Đời sống pháp luật

Thứ năm, 27-12-2018 | 14:55 GMT+7

Huyện Quan Hóa, Thanh Hóa: Tín Dụng đen hoành hành, người dân kiệt quệ vì lãi cao

Trong đơn gửi Báo Người cao tuổi, ông Hà Văn Xuân cho biết, hiện gia đình ông đang là người bị nạn của tổ chức tín dụng đen. Từ việc vay tiền theo thỏa thuận nhưng sau này bị gài bẫy, ông phải trả nhiều lần tiền với lãi suất cao. Hiện gia đình ông Xuân không những bị rơi vào tình cảnh khó khăn, mà còn bị chủ nợ cho người đến nhà, cơ quan, đe dọa thúc ép trả tiền làm mất uy tiến với đồng nghiệp, chòm xóm.

Rơi vào bẫy nợ càng trả càng nợ
Ông Hà Văn Xuân, người dân tộc Thái ở bản Bút thuộc xã Nam Xuân, huyện Quan Hóa là người hiền lành, chịu khó làm ăn, công tác trong ngành bảo hiểm. Nhiều năm qua, gia đình ông luôn cố gắng lao động sản xuất, xóa đói giảm nghèo, nuôi các con ăn học thành đạt. Để tiếp tục phát triển kinh tế, tháng 5/2011, ông Xuân được Ngân hàng NN&PTNT huyện Quan Hóa cho vay 350 triệu đồng, với mục đích đầu tư vào làm du lịch cộng đồng, giữ gìn bản sắc dân tộc Thái, gói vay đến tháng 5/2014 là hết hạn, nhưng cũng năm đó ông tiến hành làm nhà có nhu cầu vay mới nên ông tiếp tục làm hồ sơ để vay. Ông Xuân cho biết: "Để có tiền trả vào ngân hàng tôi được dẫn mối đến nhà bà Nguyễn Thị Nga, ở Khu phố 1, thị trấn Quan Hóa vay nóng 285 triệu đồng, với lãi suất 5.000 đồng/1 triệu/ngày. Hợp đồng được ký kết giữa hai bên và không thể hiện phần lãi trên hợp đồng. Sau 10 ngày ngân hàng cho tôi vay lại và tôi đã đến nhà bà Nga để trả tiền và được tính như sau: gốc vay 285 triệu đồng, lãi 10 ngày là 27 triệu đồng, tôi trả cả gốc và lãi cho bà Nga được 281 triệu đồng còn thiếu là 94,250 triệu đồng và sau này tôi tiếp tục trả 50 triệu đồng số còn nợ lại là 44,250 triệu đồng".
Ông Xuân liên tục bị các đối tượng đòi nợ thuê gửi giấy và trực tiếp đến nhà đòi nợ
Trong hợp đồng ngày 19/5/2014, ông Xuân vay bà Nga 285 triệu đồng trong thời hạn 30 ngày, thì điều 2 bà Nga đưa ra 2 ràng buộc là nếu quá thời hạn vay thì nâng lãi suất lên 150%/tháng và có quyền định đoạt tài sản của bên B (người vay) bằng giá trị vay. Tuy nhiên trong hợp đồng này không thể hiện rõ lãi suất cho vay và đây chính là mấu chốt của tín dụng đen khi đẩy con nợ vào thế bí…
Hợp đồng vay tiền giữa ông Xuân và bà Nga cùng hợp đồng ủy quyền đòi nợ
Ông Xuân kể tiếp: "Do khó khăn nên tôi phải khất nợ với bà Nga trên 44 triệu đồng này và xin chuyển sang lãi tháng và được bà Nga đồng ý bằng lời, tôi cũng có lời. Đến 1/1/2018, bà Nga gọi tôi đến nhà chốt lãi tính nợ và vẫn tính 5.000đồng/1 triệu/ngày, số tiền cả gốc và lãi lại dâng lên 231.250.000 đồng. Đây là một khoản tiền khá lớn do lãi suất quá cao vượt quá khả năng trả nợ của tôi do vậy tôi đã đề nghị bà Nga xem xét lại lãi suất để tôi còn thu xếp trả nợ dần nhưng bà Nga không đồng ý và từ đây bà Nga dùng mọi biện pháp nhắn tin đe dọa, kiện cáo gửi lên các cấp và cơ quan để làm mất uy tiến của tôi".
Trong tháng 10/2018, tại cơ quan và gia đình ông Xuân liên tục nhận được giấy thông báo của Công ty đòi nợ thuê Phát Đạt, do bà Nga ủy quyền thuê đòi nợ. Bản thân bà Nga cùng với 7 người nữa kéo đến cơ quan và nhà ông Xuân, ép ông Xuân phải trả nợ. Trước tình hình trên ông Xuân phải chạy vạy vay mượn nhiều người mới được 105 triệu trả nợ cho bên đòi nợ thuê, số còn lại cứ 10 ngày thì bên đòi nợ thuê lại gọi điện thúc dục ông trả nợ.
Không phải chỉ mình gia đình ông Xuân mà hiện nay trên địa bàn huyện Quan Hóa có tới hàng trăm hộ cũng rơi vào tình cảnh nợ lãi cao gia đình quyệt quệ. Theo đơn tố giác thì hiện nay có tới hàng chục hộ dân đã phải mất nhà mất đất và nhiều hộ không bao giờ trả hết được nợ do lãi suất quá cao…
Pháp luật làm gì khi tín dụng đen hoành hành?
Theo đơn trình báo của ông Hà Văn Xuân và những người dân trong huyện về nạn tín dụng đen trên địa bàn, chúng tôi đã có buổi làm việc với Trung tá Trần Văn Sơn, Phó trưởng Công an huyện Quan Hóa, ông Sơn cho biết: Vừa qua trên địa bàn huyện có 9 đối tượng cho vay lãi cao. Ngay sau khi có kế hoạch và chỉ đạo của Trưởng Công an huyện, chúng tôi đã mời các đối tượng này lên viết cam kết, răn đe và họ cũng đã thực hiện. Trên địa bàn còn có 2 công ty hoạt động tài chính về thủ tục pháp lý thì đầy đủ điều kiện kinh doanh, đó là Công ty TNHH Mai Tùng Khang và Công ty An Phát. Qua nắm tình hình, chúng tôi được biết có một số người vay chưa giải quyết nợ nên các công ty này đã thuê công ty đòi nợ về thực hiện thu nợ, đến nay chúng tôi cũng chưa nhận được đơn thư phản ánh của công dân nào. Trong trường hợp công dân phản ánh có chứng cứ về tín dụng đen gây thiệt hại và ảnh hưởng đến  đời sống của nhân dân thì chúng tôi sẽ tiến hành xử lý theo đúng quy định của pháp luật".
Để nắm rõ hơn tính pháp lý của Hợp đồng ngày 19/5/2014 giữa ông Hà Văn Xuân và bà Nguyễn Thị Nga chúng tôi có cuộc trao đổi với Luật sư Nguyễn Anh Đức, Công ty Luật Năm Châu Thanh Hóa. Ông Đức cho biết:  Theo quy định tại Khoản 4 Điều 474 Bộ luật Dân sự năm 2005 (văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm giao kết Hợp đồng vay): "Trong trường hợp vay không có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả nợ hoặc trả không đầy đủ thì bên vay phải trả lãi đối với khoản nợ chậm trả theo lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước công bố tương ứng với thời hạn chậm trả tại thời điểm trả nợ, nếu có thoả thuận."; Lãi suất cơ bản theo Quyết định số 2868/QĐ-NHNN ngày 1/12/2010 là 9%/năm.
- Lãi suất các bên áp dụng thực tế là 5.000đồng tiền lãi/1.000.000đồng tiền nợ gốc/1 ngày tương đương 15%/tháng, 180%/năm. Mức lãi suất này không ghi nhận rõ là lãi suất vay hay lãi suất chậm trả. Tuy nhiên, dù lãi suất cho vay hay lãi suất chậm trả đều vượt quá mức lãi suất do Bộ luật Dân sự năm 2005 và sau này là Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định.
- Theo quy định tại Điều 201 Bộ luật Hình sự năm 2015 về tội cho vay nặng lãi trong giao dịch dân sự thì cấu thành tội phạm được áp dụng đối với hành vi "cho vay nặng lãi". Có ba trường hợp có thể xảy ra:
+ Trường hợp, trên thực tế trong thời hạn vay, Bên vay không phải trả lãi vay cho Bên cho vay mà đến hạn trả nợ do không trả được nợ, Bên vay mới trả tiền lãi chậm trả (không phải lãi vay) thì không thể áp dụng quy định về Tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự. Dưới góc độ dân sự thì Hợp đồng vay vô hiệu một phần đối với phần lãi chậm trả vượt quá theo quy định của pháp luật.
+ Trường hợp, trên thực tế trong thời hạn vay, Bên vay đã phải trả lãi vay cho Bên cho vay, sau khi đến hạn trả nợ do không trả được nợ, Bên vay mới trả tiền lãi chậm trả (không phải lãi vay) cho Bên cho vay thì xác định tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự đối với hành vi cho vay nặng lãi trong kỳ hạn 1 tháng. Cụ thể: Cho vay với lãi suất vay 180%/năm gấp 5 lần mức lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật Dân sự năm 2015 (tối đa 20%/năm) + thu lợi bất chính trong thời hạn vay 1 tháng với số tiền lãi là 42.750.000 đồng; Hành vi này đủ điều kiện để truy tố theo quy định tại Khoản 1 Điều 201 Bộ luật Hình sự năm 2015. Dưới góc độ dân sự thì Hợp đồng vay vô hiệu toàn bộ bởi mục đích cho vay là cho vay nặng lãi nhằm thu lợi bất chính.
+ Trường hợp, Hợp đồng vay tiền là Hợp đồng giả tạo nhằm che dấu giao dịch khác giữa Bên cho vay và Bên vay, cụ thể: Vay không kỳ hạn hoặc vay có thời hạn nhưng gia hạn với mức lãi suất 180%/năm và thu lợi bất chính từ 100.000.000 đồng trở lên thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Khoản 2 Điều 201 Bộ luật Hình sự năm 2015. Dưới góc độ dân sự thì Hợp đồng vay vô hiệu toàn bộ, bởi mục đích cho vay là cho vay nặng lãi nhằm thu lợi bất chính.
Căn cứ vào các điều khoản của pháp luật và thực tế nạn cho vay lãi cao đang diễn ra trên địa bàn huyện Quan Hóa, đề nghị các cấp chính quyền, các cơ quan pháp luật nhanh chóng vào cuộc xử lý những công ty núp bóng doanh nghiệp đang thực hiện hoạt động tín dụng đen, gây thiệt hại, đe dọa nhiều hộ dân, gây mất trật tự xã hội ở địa phương.
Tân Thành
 

Tin đọc nhiều