộc vào Bắc Kinh có bị thách thức bởi một sự thay đổi về lãnh đạo theo chiều hướng ngoại hơn ở Washington, hay việc châu Âu vượt qua sự chia rẽ hiện tại. “Đơn giản nó phụ thuộc vào việc những nước khác phản ứng thế nào hơn là phản ứng của chính Trung Quốc”, Tocci nói

An Nguyễn

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

an do australia dep bo oan gian cu xich lai gan nhau hon

Ấn Độ-Australia: Dẹp bỏ oán giận cũ, xích lại gần nhau hơn

Theo chuyên gia Dhruva Jaishankar trong bài viết cho Viện chính sách Lowy (Australia), mối quan hệ Ấn Độ-Australia đã trở nên sâu sắc hơn bao giờ hết, đúng vào thời điểm cả hai nước đều cần tới mối quan hệ này...
thong diep 2020 cua chu tich ec va suc manh ket noi cua chau au

Thông điệp 2020 của Chủ tịch EC và sức mạnh kết nối của châu Âu

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen vừa trình bày Thông điệp liên minh tại Nghị viện châu Âu (EP), trong bối cảnh Liên minh châu Âu (EU) đang phải đối mặt với một số thách thức lớn…
tan thu tuong nhat ban yoshihide suga su menh vuot qua thach thuc

Tân Thủ tướng Nhật Bản Yoshihide Suga: Sứ mệnh “vượt qua thách thức”

Ngày 16/9, Quốc hội Nhật Bản đã chính thức bầu ông Yoshihide Suga làm Thủ tướng thứ 99 của nước này.
google doodle ton vinh van dong vien terry fox nha hoat dong nhan dao

Google Doodle tôn vinh vận động viên Terry Fox - nhà hoạt động nhân đạo

Google Doodle ngày 13.9 tôn vinh Terry Fox - vận động viên, nhà hoạt động nhân đạo người Canada.
my tuong niem cac nan nhan vu tan cong khung bo 119

Mỹ tưởng niệm các nạn nhân vụ tấn công khủng bố 11/9

Tối qua theo giờ ở Việt Nam, nước Mỹ đã tiến hành lễ tưởng niệm hàng nghìn nạn nhân thiệt mạng trong vụ tấn công khủng bố ngày 11/9 cách đây đúng 19 năm. Do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19, các lễ tưởng niệm năm nay đều được tổ chức theo cách rất khác so với mọi năm.

Tin khác

Bầu cử Mỹ 2020: Hai ứng viên Trump và Biden bước vào giai đoạn quyết liệt

bau cu my 2020 hai ung vien trump va biden buoc vao giai doan quyet liet
Đội tranh cử của ông Trump lên kế hoạch tập trung vào an toàn xã hội và kinh tế, trong khi đối thủ Joe Biden muốn khoét sâu vào yếu kém của đương kim Tổng thống trong cuộc chiến chống đại dịch COVID-19…

Thủ tướng Nhật Bản mới kế thừa những gì của “Abenomics”?

thu tuong nhat ban moi ke thua nhung gi cua abenomics
Yoshihide Suga đang là ứng cử tiềm năng cho vị trí Thủ tướng Nhật Bản. Nếu trở thành người kế nhiệm Thủ tướng Shinzo Abe liệu chính sách kinh tế của ông Suga sẽ có gì giống và khác với Abenomics?...

Anh có bước vào “kỉ nguyên cạnh tranh mới” trên Biển Đông?

anh co buoc vao ki nguyen canh tranh moi tren bien dong
Chấm dứt “kỉ nguyên vàng” và bước vào “kỉ nguyên cạnh tranh mới” với Trung Quốc, liệu Anh có đưa tàu sân bay tới Biển Đông?...

Kỷ lục Guinness ghi nhận cặp vợ chồng cao tuổi nhất thế giới

ky luc guinness ghi nhan cap vo chong cao tuoi nhat the gioi
Với tổng số tuổi hơn 214, đôi vợ chồng sống tại Quito, Ecuador đã được Kỷ lục Guinness thế giới trao tặng danh hiệu cặp vợ chồng cao tuổi nhất thế giới.

Libya: Liệu đã đến lúc Saif Gaddafi trở lại?

libya lieu da den luc saif gaddafi tro lai
Thực tiễn đang diễn ra tại Libya cho thấy hình mẫu chế độ Gaddafi không chỉ còn là ước vọng của người dân Libya mà đã định hình...

Lí do Mỹ - NATO “bất an” vì tình hình Belarus

li do my nato bat an vi tinh hinh belarus
Nếu chậm chân trong ván cờ Belarus, Washington - Brussels có nguy cơ phải đứng nhìnNga “lấy gió Biển Đen bẻ măng Baltic”…
Xem thêm
singapore sang che ra khau trang phat hien covid 19

Singapore sáng chế ra khẩu trang phát hiện COVID -19

Mới đây Viện Nghiên cứu khoa học - công nghệ Singapore (AStar) cho ra đời loại khẩu trang thông minh, kiêm chức năng tầm soát người mắc COVID-19.
google doodle ton vinh van dong vien terry fox nha hoat dong nhan dao

Google Doodle tôn vinh vận động viên Terry Fox - nhà hoạt động nhân đạo

Google Doodle ngày 13.9 tôn vinh Terry Fox - vận động viên, nhà hoạt động nhân đạo người Canada.
my tuong niem cac nan nhan vu tan cong khung bo 119

Mỹ tưởng niệm các nạn nhân vụ tấn công khủng bố 11/9

Tối qua theo giờ ở Việt Nam, nước Mỹ đã tiến hành lễ tưởng niệm hàng nghìn nạn nhân thiệt mạng trong vụ tấn công khủng bố ngày 11/9 cách ...
my khuynh huong hop tac tich cuc hon voi opec

Mỹ: Khuynh hướng hợp tác tích cực hơn với OPEC

Kể từ khi Saudi Arabia và các nước thành viên A rập khác của Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) áp đặt lệnh cấm vận dầu mỏ ...
nhat ban dung truoc bien dong hau ki nguyen abe

Nhật Bản đứng trước biến động hậu “Kỉ nguyên Abe”

Quyết định từ chức của Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo diễn ra vào thời điểm có những biến động lớn về địa chính trị trong khu vực và trên ...
libya lieu da den luc saif gaddafi tro lai

Libya: Liệu đã đến lúc Saif Gaddafi trở lại?

Thực tiễn đang diễn ra tại Libya cho thấy hình mẫu chế độ Gaddafi không chỉ còn là ước vọng của người dân Libya mà đã định hình...
chinh sach cua my voi trung quoc se ra sao neu ong biden thang cu

Chính sách của Mỹ với Trung Quốc sẽ ra sao nếu ông Biden thắng cử?

Theo giới phân tích, chính quyền ông Biden sẽ ít đối đầu công khai với Trung Quốc, nhưng bản chất không thay đổi nhiều so với chính phủ tiền nhiệm…
khai mac hoi nghi cap cao asean lan thu 36

Khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36

Sáng 26/6, Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36 tổ chức theo hình thức trực tuyến khai mạc tại Trung tâm Hội nghị quốc tế Hà Nội. Trên cương ...
carnival duong pho mo man an tuong cho le hoi du lich bien sam son 2020

Carnival đường phố mở màn ấn tượng cho Lễ hội Du lịch biển Sầm Sơn 2020

Đến hẹn lại lên, dàn xe hoa lộng lẫy, những vũ điệu nóng bỏng của các vũ công châu Âu trong Carnival đường phố sôi động được Sun Group chung ...
Phiên bản di động