Con người dưới cách nhìn của y học cổ truyền (Kì 19)

Trong kì trước chúng đã cùng tìm hiểu về công năng của tạng Phế và phủ Đại trường với sức khỏe con người và mối quan hệ giữa tạng Phế và Phủ Đại trường. Trong kì này cùng tìm hiểu sự giống và khác nhau giữa tạng Phế, phủ Đại trường trong Y học cổ truyền và Phổi, Đại tràng trong Y học hiện đại…
D. Công năng tạng Phế với sức khỏe con người

4. So sánh tạng Phế trong Y học cổ truyền và Phổi trong Y học hiện đại

Chức năng của tạng Phế trong Y học cổ truyền bao gồm:

Phế chủ khí, chủ hô hấp

Phế chủ tuyên phát và túc giáng

Phế chủ bì mao

Phế chủ thông điều thủy đạo

Phế khai khiếu ra mũi, thông với họng, chủ về tiếng nói

Chức năng chính của Phổi trong Y học hiện đại là làm nhiệm vụ trao đổi khí giữa cơ thể và môi trường bên ngoài. Các mao mạch của phế nang trong phổi tạo thành một mạng lưới dày đặc để làm nhiệm vụ trao đổi khí. Nhờ sự chênh lệch áp suất nên oxy từ phế nang được chuyển vào trong máu, tại đó nó gắn vào hemoglobin của hồng cầu, theo hệ thống tuần hoàn đi nuôi cơ thể. Còn khí CO2 từ máu đào thải ra phế nang, sau đó theo phế quản đi ra ngoài khi chúng ta thở ra.

Phổi tạo ra chất nhầy để bẫy vi trùng và các hạt bụi. Chất nhờn sau đó được loại ra ngoài nhờ các sợi lông nhỏ lót đường thở gọi là nhung mao. Bình thường bạn nuốt chất nhầy này mà không nhận thấy điều đó. Khi bạn bị bệnh về đường hô hấp, phổi có thể tạo ra quá nhiều chất nhầy, khi đó được gọi là đờm.

Các phế nang của phổi cũng chứa các tế bào miễn dịch được gọi là đại thực bào. Những tế bào này sẽ nuốt vi trùng và chất kích thích trước khi chúng có thể gây nhiễm trùng cho phổi của bạn.

Như vậy chúng ta có thể thấy giữa tạng Phế trong Y học cổ truyền và Phổi trong Y học hiện đại có mối tương quan trong chức năng chính của chúng đó là đều làm nhiệm vụ trao đổi khí giữa cơ thể và môi trường. Thanh khí trong Y học cổ truyền chính là khí có chứa O2, còn trọc khí trong Y học cổ truyền chính là khí có chứa CO2.

Trong Y học hiện đại, giải thích thêm về cách Phổi tự bảo vệ nó bằng cách tạo ra chất nhầy và có đại thực bào để loại bỏ sự xâm nhập của các loại vi trùng, hạt bụi và các chất kích thích.

Tuy nhiên, tạng Phế trong Y học cổ truyền ngoài chức năng chính đó là chủ khí, chủ hô hấp thì nó còn có nhiều chức năng quan trọng khác.

Phế chủ tuyên phát và túc giáng. Phế không chỉ loại bỏ trọc khí, cung cấp thanh khí cho cơ thể, mà nó còn thúc đẩy khí huyết, tân dịch phân bố ra toàn bộ cơ thể, từ trong ra ngoài. Nhờ sự tuyên phát của Phế mà các chất dinh dưỡng được đưa đến cho bì mao và vệ khí được đưa ra bên ngoài để bảo vệ cơ thể, chống lại sự xâm nhập của ngoại tà.

Phế còn có chức năng thông điều thủy đạo, tham gia vào sự điều tiết nước trong cơ thể. Giúp nước trong cơ thể được bài tiết ra ngoài qua đường mồ hôi, hơi thở, nhị tiện, trong đó chủ yếu bằng đường nước tiểu.

5. So sánh phủ Đại trường trong Y học cổ truyền và Đại tràng trong Y học hiện đại

Công năng chính của phủ Đại trường trong Y học cổ truyền đó là truyền tống chất cặn bã, bài tiết phân ra ngoài.

Đại tràng trong Y học hiện đại còn được gọi với tên khác là ruột già, nó là phần cuối của hệ thống tiêu hóa. Đại tràng có chức năng chính đó là nhận phần thức ăn đã được tiêu hóa và hấp thụ một phần nước, các chất điện giải từ thức ăn. Trong đại tràng còn chứa các vi khuẩn phân hủy bã thức ăn tạo thành phân. Phân sẽ ở trong đại tràng cho đến khi đủ số lượng sẽ được tống ra ngoài qua sự co bóp của đại tràng.

Niêm mạc đại tràng có các tế bào tiết nhầy, bài tiết chất nhầy. Chất nhầy này được bài tiết ra khi thức ăn chạm vào các tế bào hoặc chúng bị kích thích bởi phản xạ của ruột. Chất nhầy có vai trò bảo vệ thành ruột già khỏi bị trầy xước, bảo vệ khỏi tác hại của vi khuẩn trong phân và làm cho phân kết dính với nhau. Đồng thời, đây cũng là nơi bài tiết những chất tồn dư, các loại thuốc sau khi uống.

Không chỉ có chức năng bài tiết, Đại tràng cũng có chức năng hấp thu, chức năng này xảy ra ở nửa đầu của ruột già. Tại đây, sẽ diễn ra sự tái hấp thu nước và một số chất khoáng. Nước được hấp thu cũng làm cô đặc và tạo khuôn cho phân trước khi thải ra ngoài.

Như vậy có thể thấy rằng, phủ Đại trường trong Y học cổ truyền và Đại tràng trong Y học hiện đại cùng có vai trò đào thải phân ra ngoài cơ thể. Nhưng nhờ sự tiến bộ của khoa học, Y học hiện đại đã thấy Đại tràng ngoài việc bài tiết phân, nó còn có chức năng hấp thu nước và một số chất khác trong bã thức ăn, trước khi tạo thành phân để đưa ra ngoài.

BS Đỗ Nam Khánh & BS YHCT Nguyễn Mạnh Linh

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Vắc-xin Covivac của Việt Nam có giá không quá 60.000 đồng/liều

Vắc-xin Covivac của Việt Nam có giá không quá 60.000 đồng/liều

Dự án nghiên cứu thử nghiệm Vắc/xin COVIVAC của Viện Vắc-xin và Sinh phẩm Y tế (IVAC) trực thuộc Bộ Y tế được nghiên cứu từ tháng 5/2020, trên cơ sở hợp tác với các Trường đại học, Viện nghiên cứu và các Tổ chức quốc tế sản xuất.
Vắc xin COVID-19 ở Việt Nam: Đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người dân

Vắc xin COVID-19 ở Việt Nam: Đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người dân

"Các bước đi của Bộ Y tế rất thận trọng, chắc chắn. Vắc xin được đưa ra tiêm chủng phải được kiểm nghiệm, đảm bảo an toàn mặc dù được cấp phép trong tình trạng khẩn cấp"- Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long nhấn mạnh điều này tại lễ tiếp nhận tài trợ cho nghiên cứu, thử nghiệm lâm sàng vắc xin COVIVAC "Made in" Việt Nam diễn ra sáng ngày 27/2 tại Bộ Y tế.
Ngành Y tế Hà Nội đã có 18 cá nhân được tặng danh hiệu "Thầy thuốc Nhân dân" và 283 "Thầy thuốc ưu tú"

Ngành Y tế Hà Nội đã có 18 cá nhân được tặng danh hiệu "Thầy thuốc Nhân dân" và 283 "Thầy thuốc ưu tú"

Nhân kỷ niệm 66 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2/1955-27/2/2021), UBND TP Hà Nội đã tổ chức hội nghị gặp mặt, biểu dương và trao tặng danh hiệu "Thầy thuốc Nhân dân, Thầy thuốc ưu tú - lần thứ 13".
Đau vai gáy và những điều cần biết

Đau vai gáy và những điều cần biết

Hội chứng đau vai gáy là bệnh lí thường gặp trong các bệnh lí cơ xương khớp có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi. Đặc biệt, bệnh thường xảy ra với những người phải giữ cổ lâu ở một tư thế như nhân viên văn phòng, người thường xuyên sử dụng máy vi tính…
Làm tốt công tác chăm sóc sức khỏe, đời sống hội viên

Làm tốt công tác chăm sóc sức khỏe, đời sống hội viên

Năm 2020 vừa qua, Hội NCT huyện Tri Tôn đã thực hiện hiệu quả các chỉ tiêu, kế hoạch công tác trên giao. Đặc biệt, nhờ vào sự quan tâm của các cấp ủy, chính quyền địa phương, sự hỗ trợ địa phương của các ngành liên quan, hoạt động Hội từ huyện đến cơ sở đều ổn định. Các cấp hội thực hiện tốt việc chăm lo đời sống về vật chất lẫn tinh thần cho NCT huyện.

Tin khác

Thêm 2 loại vắc xin phòng Covid-19 được Bộ Y tế cấp phép

Thêm 2 loại vắc xin phòng Covid-19 được Bộ Y tế cấp phép
Sau vắc xin Astrazeneca, Bộ Y tế vừa phê duyệt cấp phép cho 2 loại vắc xin nhập khẩu của Mỹ và Nga để phục vụ cho nhu cầu cấp bách phòng, chống dịch Covid-19.

7 đợt vaccine Covid-19 sẽ về Việt Nam

7 đợt vaccine Covid-19 sẽ về Việt Nam
Việt Nam dự kiến nhận 150 triệu liều vaccine Covid-19 trong năm nay, chia thành 7 đợt, được cung ứng từ AstraZeneca, Covax và sản xuất trong nước. Các đợt dự kiến cung ứng vaccine và số lượng liều được Ban Chỉ đạo Quốc gia về phòng, chống Covid-19 báo cáo thường trực Chính phủ chiều 24/2.

Hà Nội: Trao tặng danh hiệu “Thầy thuốc ưu tú” cho Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam – Cu Ba

Hà Nội: Trao tặng danh hiệu “Thầy thuốc ưu tú” cho Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam – Cu Ba
Nhân kỷ niệm 66 năm ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/02/1955 - 27/02/2021), TS. BS Nguyễn Đình Phúc, Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam – Cu Ba đã vinh dự đón nhận bằng khen “Thầy thuốc ưu tú”.

Tê bì tay là bệnh gì ?

Tê bì tay là bệnh gì ?
Triệu chứng tê bì tay có thể xuất hiện trong vòng 1-2 ngày hoặc kéo dài hàng tuần, là biểu hiện của bệnh thần kinh, mạch máu, cơ xương khớp…

Con người dưới cách nhìn của y học cổ truyền (Kì 20)

Con người dưới cách nhìn của y học cổ truyền (Kì 20)
Trong kì trước chúng ta cùng tìm hiểu về sự giống và khác nhau giữa tạng Phế, phủ Đại trường trong Y học cổ truyền và Phổi, Đại tràng trong Y học hiện đại . Kỳ này sẽ cùng tìm hiểu xem khi tạng Phế có bệnh sẽ có những biểu hiện gì?...

“Bí kíp” tránh thừa cân ở người cao tuổi

“Bí kíp” tránh thừa cân ở người cao tuổi
Kì 2: Điều chỉnh chế độ ăn uống
Xem thêm
Vắc-xin Covivac của Việt Nam có giá không quá 60.000 đồng/liều

Vắc-xin Covivac của Việt Nam có giá không quá 60.000 đồng/liều

Dự án nghiên cứu thử nghiệm Vắc/xin COVIVAC của Viện Vắc-xin và Sinh phẩm Y tế (IVAC) trực thuộc Bộ Y tế được nghiên cứu từ tháng 5/2020, trên cơ ...
Vắc xin COVID-19 ở Việt Nam: Đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người dân

Vắc xin COVID-19 ở Việt Nam: Đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người dân

"Các bước đi của Bộ Y tế rất thận trọng, chắc chắn. Vắc xin được đưa ra tiêm chủng phải được kiểm nghiệm, đảm bảo an toàn mặc dù được ...
Ngành Y tế Hà Nội đã có 18 cá nhân được tặng danh hiệu "Thầy thuốc Nhân dân" và 283 "Thầy thuốc ưu tú"

Ngành Y tế Hà Nội đã có 18 cá nhân được tặng danh hiệu "Thầy thuốc Nhân dân" và 283 "Thầy thuốc ưu tú"

Nhân kỷ niệm 66 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2/1955-27/2/2021), UBND TP Hà Nội đã tổ chức hội nghị gặp mặt, biểu dương và trao tặng danh hiệu "Thầy ...
Người cao tuổi cần đề phòng bệnh hen tái phát khi trời lạnh

Người cao tuổi cần đề phòng bệnh hen tái phát khi trời lạnh

Ở người cao tuổi (NCT) mắc bệnh hen, cần hết sức đề phòng các cơn hen cấp tái phát, bởi nếu không được xử trí kịp thời có thể dẫn ...
Bác sĩ hướng dẫn phòng ngừa hít sặc ở người cao tuổi

Bác sĩ hướng dẫn phòng ngừa hít sặc ở người cao tuổi

Hít sặc là nguyên nhân thường gặp, gây nên tình trạng viêm phổi hít nặng và tử vong ở người cao tuổi. Đáng nói là tình trạng này dễ dàng ...
Bài thuốc Đông y giúp người cao tuổi phòng chữa bệnh hiệu quả

Bài thuốc Đông y giúp người cao tuổi phòng chữa bệnh hiệu quả

Tuổi già đồng nghĩa với cơ thể thường bị lão hóa, hệ miễn dịch giảm để cho các bệnh cơ hội có dịp phát triển.
“Bí kíp” tránh thừa cân ở người cao tuổi

“Bí kíp” tránh thừa cân ở người cao tuổi

Kì 2: Điều chỉnh chế độ ăn uống
“Bí kíp” tránh thừa cân ở người cao tuổi

“Bí kíp” tránh thừa cân ở người cao tuổi

Kì 1: Thay đổi nhỏ, lợi ích lớn
Vòng eo 60cm không còn là ước mơ xa xỉ

Vòng eo 60cm không còn là ước mơ xa xỉ

5 tháng sau sinh chăm chỉ đeo latex, cô bạn Thùy Dung - hotgirl Ngân hàng tự tin diện áo dài đón tết với vòng eo con kiến - 60cm
Phiên bản di động