Đầu gối - Trụ cột của “ngôi nhà” sức khỏe

 Kì 6: Chấn thương đầu gối 

10:49, 21/02/2019
Chấn thương đầu gối là chấn thương hay gặp, xảy ra ở mọi lứa tuổi. Khi bị chấn thương đầu gối, sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt và lao động. Nếu chúng ta hiểu biết và có thái độ đúng về vấn đề chấn thương đầu gối sẽ giúp giảm thiểu những rủi ro…
Sờ và thử các vận động đầu gối

Sau khi bị chấn thương, ngồi sờ nắn đầu gối xem có các điểm đau hay không. Nếu có điểm đau chói, buốt thì mức độ chấn thương càng nặng.

Thử các động tác vận động khớp gối như: Duỗi thẳng khớp gối, gập khớp gối, xoay khớp gối. Đối chiếu với ngày thường hoặc gối đối diện (nếu gối đó không bị chấn thương) xem có bị hạn chế vận động, hoặc trong quá trình vận động như vậy có bị đau nhiều không. Càng đau và hạn chế khi vận động thì mức độ chấn thương càng nặng. Nếu khớp gối không duỗi thẳng hoàn toàn được thì thường là do sụn chêm vị vỡ. Mảnh vỡ sẽ cản trở việc mở rộng của đầu gối.

Thử đứng lên, đi lại, xem có đau nhiều không, bước chân có bình thường không. Trong trường hợp chấn thương do hoạt động quá sức, có một cách để đánh giá mức độ tổn thương đó là leo thử cầu thang. Đau khi leo cầu thang là một triệu chứng của chấn thương sụn khớp, trong đó sụn bị chèn ép trong khớp khi không gian khớp hẹp lại với uốn cong đầu gối. Đau khi đi xuống cầu thang là dấu hiệu cho thấy có thể xương bánh chè đã bị tổn thương, nơi xương bánh chè bị buộc vào xương đùi.

Lưu ý: Khi duỗi cẳng chân thì xương chày (xương ống chân) quay ra ngoài. Sự đảo ngược sẽ diễn ra khi cẳng chân gập lại. Thông thường cẳng chân gập được vào sát đùi, góc xấp xỉ 135 độ (từ tư thế duỗi hết mức) và quay vào trong hay quay ra ngoài góc xấp xỉ 10 độ.
Chẩn đoán và xử trí

Phân loại tổn thương
Độ 1: Đau vừa và đau nhức, hơi sưng, không hạn chế vận động.
Độ 2: Đau nhức nhối hơn, sưng vừa, khó bước đi, không có biến dạng khớp và vận động bị giới hạn một phần.
Độ 3: Đau dữ dội, sưng to, biến dạng khớp, hạn chế vận động.

Xử trí tức thời
Cần phải đánh giá được mức độ tổn thương để có thái độ xử trí đúng. Ưu tiên xử trí tổn thương theo thứ tự:
Nếu chấn thương có chảy máu thì phải tìm cách cầm máu.
Nếu có biểu hiện gãy xương, lỏng lẻo khớp gối thì phải tìm cách cố định khớp gối. Dùng nẹp, dùng cành gỗ… thanh cứng để buộc cố định. Trong trường hợp không thể tìm được gì để cố định thì có thể buộc chặt hai chân vào với nhau để dùng chân bên lành, cố định chân bên gãy.
Xử trí khi bị thương trầy xước, mất mảng da: Rửa sạch vết thương dưới vòi (hoặc tia hoặc dòng) nước sạch là tốt nhất. Không được dùng cồn hay nước oxy già dội trực tiếp lên vùng da bị tổn thương. Cũng không nên dùng cồn i ốt sát lên vết thương. Vì làm như vậy những tế bào khi tiếp xúc với cồn, oxy già, dung dịch i ốt sẽ bị chết đi, sau này quá trình liền vết thương sẽ lâu hơn. Sau khi vết thương được rửa sạch dưới dòng nước sạch, dùng cồn i ốt sát khuẩn phần ngoài rìa vùng da bị tổn thương. Bông sạch thấm cồn i ốt, sát khuẩn từ trong ra ngoài theo đường xoáy trôn ốc. Vết thương nên để hở, trừ khi đi khỏi nhà, mặc quần thì dùng gạc y tế vô khuẩn băng lại. Tránh nước thấm vào vùng vết thương nhất là khi tắm. Nếu để nước thấm vào vết thương thì vết thương sẽ mưng mủ và lâu liền hơn.
Nếu vùng thương tích không bị trầy xước và chảy máu: Băng ép và chườm đá sớm có thể làm giảm sưng. Nên quấn băng đàn hồi, tốt nhất là có bề rộng 15 cm. Sau khi được băng ép chặt, phải theo dõi xem có sưng ở phần dưới cẳng chân không, nếu thấy sưng thì băng lại với áp lực giảm đi. Chườm lạnh có thể dùng để làm giảm sưng trong 48 giờ đầu sau khi bị thương tích. Nên xoa nhẹ trên vùng bị thương tích trong 15 phút, cứ 4 giờ một lần.

Mức độ chấn thương đầu gối nào thì phải đi khám?
Tốt nhất thì tất cả các chấn thương đầu gối xảy ra cần phải được đi khám để tránh bỏ xót tổn thương và hạn chế biến chứng. Còn những trường hợp sau đây là bắt buộc phải đi khám ngay lập tức:
- Gần như ngay lập tức sưng ở đầu gối.
- Nếu xương xuất hiện biến dạng.
- Nếu không có khả năng chịu trọng lượng, hạn chế vận động khớp gối.
- Nếu đau không thể chịu đựng được.
- Nếu có mất cảm giác dưới vị trí chấn thương.
- Nếu bàn chân và mắt cá chân lạnh và không thể cảm nhận hoặc giảm cảm giác.
Ngoài ra, các triệu chứng khác có thể gợi ý sự cần thiết phải đi khám ngay: Bao gồm đau và sưng nhiều hơn, tự điều trị tại nhà trong vòng 2 - 3 ngày thấy không giảm, hoặc mức độ giảm ít. Khớp bị sưng thì không bao giờ là bình thường cả. Nếu nó có màu đỏ và ấm hoặc nếu có sốt kèm theo, cần phải đi khám ngay vì có khả năng bị nhiễm trùng. (Còn tiếp)

Mời quý độc giả đón đọc phần tiếp theo nội dung: “Chấn thương đầu gối” của chuyên đề: “Đầu gối - trụ cột của ngôi nhà sức khỏe”.. Chuyên mục này được sự đồng hành của Công ty CP truyền thông chăm sóc sức khỏe Sao Đại Việt. ĐC: Số 18 Nguyễn Đổng Chi - phường Cầu Diễn - quận Nam Từ Liêm - thành phố Hà Nội. Điện thoại: 0243.207.26.26 - Di động: 084.24.89.666 Fanpage: Sao Đại Việt
Email: saodaiviet.vn@gmail.com
Mọi ý kiến về bài viết, xin quý vị vui lòng liên lạc với địa chỉ trên.
BS Đỗ Nam Khánh
Bạn đang đọc bài viết Đầu gối - Trụ cột của “ngôi nhà” sức khỏe tại chuyên mục Sức khỏe của Ngaymoionline.com.vn. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email baongaymoionline@gmail.com
Ý kiến của bạn
Tối đa 500 ký tự
Xếp theo: Thời gian | Số người thích

Đọc thêm

  Trong cùng chuyên mục Sức khỏe

Video