Đời sống pháp luật

Thứ tư, 07-11-2018 | 14:42 GMT+7

Huyện Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh: Bài học từ việc chuyển quyền sử dụng đất ở xã Kỳ Đồng

 Năm 2001, ông Nguyễn Văn Lịch, xã Kỳ Đồng, huyện Kỳ Anh viết giấy bán mảnh đất cho ông Nguyễn Văn Luyện ở cùng xã. Theo đó, ông Lịch bán cho ông Luyện: “8m mặt tiền, mỗi mét 4 triệu đồng, còn chiều dài theo vuông nương”, với số tiền là 30.500.000 đồng. Hai bên chỉ làm thủ tục chuyển nhượng 160m2 đất, nhưng tứ cận thể hiện rõ thửa đất đã bán nhằm giảm thuế. Lợi dụng “sơ hở” này, hơn 15 năm sau, bà Lý (vợ ông Lịch) làm đơn nói chỉ “bán 8m đất mặt tiền giáp đường 1A, dài 20m để đòi lấy 197,4m2 đất phía sau phần đất “dài vuông nương” đã bán…

Bán đất sau hơn 17 năm...  đòi lại phần đất đã thỏa thuận

Ông Lịch, ở thôn Đồng Phú, xã Kỳ Đồng sử dụng 1.600m2 (200m2 đất ở, 1.400m2 đất vườn) có “mặt tiền” Quốc lộ 1A. Bắc giáp đường xóm; Nam giáp đất ông Duyện; Đông giáp đường xóm; Tây Bắc giáp chỉ giới 203 Quốc lộ 1A do UBND xã Kỳ Phú cấp và đã được UBND huyện Kỳ Anh cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) số 848 ngày 21/2/1998.

Ngày 13/10/2001, ông Lịch chuyển nhượng cho ông Luyện “Diện tích đất, mặt tiền mỗi mét 4 triệu đồng. Còn chiều dài theo vuông nương của tôi”. Giấy chuyển nhượng do ông Lịch viết còn thể hiện: “Vợ chồng chúng tôi thỏa thuận bán cho ông Nguyễn Văn Luyện 8m mặt tiền, mỗi mét là 4 triệu đồng, thuế và sổ đỏ riêng...  hạn ngày 6/9 thì ông Luyện phải thanh toán đủ số tiền 8m mặt tiền = 30.500.000 đồng (Ba mươi triệu năm trăm nghìn đồng chẵn)”.

Ngày 20/10/2001, ông Lịch và ông Luyện làm thủ tục chuyển nhượng. Hai ông thống nhất chỉ làm đơn xin chuyển nhượng 160m2, còn tứ cận thửa đất vẫn thể hiện rõ như hai bên đã thỏa thuận nhằm giảm bớt tiền thuế. Cơ quan chức năng huyện Kỳ Anh và xã Kỳ Đồng vẽ sơ đồ vị trí thửa đất, kí tên, đóng dấu xác nhận, nhưng vị trí thửa đất lại không đúng với thực tế. Bởi vậy, ranh giới tứ cận lại là: “Bắc giáp đường xóm: 8m; Nam giáp chỉ giới 203: 8m; Đông giáp phần đất còn lại của ông Lịch: 20m; Tây giáp đường xóm: 20m”. Theo đó, cơ quan chức năng tính thuế, thu tiền vào Ngân sách Nhà nước, cấp sổ đỏ cũng chỉ có 160m2. Trong khi chiều dài thửa đất thực tế bình quân là 44,85m.

9 năm sau (năm 2010), gia đình ông Lịch cắm mốc ranh giới thửa đất và bàn giao đất cho ông Chương, con trai ông Luyện cũng theo giấy bán đất viết tay là “8m mặt tiền”, 3 phía giáp đường, còn phía Nam giáp đất ông Lịch. Ông Chương đổ đất, ông Lịch đã chặt cây bàn giao mặt bằng cho xe vào đổ đất, nâng cấp toàn bộ diện tích thửa đất đã được hai bên xác định là “dài vuông nương”.

Ông Chương cho biết: “Năm 2011, ông Lịch gọi cho mẹ tôi nói là sẽ xây hàng rào nên bàn chúng tôi cùng xây. Lúc đó, gia đình tôi còn khó khăn nên mẹ tôi trả lời ông cứ xây đi, sau này có điều kiện chúng tôi sẽ xây sau. Bởi vậy, hàng rào giáp ranh giữa đất tôi với đất ông Lịch là do gia đình ông Lịch xây. Năm 2012, tôi mời công chức địa chính đến xác định ranh giới thửa đất để bàn giao cho em gái tôi là Nguyễn Thị Lý sử dụng, ông Lịch vẫn không nói gì. Thế nhưng, khoảng 1 tuần sau, thợ tiến hành xây hàng rào thì ông Lịch cản trở. Lúc này, ông Lịch lại nói rằng phần đất phía sau là của gia đình ông, nên  tôi viết đơn đề nghị chính quyền xã giải quyết. UBND xã Kỳ Đồng tổ chức hòa giải và kết luận “đề nghị hai gia đình về tự thỏa thuận nội bộ”.
Bà Lý, con ông Luyện “bức xúc” khi ông Lịch tập kết vật liệu trên đất của mình.

Năm 2014, bà Lý đưa sổ đỏ và giấy viết tay mua bán đất lên gặp Tổ tư vấn đề nghị xây dựng hồ sơ cấp đổi theo chủ trương cấp đổi của Nhà nước. Đến ngày 20/1/2015, UBND huyện Kỳ Anh cấp đổi sổ đỏ số CH 01764 có diện tích là 357,4m2, trong đó 160m2 đất ở và 197m2 đất trồng cây lâu năm thuộc thửa 318, tờ bản đồ 49. Sơ đồ thửa đất vẫn thể hiện tứ cận tượng như sơ đồ trong hồ sơ chuyển nhượng 160m2 đất mà ông Lịch và ông Luyện đã thỏa thuận năm 2001, ngưng chiều dài thửa đất giáp với hàng rào và bờ tường ông Lịch xây lại là 46,06m; giáp đường giao thông thôn xóm về phía Bắc là 43,64m. Tương tự, ông Lịch cũng được cấp đổi sổ đỏ cũ bằng sổ đỏ số CH 01469 ngày 20/1/2015, có diện tích 1.488,8m2 (200m2 đất ở, 1.288,8m2 đất trồng cây lâu năm) - Giảm so với diện tích khi chưa chuyển nhượng 357,4m2 cho ông Luyện là 111,2m2.
Gấy bán đất do ông Nguyễn Lịch viết đang được ông Chương lưu lại

Đầu tháng 1/2017, bà Đinh Thị Lý (vợ ông Lịch) làm đơn đề nghị giải quyết tranh chấp “đất ở, đất vườn” cho rằng, năm 2001, gia đình bà Lý, ông Lịch gặp khó khăn về kinh tế nên vợ chồng bà thống nhất bán đất cho ông Luyện, diện tích đất mặt tiền giáp đường 1A rộng 8m, chiều dài 20m. Tổng diện tích 160m2… đến tháng 1/2015, ông Chương đã tự ý làm lại sổ đỏ từ diện tích 160m2 lên 357,4m2. Như vậy, đã làm sang đất của gia đình bà Lý 197,4m2, mà không được sự đồng ý của vợ chồng bà. Bà Lý còn cho rằng, cán bộ địa chính đã làm sai diện tích nên bà không đồng ý và cũng chưa nhận sổ đỏ mới chuyển đổi.

Bằng chứng cho việc cấp sổ đỏ

Ngày 28/9/2017, ông Nguyễn Minh Diễn, Trưởng phòng Tài nguyên và Môi tường huyện Kỳ Anh chủ trì buổi làm việc để làm rõ “kiến nghị về nội dung liên quan đến cấp sổ đỏ của ông Lịch”. Tại cuộc họp, bà Lý giải thích về việc gia đình bà “xây hàng rào thẳng từ vị trí giáp ranh đất bà Lý - ông Chương đến đường thôn xóm, mà không xây hàng rào ngăn cách tại vị trí chiều dài 20m tính từ mốc 203 là do bà Lý có ý định sẽ mua đất đó cho con trai. Bà Lý thừa nhận: “Trong quá trình xây hàng rào không có tranh chấp giữa hộ ông Lịch với ông Chương”.

Bà Nguyễn Thị Phơn (mẹ ông Chương) nói: “Khi xây hàng rào, ông Lịch nói: Tôi có vật liệu, tôi xây thẳng cho luôn. Ông còn đề nghị gia đình tôi hợp tác xây, nhưng do khó khăn về kinh tế nên chúng tôi không xây”.  

Ông Chương khẳng định: Thời điểm ông Lịch bán đất là bán cho ông Luyện, sau đó cho tôi đứng tên. Khi làm giấy, do không có điều kiện nộp thuế nên chỉ làm 20m phía trước, phần đất phía sau khi nào có điều kiện sẽ làm và cấp lại sổ đỏ luôn. Ông Lịch bán là hết nương nên sơ đồ thửa đất có tứ cận là 3 mặt đường và 1 mặt giáp đất ông Lịch. Khi ông Lịch viết giấy bán đất có 3, 4 người chứng kiến. Chính quyền tổ chức 2 lần hòa giải mà ông Lịch đều không đi”.
Ranh giới thửa đất được thể hiện “3 phía giáp mặt đường”

 Bà Nguyễn Thị Lý nói: “Giấy bán đất, ông Lịch viết là ông chịu trách nhiệm đổ đất. Khi cắm mốc xác định ranh giới giữa 2 gia đình theo “vuông nương” ông và gia đình Lịch không ai nói gì. Thế mà khi tôi bán đất, gia đình ông Lịch lại ra ngăn cản”.

Ông Trần Thái Sơn, nguyên cán bộ địa chính thời điểm ông Lịch bán đất cho biết: “UBND xã đã tổ chức hòa giải nhưng không thành. Gia đình ông Chương đã đổ đất hết vườn. Khi ông Chương bán lại cho ông Thắng nhưng do sổ đỏ chỉ có 160m2, nên ông Thắng không mua”.

 Ông Bùi Văn Chiến, cán bộ địa chính xã Kỳ Đồng khẳng định: “Việc hồ sơ năm 2001 là đúng. Việc cấp đổi sau đo đạc tăng diện tích là theo thực tế”.

Ông Nguyễn Đình Tuệ, Chủ tịch UBND xã Kỳ Đồng nêu rõ: “Bờ tường ngăn cách ở vị trí chiều dài 20m của thửa đất từ mốc 203 QL1A về phía sau là do ông Lịch xây”.
Một phần biên bản cuộc họp “liên quan đến cấp GCNQSDĐ ông Nguyễn Lịch”

Ông Nguyễn Giang Đông, Phó Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Kỳ Anh nêu rõ: “Về chủ trương cấp đổi theo quy định, nếu ranh giới thửa đất không thay đổi, nhưng diện tích thay đổi (do trốn thuế) thì vẫn được cấp sổ đỏ nhưng điều kiện là đất không có tranh chấp. Sổ đỏ của ông Lịch và ông Chương đều vượt diện tích. Hồ sơ chuyển nhượng năm 2001, ranh giới sử dụng đất không có thay đổi theo giấy viết tay “chiều dài vuông nương” là phù hợp với hiện trạng. Việc chuyển nhượng trước đây chủ yếu quan tâm đến mặt tiền Quốc lộ1A. Hiện trạng 8m mặt tiền, chiều dài thẳng hết thửa đất, đúng với giấy tờ viết tay, sơ đồ vị trí thửa đất trong hồ sơ chuyển nhượng”.

Ông Võ Xuân Mão, Chánh Thanh tra huyện lí giải: “Căn cứ giấy tờ mua bán thì “chiều dài vuông nương”... Việc cấp sổ đỏ được tiến hành khi hai hộ đang tranh chấp, hộ liền kề kí không đúng, do đó cần xem xét lại quy trình cấp đổi…”. Rốt cuộc, UBND huyện đã thu hồi sổ đỏ của ông Chương và ông Lịch mà không xử lí việc tranh chấp.

Khoản 5, Điều 98, Luật Đất đai năm 2013 quy định: “Trường hợp có sự chênh lệch diện tích giữa số liệu đo đạc thực tế với số liệu ghi trên giấy tờ quy định tại Điều 100 của Luật này hoặc Giấy chứng nhận đã cấp mà ranh giới thửa đất đang sử dụng không thay đổi so với ranh giới thửa đất tại thời điểm có giấy tờ về quyền sử dụng đất, không có tranh chấp với những người sử dụng đất liền kề thì khi cấp hoặc cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất diện tích đất được xác định theo số liệu đo đạc thực tế. Người sử dụng đất không phải nộp tiền sử dụng đất đối với phần diện tích chênh lệch nhiều hơn nếu có”.

Thửa đất của gia đình ông Chương nêu trên đã có đủ “bằng chứng xác thực”, trong đó bờ tường ngăn cách do ông Lịch xây là “cốt lõi”, 3 phía giới hạn bởi mặt đường không thay đổi so với thời điểm bán đất, nên có đủ điều kiện để cấp đổi sổ đỏ theo quy định. Đề nghị UBND huyện Kỳ Anh chủ trì làm rõ vụ việc trên, xử lí theo quy định của pháp luật, tránh tình trạng “đùn đẩy” vụ việc ra tòa
Chí Thúc và nhóm PVPL

Tin đọc nhiều

Tỷ giá ngoại tệ