Bàn chân - Nền móng của cơ thể

Kì 6: Cách thức tự chăm sóc bàn chân của người bị bệnh đái tháo đường (phần cuối) 

09:41, 20/12/2018
Theo Tổ chức Y tế thế giới có đến 15% người bị tiểu đường có bệnh lí liên quan đến bàn chân. Trên toàn cầu, cứ 30 giây lại có người bị cắt cụt chân. Những người tiểu đường bị bệnh lí bàn chân và dẫn đến phải cắt cụt chân thường là không biết cách kiểm soát tốt đường máu và cách chăm sóc bàn chân. Bởi vậy, việc dự phòng để duy trì đôi chân khỏe mạnh là hết sức quan trọng.

Cách thức chăm sóc bàn chân gồm: Chăm sóc hai bàn chân hằng ngày, những thói quen giúp bàn chân khỏe, chăm sóc móng chân, vấn đề giày dép, triệu chứng ở bàn chân, các biến chứng bàn chân, thăm bác sĩ...

Chăm sóc móng chân
Người mắc tiểu đường không nên để móng chân quá dài, phải thường xuyên cắt móng chân. Nên tham khảo bác sĩ đang điều trị tiểu đường để được chỉ cách cắt móng chân an toàn.

Dưới đây là một vài lời khuyên để chăm sóc móng chân đúng cách: Nếu không nhìn rõ, nên nhờ người khác cắt giúp; cắt móng chân sau khi rửa chân, khi đó móng mềm dễ cắt; cắt móng chân theo đường ngang. Tránh cắt móng sâu vào phía trong. Dùng giũa để giũa những góc sắc nhọn và những cạnh thô ráp.
Không được dùng những vật sắc nhọn đào sâu dưới móng chân hoặc da quanh móng. Phải giũa những móng chân dày. Cẩn thận không cắt móng chân quá ngắn.

Vấn đề giày dép và tất (vớ)
Nếu bị tổn thương ngoại vi thần kinh đã ảnh hưởng đến độ nhạy cảm của bàn chân, người bệnh bắt buộc phải đi giày và tất kể cả lúc trong nhà để giúp bảo vệ đôi chân của mình.

Giày dép
Khi chọn mua: Mua vào buổi chiều, đo, thử cả hai chân. Đứng thử giày. Sau đó đi thử giày từ từ. Chọn giày thoải mái, vừa vặn với nhiều chỗ, đặc biệt là đầu các ngón chân. Không nên mua giày chật với hi vọng sẽ đi được lâu. Chọn giày mềm chất liệu da hoặc vải. Không đi giày làm bằng nhựa. Tránh dép tông, dép xỏ ngón, giày mũi nhọn, giày hở mũi và giày cao gót. Mang giày có thể được điều chỉnh bằng dây buộc, khóa hoặc băng dán. Đế cao su dày, lót giày nhẵn.

Khi sử dụng: Luôn kiểm tra bên trong giày của bạn trước khi đi xem có bị rách hay có vật gì trong giày hay không, để tránh tổn thương bàn chân. Nếu bị tổn thương thần kinh ở chân (giảm cảm giác hoặc tê bì), hãy cho chân nghỉ ngơi hoặc thay giày sau năm giờ để thay đổi các điểm áp lực trên các khu vực khác nhau của bàn chân.

Nếu bạn gặp vấn đề lặp đi lặp lại với bàn chân, hãy hỏi bác sĩ để có đôi giày đặc biệt giúp bạn. Không bao giờ đi giày mới cả ngày, những ngày đầu không mang quá 1 giờ/ ngày.

Tất (vớ)
Tất cung cấp thêm một lớp bảo vệ mềm giữa chân và giày. Vì vậy luôn đi tất khi đi giày. Chọn loại tất bằng len hoặc cotton, mũi tất không chật. Nên dùng các loại tất không có đường nối, vì khi có các đường nối sẽ gây thêm điểm áp lực hoặc quá chật cho chân. Không nên dùng tất cao quá đầu gối. Mang tất đi ngủ nếu chân bị lạnh.

Dấu hiệu và triệu chứng của các vấn đề về chân
Điều quan trọng là nhận ra các dấu hiệu cảnh báo sớm về các vấn đề về chân, chẳng hạn như: Nóng rát, ngứa ran hoặc đau chân. Giảm hoặc mất cảm giác sờ chạm hoặc nóng, lạnh. Thay đổi màu sắc hoặc hình dạng của bàn chân, ngón chân. Rụng lông ở ngón chân, bàn chân và cẳng chân. Dày và vàng, đen của móng chân. Khởi phát các đốm đỏ, mụn nước, vết loét, loét bị nhiễm trùng hoặc móng chân mọc ngược.

Hãy đi khám ngay lập tức nếu có một trong các dấu hiệu trên. Sự chậm trễ có thể dẫn đến các biến chứng bàn chân nghiêm trọng.

Biến chứng tiềm ẩn
Thực hiện theo các lời khuyên ở trên có thể giúp NCT tránh các vấn đề về chân. Đặc biệt, phải quản lí tốt chỉ số đường huyết và mỡ máu. Bởi vì, lượng đường trong máu cao theo thời gian có thể gây tổn thương thần kinh và các vấn đề lưu thông máu. Những vấn đề này có thể gây ra hoặc góp phần vào các vấn đề về chân.

Không nên tự ý điều trị các vết loét, móng chân mọc ngược và các vấn đề khác có thể dẫn đến nhiễm trùng. Lưu thông máu kém làm cho việc chữa lành một nhiễm trùng khó khăn. Vì vậy, tốt nhất là tự chăm sóc bàn chân tốt để phòng tránh.

Nhiễm trùng không lành có thể khiến da và mô chết từ đó biến thành màu đen hay còn gọi là hoại tử. Lúc đó bắt buộc phải phẫu thuật cắt bỏ ngón chân, bàn chân hoặc một phần của chân.

Thăm bác sĩ
Khi đi khám định kì về bệnh tiểu đường nên nhờ bác sĩ khám bàn chân. Nếu người bệnh có tiền sử mắc các vấn đề về chân, nên được kiểm tra thường xuyên hơn. Hãy chủ động xin bác sĩ về các thông tin chăm sóc bàn chân hoặc lưu giữ lại bài viết này để thường xuyên đọc lại. Khi có các câu hỏi thắc mắc về bàn chân hãy mạnh dạn hỏi bác sĩ hoặc gọi điện cho chúng tôi theo số điện thoại bên dưới. Báo cáo cho bác sĩ khi có một trong các vấn đề bất kì như: Bắp, vết chai, vết loét, vết cắt, vết bầm tím, nhiễm trùng hoặc đau chân.

Hãy nhớ rằng: Các vấn đề về chân liên quan đến bệnh tiểu đường luôn tiến triển rất nhanh và rất khó điều trị. Vì vậy điều quan trọng là phải được chăm sóc y tế kịp thời.

Kết luận
Đa số các vấn đề về bàn chân có thể phòng ngừa được bằng việc tự phát hiện của người bệnh và điều trị kịp thời của các nhân viên y tế có kinh nghiệm. Kiểm soát tốt đường máu và các yếu tố nguy cơ giúp làm chậm sự xuất hiện và tiến triển của các biến chứng.
BS Đỗ Nam Khánh
Bạn đang đọc bài viết Bàn chân - Nền móng của cơ thể tại chuyên mục Sức khỏe của Ngaymoionline.com.vn. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email baongaymoionline@gmail.com
Ý kiến của bạn
Tối đa 500 ký tự
Xếp theo: Thời gian | Số người thích

Đọc thêm

  Trong cùng chuyên mục Sức khỏe