Đền bà Bình Khương- Ngôi đền in đậm giai thoại trong quá trình xây dựng Thành Nhà Hồ

Đền thờ bà Bình Khương là minh chứng cho quá trình lao động gian khổ, bền bỉ của người xưa tham gia xây dựng Thành Nhà Hồ (Di sản Văn hóa thế giới đã được UNESCO vinh danh). Đồng thời đó cũng là chứng tích nhằm đề cao đức hạnh của người phụ nữ Việt Nam. Đền thờ nằm trên địa phận làng Đông Môn, một ngôi làng cổ thuộc xã Vĩnh Long, huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa. Mỗi khi Tết đến, Xuân về, du khách xa gần, những người con quê hương Thành Nhà Hồ không quên chiêm bái, thắp nén hương thành kính trong đền.

Thành Nhà Hồ là công trình có giá trị về mặt lịch sử to lớn, thành được xây dựng trong khoảng thời gian hết sức ngắn ngủi, gấp gáp nhưng với khối lượng công việc đồ sộ. Để xây dựng thành, Hồ Quý Ly đã cho người đào đắp tới 80.000 m3 đất, khai thác vận chuyển, lắp đặt 20.000 – 25.000 m3 đá phiến, có những khối đá nặng tới 25. Tuy nhiên bên cạnh sự kì vĩ, những chiến công là những câu chuyện bí ẩn trong quá trình dựng thành. Có những câu chuyện đã trở thành giai thoại, huyền thoại, ăn sâu vào tâm tưởng của người dân nơi đây. Câu chuyện đáng khâm phục và đẫm nước mắt của chàng Cống Sinh và nàng Bình Khương cũng vậy.

Đền bà Bình Khương- Ngôi đền in đậm giai thoại trong quá trình xây dựng Thành Nhà Hồ
Những ngày đầu xuân, con cháu xa quê và du khách thập phương thường tới ngôi đền thắp nén nhang thành kính.

Dân gian trong vùng còn truyền lại câu chuyện rằng, công cuộc xây thành được diễn ra rất gấp gáp, nghiêm ngặt. Trần Cống Sinh (chồng nàng Bình Khương) là đốc công, được giao xây dựng tường thành phía Đông nhưng tường thành cứ xây xong lại sụt lún, làm chậm tiến độ nên Hồ Quý Ly nghi ông cố tình tạo phản nên đem giết. Có giả thuyết cho rằng ông bị chôn vào chân thành ngay nơi ông được giao xây dựng. Thương xót trước cái chết của chồng, để giữ tiết thủy chung, Bình Khương đã đập đầu vào đá tường thành tuẫn tiết. Trong cuốn “Thanh Hóa tỉnh – Vĩnh Lộc huyện chí” có đoạn ghi lại: “Người vợ là Khương (...) xót thương chồng chết, giận dữ chẳng tiếc tính mệnh, gào lên 3 tiếng, đập đầu vào chỗ đá ấy, hai bàn tay vỗ lên đá làm đá lõm xuống. Thời ấy không người nào là không rơi lệ, cảm động đến sự trinh tiết của nàng khiến đá cũng phải lõm”. Ngày nay, phiến đá còn in một vết lõm sâu và hai vết lõm nông vẫn được đặt ở vị trí trang trọng nhất của ngôi đền.

Đền bà Bình Khương- Ngôi đền in đậm giai thoại trong quá trình xây dựng Thành Nhà Hồ
Phiến đá có vết lõm được đặt ở nơi trang trọng nhất của ngôi đền

Cái chết ám ảnh để đòi lại công bằng cho chàng Cống Sinh của nàng Bình Khương đã khiến triều đình lúc bấy giờ phải tiến hành tra lại nguyên nhân khiến một đoạn tường thành phía Đông cứ xây lên cao lại đổ. Sau khi đào sâu xuống dưới người ta phát hiện ra chân đoạn tường thành phía Đông có mạch nước ngầm lớn thường có cát đùn, nên địa chất không ổn định. Đây là lý do khiến đoạn tường cứ xây xong lại bị sụt lở. Sau cùng, để khắc phục sự cố, Hồ Nguyên Trừng - tổng chỉ huy xây thành, đã cho lát một phiến đá to, rộng dưới chân móng. Từ đó, đoạn thành phía Đông mới được xây lên.

Tương truyền Bà Bình Khương sống vào thời nhà Trần. Sau này, bà được nhà Nguyễn phong cho 4 chữ "Tiết liệu khả phong". Đến đời vua Đồng Khánh nhà Nguyễn người ta nghe tin đồn về dấu tay và đầu nàng Bình Khương qua 500 năm vẫn còn in rõ trên phiến đá tường thành, nên khách xa gần hiếu kì tìm về đây rất đông. Viên hào lý trong làng Đông Môn lo ngại tiếng đồn ngày càng vang xa sẽ gây nhiều phiền nhiễu nên thuê thợ về đục cả phiến đá đem chôn. Nhưng sau khi đục xong phiến đá ấy, người thợ bỗng nhiên mắc bệnh lạ và chết, rồi viên hào lý cũng lăn đùng ra chết không rõ nguyên nhân. Bấy giờ, Tri phủ Đoàn Thước nghe tin, sai lính tìm bằng được và đào phiến đá đó lên, lắp đúng vào chỗ cũ và khắc dòng chữ "Trần triều Cống Sinh - Bình Khương nương, phu nhân tri thạch" (nghĩa là: Tảng đá này ghi dấu vết của nàng Bình Khương, là nương tử của ông Cống Sinh, triều nhà Trần. Tri phủ lại dựng thêm một phiến đá ở chân thành, nơi xưa kia Cống Sinh bị chôn lấp, trên đó cũng khắc một dòng chữ "Trần triều Cống Sinh - Bình Khương phu quân chi biếm" (nghĩa là: Nơi chôn lấp chồng bà Bình Khương, là Cống Sinh triều Trần).

Đền bà Bình Khương- Ngôi đền in đậm giai thoại trong quá trình xây dựng Thành Nhà Hồ
Ngôi mộ chàng Cống Sinh ngay chân Thành Nhà Hồ

Sau đó nhân dân lập đền thờ bà ngay sát chân thành nhà Hồ về phía đông, để ghi nhớ công lao của chàng Cống Sinh và lòng thủy chung, son sắt của nàng Bình Khương. Ngôi đền ban đầu được xây dựng bằng tre, nứa. Mãi đến năm 1903, tổng đốc Thanh Hóa lúc bấy giờ là Vương Duy Trinh trong một đêm nằm mộng đã gặp người phụ nữ khóc lóc kêu oan cho chồng. Sau khi hỏi thăm người trong vùng và được biết đó là nàng Bình Khương, ông liền cho quyên tiền xây dựng ngôi đền khang trang để thờ nàng và cho dựng bia ghi lại sự tích Cống Sinh - Bình Khương: “Tấm lòng trinh tiết in vào đá/ Lưu mãi muôn đời vạn tiếng thơm”. Các nho sĩ các triều đình phong kiến sau này mượn câu chuyện tình của nàng Bình Khương để làm đề tài sáng tác thơ ca. Một số bài thơ được khắc lên bia dựng ở đền thờ của bà. Sau này, khi đền được công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh, trong quá trình hoàn chỉnh hồ sơ đề nghị UNESCO công nhận Thành Nhà Hồ là di sản văn hóa thế giới, Trung tâm Bảo tồn di sản Thành Nhà Hồ đã kiến nghị UBND tỉnh Thanh Hóa cho trùng tu, tôn tạo lại di tích, để trả lại cho ngôi đền như hiện nay.

Câu chuyện về nàng Bình Khương và Chàng Cống Sinh có lẽ sẽ chẳng bao giờ bị lãng quên. Chừng nào Thành Nhà Hồ còn nằm sừng sững thì chừng ấy ngôi đền của nàng Bình Khương và câu chuyện cảm động của họ sẽ còn trường tồn, để minh chứng cho sự hi sinh của con người trước công trình kì vĩ.

Huệ Thi

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Khánh thành tượng đài Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Hồng Ánh

Khánh thành tượng đài Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Hồng Ánh

Trường THCS Nguyễn Hồng Ánh ở thôn Phong Nam, xã Hòa Châu, huyện Hòa Vang, TP Đà Nẵng, vừa tổ chức khánh thành công trình tượng đài Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Hồng Ánh.
Nàng Marillin Monroe ở kinh đô Hollywood

Nàng Marillin Monroe ở kinh đô Hollywood

Không cần biết danh tính nữ diễn viên đóng thế là ai, chỉ biết trước mắt chúng tôi là diễn viên huyền thoại Marilyn Monroe, biểu tượng đặc sắc của "giấc mơ Mỹ" người đóng vai chính trong 33 bộ phim, chủ nhân hai giải "Quả cầu vàng", ngôi sao gắn tên Marilyn Monroe xuất hiện trên Đại lộ Danh vọng ở Hollywood. Thế là chúng tôi đổ xô về phía nàng, ai cũng muốn chụp một bức hình kỉ niệm với “Monroe” tại kinh đô Holly wood
Hoa cải vàng ven sông ấy...

Hoa cải vàng ven sông ấy...

Tôi sinh ra và lớn lên ở một làng quê ven sông Đuống nghiêng nghiêng chảy qua áng thơ của thi sĩ Hoàng Cầm.
Kích cầu du lịch bằng “Tuần lễ Văn hóa - Du lịch”

Kích cầu du lịch bằng “Tuần lễ Văn hóa - Du lịch”

Từ ngày 25 đến 28/11, UBND TP Pleiku, tỉnh Gia Lai đã tổ chức kích cầu du lịch bằng “Tuần lễ Văn hóa - Du lịch năm 2020”, gồm các chương trình: Hội chợ “Mỗi xã, phường một sản phẩm”, “Chợ phiên nông sản an toàn”; phục dựng lễ hội văn hóa truyền thống của đồng bào Jrai như lễ cưới, cúng nhà rông; giới thiệu hoa lan; trưng bày ảnh; Hội thi thể thao các dân tộc thiểu số; tổng kết phong trào xây dựng đô thị xanh - sạch - đẹp Cụm các đô thị Tây Nguyên; văn nghệ...
Tây Nguyên mùa dã quỳ trổ bông!

Tây Nguyên mùa dã quỳ trổ bông!

Vào mấy ngày cuối tuần giữa tháng 11/2020, nhóm bạn chúng tôi, những lữ khách từ TP Hồ Chí Minh đã có chuyến “phượt” bằng xe gắn máy đầy thú vị tới TP Đà Lạt.

Tin khác

Kỷ niệm 100 năm ngày sinh nhà văn Kim Lân

Kỷ niệm 100 năm ngày sinh nhà văn Kim Lân
Ngày 16/11, Hội Nhà văn Việt Nam đã tổ chức Lễ kỷ niệm 100 năm Ngày sinh của nhà văn Kim Lân (1920 - 2020).

Bắc Ninh: Đón nhận Bằng xếp hạng Di tích Lịch sử - Văn hóa chùa Phương Lưu

Bắc Ninh: Đón nhận Bằng xếp hạng Di tích Lịch sử - Văn hóa chùa Phương Lưu
Ngày 15/11, xã Yên Giả (huyện Quế Võ) tổ chức lễ đón nhận Bằng xếp hạng Di tích Lịch sử - Văn hóa cấp tỉnh chùa Phương Lưu.

Khi đam mê dẫn lối...

Khi đam mê dẫn lối...
Gặp nhà thiết kế Đỗ Quyên Hoa trong một buổi tối muộn, vương cái se lạnh của mùa thu Hà Nội, lắng nghe chia sẻ của chị về cuộc đời và những đam mê đang cuốn lấy chị miệt mài, tôi càng cảm nhận rõ hơn vẻ đẹp của “đóa hồng thời 4.0” này.

Những người thầm lặng trong bão lũ

Những người thầm lặng trong bão lũ
Trong chuyến ra cứu trợ miền Trung mới đây, dọc đường thấy từng đoàn xe có dán băng rôn trước và hông xe “Hướng về miền Trung”. Trên các xe hàng chứa tất cả tình cảm của đồng bào khắp cả nước chia sẻ những món quà ấm áp đến với người dân vùng lũ. Và khi trực tiếp đi cứu trợ mới thấy và nghe được những câu chuyện hết sức cảm động của những người lính, của chính quyền các vùng bị lũ lụt…

Đường nội đồng mang tên CCB

Đường nội đồng mang tên CCB
Có về tận nơi thì mới thấy được việc làm của 74 CCB đầu đã bạc, răng đã long nhưng vẫn tay cuốc, tay bay, vai khuân làm 300 mét đường bê tông nội đồng ở xã Bưng Riềng, huyện Xuyên Mộc, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu.

Đà nẵng: Hướng dẫn sử dụng điện thoại thông minh cho gần 100 người mù

Đà nẵng: Hướng dẫn sử dụng điện thoại thông minh cho gần 100 người mù
Chiều 27/10, Hội Người mù TP Đà Nẵng tổ chức Chương trình tập huấn hướng dẫn người mù sử dụng điện thoại thông minh. Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Đà Nẵng Lê Văn Minh và Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ và Phát triển công nghệ cho người mù Nguyễn Lê Hoàng Quỳnh đến dự.
Xem thêm
Giáng sinh, Tết Dương lịch đi đâu là lý tưởng nhất?

Giáng sinh, Tết Dương lịch đi đâu là lý tưởng nhất?

Phú Quốc đang ở thời gian đẹp nhất trong năm với khí hậu ôn hòa, mát mẻ, dễ chịu, ít mưa. Nhờ đó, nơi đây đã trở thành điểm đến ...
Giải bài toán ‘lấp đầy khoảng trống’ dịch vụ du lịch tại Sa Pa

Giải bài toán ‘lấp đầy khoảng trống’ dịch vụ du lịch tại Sa Pa

Lượng khách đổ về Sa Pa không ngừng tăng, trong khi hoạt động kinh doanh dịch vụ du lịch vẫn theo kiểu “mạnh ai nấy làm”, thiếu vắng những tuyến ...
Sun World Ba Na Hills là điểm nhấn hút khách cho Đà Nẵng trong đợt kích cầu du lịch lần 2

Sun World Ba Na Hills là điểm nhấn hút khách cho Đà Nẵng trong đợt kích cầu du lịch lần 2

Ngày 24/11/2020, khu du lịch Sun World Ba Na Hills thuộc Tập đoàn Sun Group đã đón đoàn Famtrip – Caravan các tỉnh thành toàn quốc đến tham quan, khảo ...
Trần Đình Trọng, Nguyễn Quang Hải trở thành tân sinh viên Trường Đại học TDTT Bắc Ninh

Trần Đình Trọng, Nguyễn Quang Hải trở thành tân sinh viên Trường Đại học TDTT Bắc Ninh

Ngày 3/12, hai cầu thủ xuất sắc trong màu áo đội tuyển Bóng đá quốc gia và U23 Nguyễn Quang Hải và Trần Đình Trọng đã làm thủ tục nhập ...
Công Phượng lái xe siêu sang rước cô dâu Viên Minh

Công Phượng lái xe siêu sang rước cô dâu Viên Minh

Trong lễ rước dâu tại Nghệ An, Công Phượng trực tiếp lái chiếc Mercedes Maybach S450, trị giá hơn 7 tỷ đồng đến "rước nàng về dinh".
Ronaldo tỏa sáng trong chiến thắng 3-0 trước Dynamo Kiev ở Champions League

Ronaldo tỏa sáng trong chiến thắng 3-0 trước Dynamo Kiev ở Champions League

Với bàn thắng vào lưới Dynamo Kiev tối 2/12, siêu sao người Bồ Đào Nha chính thức cán mốc 750 bàn thắng trong sự nghiệp thi đấu.
Cô nàng i ngắn

Cô nàng i ngắn

Chuyến đi cao nguyên đá Đồng Văn của tôi lần ấy hoàn toàn ngẫu hứng. Nó được hình thành khi tôi ghé thăm anh bạn thân đang công tác tại ...
Người thầy của tôi

Người thầy của tôi

Cho tới giờ mỗi khi nhắc lại và biết ơn nhất, tôi vẫn luôn nghĩ về thầy Tiêu Âm, người thầy đã dìu dắt tôi suốt những tháng năm cấp ...
Một vòng nhân gian

Một vòng nhân gian

Ni cô Tuệ Tâm đang quét dọn những lá vàng rụng của đêm qua. Buổi sáng không khí bao giờ cũng trong lành, tĩnh lặng như nghe được cả tiếng ...
Chương trình đêm hội sắc đẹp 2020

Chương trình đêm hội sắc đẹp 2020

Vừa qua, tại khách sạn Adora Luxury TP. Hồ Chí Minh, Viện Kinh tế và Quản lý TP Hồ Chí Minh, Hội Sở hữu trí tuệ TPHCM tổ chức sự ...
NSND Xuân Huyền qua đời

NSND Xuân Huyền qua đời

Đạo diễn, NSND Xuân Huyền qua đời trưa 27/11 tại Bệnh viện Bạch Mai sau thời gian chống chọi với bệnh tật, thọ 78 tuổi.
Bức ảnh Hoa hậu Đỗ Thị Hà lấm lem sau khi làm đồng gây ‘sốt’

Bức ảnh Hoa hậu Đỗ Thị Hà lấm lem sau khi làm đồng gây ‘sốt’

Bức ảnh chụp khoảnh khắc Tân Hoa hậu Việt Nam 2020 lấm lem cùng nụ cười rạng rỡ sau khi đi làm đồng gây sốt trên mạng xã hội.
Phiên bản di động