Con người dưới cách nhìn của y học cổ truyền (Kì 19)

Trong kì trước chúng đã cùng tìm hiểu về công năng của tạng Phế và phủ Đại trường với sức khỏe con người và mối quan hệ giữa tạng Phế và Phủ Đại trường. Trong kì này cùng tìm hiểu sự giống và khác nhau giữa tạng Phế, phủ Đại trường trong Y học cổ truyền và Phổi, Đại tràng trong Y học hiện đại…
D. Công năng tạng Phế với sức khỏe con người

4. So sánh tạng Phế trong Y học cổ truyền và Phổi trong Y học hiện đại

Chức năng của tạng Phế trong Y học cổ truyền bao gồm:

Phế chủ khí, chủ hô hấp

Phế chủ tuyên phát và túc giáng

Phế chủ bì mao

Phế chủ thông điều thủy đạo

Phế khai khiếu ra mũi, thông với họng, chủ về tiếng nói

Chức năng chính của Phổi trong Y học hiện đại là làm nhiệm vụ trao đổi khí giữa cơ thể và môi trường bên ngoài. Các mao mạch của phế nang trong phổi tạo thành một mạng lưới dày đặc để làm nhiệm vụ trao đổi khí. Nhờ sự chênh lệch áp suất nên oxy từ phế nang được chuyển vào trong máu, tại đó nó gắn vào hemoglobin của hồng cầu, theo hệ thống tuần hoàn đi nuôi cơ thể. Còn khí CO2 từ máu đào thải ra phế nang, sau đó theo phế quản đi ra ngoài khi chúng ta thở ra.

Phổi tạo ra chất nhầy để bẫy vi trùng và các hạt bụi. Chất nhờn sau đó được loại ra ngoài nhờ các sợi lông nhỏ lót đường thở gọi là nhung mao. Bình thường bạn nuốt chất nhầy này mà không nhận thấy điều đó. Khi bạn bị bệnh về đường hô hấp, phổi có thể tạo ra quá nhiều chất nhầy, khi đó được gọi là đờm.

Các phế nang của phổi cũng chứa các tế bào miễn dịch được gọi là đại thực bào. Những tế bào này sẽ nuốt vi trùng và chất kích thích trước khi chúng có thể gây nhiễm trùng cho phổi của bạn.

Như vậy chúng ta có thể thấy giữa tạng Phế trong Y học cổ truyền và Phổi trong Y học hiện đại có mối tương quan trong chức năng chính của chúng đó là đều làm nhiệm vụ trao đổi khí giữa cơ thể và môi trường. Thanh khí trong Y học cổ truyền chính là khí có chứa O2, còn trọc khí trong Y học cổ truyền chính là khí có chứa CO2.

Trong Y học hiện đại, giải thích thêm về cách Phổi tự bảo vệ nó bằng cách tạo ra chất nhầy và có đại thực bào để loại bỏ sự xâm nhập của các loại vi trùng, hạt bụi và các chất kích thích.

Tuy nhiên, tạng Phế trong Y học cổ truyền ngoài chức năng chính đó là chủ khí, chủ hô hấp thì nó còn có nhiều chức năng quan trọng khác.

Phế chủ tuyên phát và túc giáng. Phế không chỉ loại bỏ trọc khí, cung cấp thanh khí cho cơ thể, mà nó còn thúc đẩy khí huyết, tân dịch phân bố ra toàn bộ cơ thể, từ trong ra ngoài. Nhờ sự tuyên phát của Phế mà các chất dinh dưỡng được đưa đến cho bì mao và vệ khí được đưa ra bên ngoài để bảo vệ cơ thể, chống lại sự xâm nhập của ngoại tà.

Phế còn có chức năng thông điều thủy đạo, tham gia vào sự điều tiết nước trong cơ thể. Giúp nước trong cơ thể được bài tiết ra ngoài qua đường mồ hôi, hơi thở, nhị tiện, trong đó chủ yếu bằng đường nước tiểu.

5. So sánh phủ Đại trường trong Y học cổ truyền và Đại tràng trong Y học hiện đại

Công năng chính của phủ Đại trường trong Y học cổ truyền đó là truyền tống chất cặn bã, bài tiết phân ra ngoài.

Đại tràng trong Y học hiện đại còn được gọi với tên khác là ruột già, nó là phần cuối của hệ thống tiêu hóa. Đại tràng có chức năng chính đó là nhận phần thức ăn đã được tiêu hóa và hấp thụ một phần nước, các chất điện giải từ thức ăn. Trong đại tràng còn chứa các vi khuẩn phân hủy bã thức ăn tạo thành phân. Phân sẽ ở trong đại tràng cho đến khi đủ số lượng sẽ được tống ra ngoài qua sự co bóp của đại tràng.

Niêm mạc đại tràng có các tế bào tiết nhầy, bài tiết chất nhầy. Chất nhầy này được bài tiết ra khi thức ăn chạm vào các tế bào hoặc chúng bị kích thích bởi phản xạ của ruột. Chất nhầy có vai trò bảo vệ thành ruột già khỏi bị trầy xước, bảo vệ khỏi tác hại của vi khuẩn trong phân và làm cho phân kết dính với nhau. Đồng thời, đây cũng là nơi bài tiết những chất tồn dư, các loại thuốc sau khi uống.

Không chỉ có chức năng bài tiết, Đại tràng cũng có chức năng hấp thu, chức năng này xảy ra ở nửa đầu của ruột già. Tại đây, sẽ diễn ra sự tái hấp thu nước và một số chất khoáng. Nước được hấp thu cũng làm cô đặc và tạo khuôn cho phân trước khi thải ra ngoài.

Như vậy có thể thấy rằng, phủ Đại trường trong Y học cổ truyền và Đại tràng trong Y học hiện đại cùng có vai trò đào thải phân ra ngoài cơ thể. Nhưng nhờ sự tiến bộ của khoa học, Y học hiện đại đã thấy Đại tràng ngoài việc bài tiết phân, nó còn có chức năng hấp thu nước và một số chất khác trong bã thức ăn, trước khi tạo thành phân để đưa ra ngoài.

BS Đỗ Nam Khánh & BS YHCT Nguyễn Mạnh Linh

Theo dòng sự kiện

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Hoa khôi "nhờ vả" tiêm vaccine COVID-19 đã đăng tin sai sự thật

Hoa khôi "nhờ vả" tiêm vaccine COVID-19 đã đăng tin sai sự thật

Phó Chánh Thanh tra Bộ Y tế Nguyễn Văn Nhiên vừa ký chuyển hồ sơ vụ việc hoa khôi tiêm vaccine COVID-19 không cần đăng ký đến thanh tra Bộ Thông tin và Truyền thông để xem xét, xử lý.
Hoa khôi khoe tiêm vaccine Covid-19 không cần đăng ký: Bộ Y tế yêu cầu Bệnh viện Hữu nghị giải trình

Hoa khôi khoe tiêm vaccine Covid-19 không cần đăng ký: Bộ Y tế yêu cầu Bệnh viện Hữu nghị giải trình

Thanh tra Bộ Y tế vừa có công văn gửi Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị, yêu cầu giải trình về vụ việc báo chí đăng tải liên quan trường hợp một phụ nữ được tiêm vaccine phòng COVID-19 mà không cần đăng ký.
Hà Nội thêm 26 ca Covid-19 mới sáng 21-7, nhiều nhất ở quận Đống Đa và Hai Bà Trưng...

Hà Nội thêm 26 ca Covid-19 mới sáng 21-7, nhiều nhất ở quận Đống Đa và Hai Bà Trưng...

Sáng nay, 21-7, Sở Y tế Hà Nội thông báo, tính từ 18 giờ chiều qua đến 07 giờ ngày nay, trên địa bàn thành phố có thêm 26 ca Covid-19 mới, trong đó có 03 ca phát hiện qua sàng lọc cộng đồng.
Hà Nội: 12 trường hợp mắc mới trong đó 2 người trong cùng một gia đình ở Thanh Nhàn, 10 người là các F1

Hà Nội: 12 trường hợp mắc mới trong đó 2 người trong cùng một gia đình ở Thanh Nhàn, 10 người là các F1

Trưa 18/7, Sở Y tế Hà Nội thông báo ghi nhận 12 ca bệnh COVID-19 mới, trong đó có 2 mẹ con trong một gia đình ở Thanh Nhàn và 10 người khác đều liên quan đên chùm ca bệnh ở chung cư Sunshine.
Thuốc kháng virus SARS-CoV-2 molnupiravir, tín hiệu vui giữa đại dịch

Thuốc kháng virus SARS-CoV-2 molnupiravir, tín hiệu vui giữa đại dịch

Thuốc kháng virus SARS-CoV-2 đường uống phân phối dễ dàng là nhu cầu cần thiết và khẩn cấp hiện nay để điều trị COVID-19. Molnupiravir, đang cho thấy những kết quả đầy hứa hẹn.

Tin khác

Hà Nội xét nghiệm cho tất cả tài xế xe buýt sau chùm ca nhiễm liên quan Tổng Công ty Vận tải Hà Nội

Hà Nội xét nghiệm cho tất cả tài xế xe buýt sau chùm ca nhiễm liên quan Tổng Công ty Vận tải Hà Nội
Sáng nay, CDC Hà Nội đề xuất phối hợp với Sở GTVT triển khai xét nghiệm cho toàn bộ lái xe, nhân viên soát vé xe bus trên toàn TP sau khi ghi nhận chùm ca nhiễm liên quan đến Tổng Công ty Vận tải Hà Nội.

Bộ trưởng Bộ Y tế: Đợt dịch COVID-19 lần này sẽ kéo dài hơn trước, gây tác động trên diện rộng

Bộ trưởng Bộ Y tế: Đợt dịch COVID-19 lần này sẽ kéo dài hơn trước, gây tác động trên diện rộng
Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long nhận định “đợt dịch COVID-19 này sẽ kéo dài hơn so với các đợt dịch trước, gây tác động trên diện rất rộng, ảnh hưởng rất nghiêm trọng đến đời sống, phát triển kinh tế xã hội nhất là các tỉnh, thành phố khu vực miền Nam”.

Bộ Y tế đề nghị Quỹ đầu tư Trực tiếp Liên Bang Nga hỗ trợ cung cấp vắc xin Sputnik V ngay trong tháng 7

Bộ Y tế đề nghị Quỹ đầu tư Trực tiếp Liên Bang Nga hỗ trợ cung cấp vắc xin Sputnik V ngay trong tháng 7
Ngày 12/7, thực hiện Nghị quyết số 73/NQ-CP của Thủ tướng Chính phủ về việc mua vắc xin Sputnik V của Liên Bang Nga, Bộ trưởng Bộ Y tế đã gửi công văn tới Quỹ đầu tư Trực tiếp Liên Bang Nga (RDIF) giới thiệu Tập đoàn T&T Group là đơn vị đàm phán, mua 40 triệu liều vắc xin Sputnik V của Liên Bang Nga bằng nguồn kinh phí hợp pháp. Đặc biệt, nguồn kinh phí này do T&T Group huy động, không sử dụng từ nguồn ngân sách Nhà nước và Quỹ vắc xin phòng COVID-19 Việt Nam.

Bộ Y tế thông tin về việc tiêm 2 mũi vắc xin COVID-19 khác loại

Bộ Y tế thông tin về việc tiêm 2 mũi vắc xin COVID-19 khác loại
Theo Bộ Y tế, trường hợp số lượng vắc xin COVID-19 hạn chế thì ưu tiên sử dụng vắc xin của Pfizer để tiêm mũi 2 cho những người đã tiêm mũi thứ nhất bằng vắc xin AstraZeneca từ 8-12 tuần nếu người được tiêm chủng đồng ý. Những trường hợp tiêm chủng như vậy phải được theo dõi sức khỏe chặt chẽ hơn sau khi tiêm chủng.

Bộ Y tế hướng dẫn quản lý đều trị F0 tại nhà, giảm thời gian cách ly chuyên gia nhập cảnh và F1 xuống 14 ngày

Bộ Y tế hướng dẫn quản lý đều trị F0 tại nhà, giảm thời gian cách ly chuyên gia nhập cảnh và F1 xuống 14 ngày
Ngày 14/7, Bộ Y tế hướng dẫn một số nội dung liên quan đến thời gian cách ly y tế, thí điểm cách ly y tế tại nhà cho đối tượng tiếp xúc gần với ca bệnh (F1) và quản lý điều trị bệnh nhân COVID-19 (F0).

Vụ hệ thống máy xạ trị ung thư bị hỏng ở tỉnh Thanh Hóa: Bệnh nhân vẫn chưa được đi xạ trị

Vụ hệ thống máy xạ trị ung thư bị hỏng ở tỉnh Thanh Hóa: Bệnh nhân vẫn chưa được đi xạ trị
Mặc dù tại cuộc họp khẩn diễn ra sáng 8/7, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa đã chỉ đạo ngành Y tế Thanh Hóa khẩn trương chuyển bệnh nhân cần xạ trị của Bệnh viện (BV) Ung bướu sang BV Hợp Lực để điều trị. Tuy nhiên theo ghi nhận của phóng viên, đã 5 ngày trôi qua vẫn chưa có một bệnh nhân nào được đưa đi xạ trị.
Xem thêm
Hoa khôi "nhờ vả" tiêm vaccine COVID-19 đã đăng tin sai sự thật

Hoa khôi "nhờ vả" tiêm vaccine COVID-19 đã đăng tin sai sự thật

Phó Chánh Thanh tra Bộ Y tế Nguyễn Văn Nhiên vừa ký chuyển hồ sơ vụ việc hoa khôi tiêm vaccine COVID-19 không cần đăng ký đến thanh tra Bộ ...
Hoa khôi khoe tiêm vaccine Covid-19 không cần đăng ký: Bộ Y tế yêu cầu Bệnh viện Hữu nghị giải trình

Hoa khôi khoe tiêm vaccine Covid-19 không cần đăng ký: Bộ Y tế yêu cầu Bệnh viện Hữu nghị giải trình

Thanh tra Bộ Y tế vừa có công văn gửi Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị, yêu cầu giải trình về vụ việc báo chí đăng tải liên quan trường ...
Hà Nội thêm 26 ca Covid-19 mới sáng 21-7, nhiều nhất ở quận Đống Đa và Hai Bà Trưng...

Hà Nội thêm 26 ca Covid-19 mới sáng 21-7, nhiều nhất ở quận Đống Đa và Hai Bà Trưng...

Sáng nay, 21-7, Sở Y tế Hà Nội thông báo, tính từ 18 giờ chiều qua đến 07 giờ ngày nay, trên địa bàn thành phố có thêm 26 ca ...
Nghe kém ở người cao tuổi và cách khắc phục hiệu quả

Nghe kém ở người cao tuổi và cách khắc phục hiệu quả

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), lão thính là một vấn đề về sức khỏe phổ biến ở người cao tuổi nhưng lại không được quan tâm đúng ...
Có thể làm chậm sự lão hóa của mắt

Có thể làm chậm sự lão hóa của mắt

Theo quy luật tự nhiên, sự phát triển của con người tới khoảng 25 tuổi thì dừng lại, sau đó chuyển dần sang xu hướng thoái hóa. Đã là quy ...
Người cao tuổi cần đề phòng bệnh hen tái phát khi trời lạnh

Người cao tuổi cần đề phòng bệnh hen tái phát khi trời lạnh

Ở người cao tuổi (NCT) mắc bệnh hen, cần hết sức đề phòng các cơn hen cấp tái phát, bởi nếu không được xử trí kịp thời có thể dẫn ...
Khỏe mạnh và sống lâu

Khỏe mạnh và sống lâu

Chăm sóc, giữ gìn sức khỏe luôn là mối quan tâm của tất cả mọi người, ở mọi lứa tuổi.
Khỏe mạnh và sống lâu

Khỏe mạnh và sống lâu

Khi ta mệt mỏi, chán chường chính là lúc ta quên mất vui cười. Nhưng đó mới chính là lúc ta thật sự cần những tiếng cười thật lớn.
Quả mướp giải khát chữa bệnh

Quả mướp giải khát chữa bệnh

Nói đến quả mướp người ta thường nghĩ ngay đến món canh mướp, mùng tơi và rau đay nấu với cua đồng hoặc tôm khô ăn kèm với vài quả ...
Phiên bản di động